شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح شواهد مغنی اللبیب
š.-u šawāhid-i muġn-il-labīb
16
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/40194
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40194
پدیدآور / مؤلف:
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 20، ص 48
تا 49
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
ادبیات
اثر مرتبط / وابسته به:
مغنی اللبیب عن کتب الاعاریب؛ ابن هشام، عبدالله بن یوسف (708-761)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح نفیس و ممتازی است از سیوطی بر شواهد کتاب معروف «مغنی اللبیب» که از اهم تألیفات ابن هشام است که از جهت جامعیت در نوع خود بینظیر و جامع اجزاء و شعب فنون و مباحث مختلف ادبی است. به موجب آنچه در مقدمه کتاب آمده وی حاشیه مختصری در شرح شواهد مغنی موسوم به «فتح القریب» نوشته بود که آن را وافی به مقصود ندید و در مقام شرحی مبسوطتر برآمد در چهار جلد، ولی پس از مدتی از آن عدول کرد و به شرح متوسطی پرداخت که شرح حاضر است، بعد از ذکر بیت مورد استشهاد به بیان علت نظم قصیده یا قطعه و شرح الفاظ غریبه و دقایق و نکات شعری و تسمیه و معرفی قائلین ابیات و نسب و قبیله و تعیین طبقه آنها پرداخته و کتابی آراسته به محاسن لطایف و مشحون به دقایق مختلف ادبی، رجالی و تاریخی تألیف کرده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی فتق السن العرب العاربة بالفصاحة فكانت تجرى بذلك و لاتجارى و منحهم الافهام القويمة التى فضلوا بها علی من سواهم »
انجام اثر
« و لا شاهد فيه على هذا و من ابيات القصيده ... و انشد: ان من صاد عقعقا لمشوم ×× كيف من صاد عقعقا و بوم »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص656؛ طهران، سنگی، 1271ق، وزیری بزرگ، 401ص؛ مصر، 1322؛ دمشق، داراليقظة، محقق احمد ظافر كوجان، چاپ اول، دوجزء، 1157ص، 1386-1387
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون 1753/2
دلیل مخطوطات السيوطی 199
معجم مطبوعات 1082/1
دنا 822/6-823 (16 نسخه)
الاوقاف العامة موصل 124/4
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● شرح شواهد مغنی اللبیب / ادبیات / عربی
š.-u šawāhid-i muġn-il-labīb
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری
soyūtī, ‘abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)
وابسته به: مغنی اللبیب عن کتب الاعاریب؛ ابن هشام، عبدالله بن یوسف (708-761)
شرح نفیس و ممتازی است از سیوطی بر شواهد کتاب معروف «مغنی اللبیب» که از اهم تألیفات ابن هشام است که از جهت جامعیت در نوع خود بینظیر و جامع اجزاء و شعب فنون و مباحث مختلف ادبی است. به موجب آنچه در مقدمه کتاب آمده وی حاشیه مختصری در شرح شواهد مغنی موسوم به «فتح القریب» نوشته بود که آن را وافی به مقصود ندید و در مقام شرحی مبسوطتر برآمد در چهار جلد، ولی پس از مدتی از آن عدول کرد و به شرح متوسطی پرداخت که شرح حاضر است، بعد از ذکر بیت مورد استشهاد به بیان علت نظم قصیده یا قطعه و شرح الفاظ غریبه و دقایق و نکات شعری و تسمیه و معرفی قائلین ابیات و نسب و قبیله و تعیین طبقه آنها پرداخته و کتابی آراسته به محاسن لطایف و مشحون به دقایق مختلف ادبی، رجالی و تاریخی تألیف کرده است.
آغاز: الحمدلله الذی فتق السن العرب العاربة بالفصاحة فكانت تجرى بذلك و لاتجارى و منحهم الافهام القويمة التى فضلوا بها علی من سواهم
انجام: و لا شاهد فيه على هذا و من ابيات القصيده ... و انشد: ان من صاد عقعقا لمشوم ×× كيف من صاد عقعقا و بوم
چاپ: مشار عربی، ص656؛ طهران، سنگی، 1271ق، وزیری بزرگ، 401ص؛ مصر، 1322؛ دمشق، داراليقظة، محقق احمد ظافر كوجان، چاپ اول، دوجزء، 1157ص، 1386-1387
[کشف الظنون 1753/2؛ دلیل مخطوطات السيوطی 199؛ معجم مطبوعات 1082/1؛ دنا 822/6-823 (16 نسخه)؛ الاوقاف العامة موصل 124/4]
نسخههای خطی این اثر
16 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)
تهران
|
بدون شماره | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
10562 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 310 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
10492 | اسحق بن نوروز شولستانی | سهشنبه 14 ربیع الثانی1099ق | نسخ | 219 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
2330 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 281 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرکز احیاء
قم
|
1256 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 136 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملی
تهران
|
2888 | بیکاتب | احتمالاً قرن 13 | نسخ | 563 | شناسنامه ← |
| 7 |
ملی
تهران
|
555 | غفار بن محمد عظیمی خوئی | 1231ق | نسخ | 230 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
3874 | جعفر بن زین العابدین تبریزی | جمادی الثانی 1242ق | نسخ | 226 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملی
تهران
|
1576 | بیکاتب | 1247ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1291 | نجفعلی بن عباس شزندی افشار قزوینی | شعبان 1275ق | نسخ | 260 | شناسنامه ← |
| 11 |
سپهسالار
تهران
|
3244 | عبدالعلی بن ملا علی زنوزی | 1284ق | نسخ | 252 | شناسنامه ← |
| 12 |
گلپایگانی
قم
|
20-1/20 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 282 | شناسنامه ← |
| 13 |
مسجد اعظم
قم
|
142 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 240 | شناسنامه ← |
| 14 |
مسجد اعظم
قم
|
1746 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 245 | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
تهران
|
153 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 16 |
مجلس
تهران
|
7750 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 205 | شناسنامه ← |