شرح الشافية

● شرح الشافية = العجالة / صرف / عربی š.-uš-šāfīya = al-‘ijāla فارسی، محمد بن محمد، - 1134 قمری fārsī, mohammad ebn-e mohammad (- 1722) وابسته به: الشافية في الصرف؛ ابن حاجب، عثمان بن عمر (570- 646) تاریخ تألیف: پایان رمضان 1108ق ابن حاجب نحوی کتاب مختصری در علم صرف نوشته است و در آخر آن قسمتی از قواعد نگارش کلمات را آورده به نام «شافیه» که پیوسته در حوزه‌های علمیه تدریس می‌شده است. بر کتاب شافیه، شروح و حواشی و تعلیقات بسیاری به زبان فارسی و عربی و ترکی نوشته شده است و از جمله شرح حاضر که از میرزا کمال الدین محمد بن معین الدین محمد فارسی شیرازی فسوی اصفهانی است که فقیهی برجسته و مفسری ادیب و فاضلی کامل و داماد ملا محمد تقی مجلسی اول بوده است. این شرح مزجی و مفصل و تحقیقی است (همین مؤلف، شرح دیگری بر شافیه ابن حاجب نگاشته به نام «القیود الوافیه فی شرح الشافیه» که تاریخ فراغت از این شرح 23 جمادی الاول 1118ق در احمد آباد بوده است). (فاضل) آغاز: بسمله. رب اشرح لی صدری و یسرلی امری انک علی کل شیء قدیر ... الحمدلله الذی امال قلوبنا برحمته الى صرف الهمم نحو اقتناء الکمال و تفضل علینا بر أفته بادغام النعم على كل حال ... اما بعد فیقول افقر المذنبین الى عفو ربه و رحمته و شفاعة سيد المرسلين و عترته محمد الشهير بكمال الدين ... هذه عجالة اجريتها مجرى الشرح الشافية ... و اقتصرت فيها على كشف المقاصد.. انجام: و العذر عما فيه من السهو و الخلل لقلة البضاعة و كثرة الشواغل و توفر الدواعي الى العجل ... [دنا 785786/6 (47 نسخه)؛ الذریعة 314/13 رقم 1159]