شرح فصوص الحکم

● شرح فصوص الحکم / عرفان و تصوف - عربی š.-u fuṣūṣ-il-ḥikam قیصری، داود بن محمود، - 751 قمری qeysarī, dāvūd ebn-e maḥmūd (- 1351) وابسته به: فصوص الحکم = الفصوص؛ ابن عربی، محمد بن علی (560-638) اهدا به: غیاث الدین محمد بن رشیدالدین شرحی است بر کتاب «فصوص الحکم» ابن عربی با کشف برخی از اسرار آن و رفع حجاب از معانی آن. شارح با استفاده از افادات و فتوحات قلبی خود و استفادات خود از کتاب‌های ابن عربی و کتاب‌های اولاد وی و با عبارات و اشارات واضح و آشکار شرح حاضر را نگاشت و چون علم به این اسرار متوقف است بر شناخت قواعد اصول مورد اتفاق عرفا و متصوفه، در مقدمه کتاب فصول دوازده‌گانه‌ای را ذکر نموده و در آن، اصولی که مبنای قاعده توحید است و طریقه عرفان منسوب بدان بوده را بیان کرده است. مقدمه شرح، جداگانه با نام «مطلع فصوص الکلم فی معانی فصوص الحکم» به چاپ رسیده است. آغاز: آغاز مقدمه: بسمله. الحمدلله الذی عین الاعیان بفیضه الاقدس الاقدم و قدرها بعلمه فی غیب ذاته و تمم و لطف برش نور المتجلی علیها و انعم و اظهرها بمفاتیح خزائن الجود و الکرم ... و بعد فیقول العبد الضعیف داود بن محمود بن محمد الرومی القیصری ... لما وفقنی الله تعالی ... و ساقتنی الی خدمة ... عبدالرزاق بن جمال الدین ابی الغنائم القاسانی ... و لما کان العلم بهذه الاسرار موقوفا علی معرفة قواعد و اصول اتفقت علیها هذه الطائفة قدمت لبیانها فصولا و بینت فیها اصولا تبتنی قاعدة التوحید علیها ... و جعلتها اثنی عشر فصلا ... آغاز شرح مقدمه ماتن: رب اعن و تمم بالخیر الحمد لله رب العالمین ... قول الشیخ رضی الله عنه الحمد لله المنزل الحکم علی قلوب الکلم. شروع فیما یجب علی جمیع العباد من الحمد لله و الثناء علیه ... آغاز شرح متن: فص حکمة الهیة فی کلمة آدمیة و انما قال المالک و العبد لان الالقاء لا یمکن الا ان یکون بین الملقی و الملقی علیه انجام: انجام مقدمه: الا انهم بای شیئ اشتغلوا کانوا فیه بالکمال و لا کمال الا لله وحده. هذا آخر ما اردنا بیانه من المقدمات و بعد فلنشرع فی بیان اسرار ما تضمنه الکتاب و الحمد لله الکریم الوهاب و الصلاة علی من بین المرجع و المآب و علی آله و اصحابه خیر الآل و الاصحاب. انجام شرح مقدمه ماتن: مبتدا خبره قوله فص حکمة الهیة فی کلمة آدمیة انجام: کما انک شخص واحد و لیست قوی النفس معلولاتها بل النفس هی فی وحدتها کل القوی و لیست القوی الا شؤنها فکذلک الحق تعالی شانه مع شؤونه فافهم. و القرآن الکریم یصفه بالصمد و الاثر الشریف الماثور عن خزنة الوحی فسره تارة بان الصمد الذی لا جوف له و اخری بانه صمد لا مدخل فیه. چاپ: قم، با تحقیق استاد حسن زاده آملی، در دو جلد، 1382ش، بوستان کتاب قم؛ بمبئی، سنگی، 1300، وزیری، 318ص [دنا 883/6-884 (34 نسخه)؛ کشف الظنون 1262/2؛ معجم المطبوعات العربیة 1537/2؛ الاعلام زرکلی 335/2؛ معجم المؤلفین 142/4؛ دنا 883/6-884)؛ هدیة العارفین 361/1] شرح و حواشی: 1- تعلیقات علی شرح الفصوص؛ جلوه، ابوالحسن بن محمد (1238-1314) 2- حاشیة شرح فصوص الحکم؛ گیلانی، میرزا هاشم (-14)