شرح الفصول بقراط

● شرح الفصول بقراط / طب / عربی š.-ul-fuṣūl-i buqrāṭ عبداللطیف بغدادی، عبداللطیف بن یوسف، 557 - 629 قمری ‘abd-ol-latīf-e baqdādī, ‘abd-ol-latīf ebn-e yūsof (1163 - 1232) وابسته به: الفصول = فصول بقراط؛ بقراط (460-377) شرح مختصر توضیحی است بر «الفصول» منسوب به بقراط در کلیات قواعد طبی با عناوین «قال بقراط، قال عبداللطیف»و «قوله، قوله». شارح در دیباچه این گزارش می‌گوید: می‌خواهم تا آن اندازه که بتوانم و در خور مردم روزگارم باشد در فصول بنگرم و گزارشی بر آن بنویسم. از متأخران کسی را نیافتم که آن را گزارش کرده باشد جز حاشیه‌ها و تعلیق‌ها که بر گزارش پیشینیان نوشته‌اند. گزارشی را که جالینوس بر فصول نوشته است حنین اسحاق به عربی درآورد و ما بدان نگریستیم و از آن پیروی کردیم. گزارش دیگر آن از دانشمندی یونانی است که به شیوایی سخن جالینوس و گفتار حنین نمی‌رسد و بد ترجمه شده است. از گفته جالینوس برمی‌آید که بر فصول گزارش‌ها نوشتند و او آن‌ها را بدید و به ما نرسید. ما گزارش جالینوس را گزین کردیم و از خود بر آن افزودیم و هم از آن کاستیم و مطلب‌ها را پیش و پس گذاردیم و آنچه از گفته‌های او نپسندیدیم کنار گذاشتیم و به جای آن بهتر آوردیم. او روی نحو و منطق یونانی گزارش نمود و ما به زبان خود نوشتیم. آن گاه رؤوس هشت‌گانه فصول را به روش منطقیان می‌آورد و در اینجا می‌نویسد که فرفوریوس از گفته گذشتگان آورده که هنرها و دانش‌ها سه گونه است: «نظری و عملی و فاعل». (دانش پژوه)