نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح رسالة العلم

š.-u r.-il-‘ilm
54 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/39820
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #39820
تاریخ و سده تألیف: 1230 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 19، ص 805 تا 808
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح لباب الکلام (š.-u lubāb-il-kalām)
اهدا / به درخواست: میرزا باقر نواب
محل تألیف: کرمانشاهان
اثر مرتبط / وابسته به: اللباب = علم الله تعالى = لباب الکلام؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ملا فیض کاشانی، محمد بن مرتضی، رساله‌ای در کیفیت علم باری تعالی به اشیاء جزئی و کلی و محسوسات و معقولات برای فرزندش علم الهدی در سال 1041ق نگاشته است که این کتاب در سال 1228ق در اصفهان به دست شیخ احمد احسائی افتاده است و وی در 1230ق شرحی بر آن نگاشته و به برخی مطالب آن رساله طبق مذهب شیخیه پاسخ داده است. این شرح به شیوه «قال، اقول» نگاشته شده است.
آغاز اثر
« بسمله الحمد لله رب العالمین ... اما بعد فیقول العبد ... ان علم الله قد تکلم فیه العلماء و الحکماء ... و اکثر هم قدا خطاء سمت الحق ... »
انجام اثر
« فان قلت بل بما تقصد فهکذا و الله فعلت لا غیر ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و الیه انیب و لاحول و لاقوة الا بالله العلی العظیم و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین. وقع الفراغ من هذه الکلمات فی یوم الجمعة الخامس من شهر ربیع الثانی (1230) الهجرة النبویة ... بید مؤلفها العبد المسکین ... الاحسایی، المطیر فی البلد المحروسه کرمانشاهان حامداً مصلیاً مستغفراً تائباً. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تبریز، 1273، در جوامع الحکم
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
المحاکمات و المقاومات سبزواری، هادی بن مهدی (1212-1289)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 6/ 741-739 (5 نسخه) الذریعة 13/ 288 و 15/ 322 و 18/ 278 و 15/ 315 و 318 و 317 فهرست‌های خودنوشت فیض کاشانی ص 233

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح رسالة العلم = شرح لباب الکلام / فلسفه و کلام / عربی š.-u r.-il-‘ilm = š.-u lubāb-il-kalām احسائی، احمد بن زین الدین، 1166 - 1241 ؟ قمری ahsā'ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826) وابسته به: اللباب = علم الله تعالى = لباب الکلام؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091) به خواهش: میرزا باقر نواب تاریخ تألیف: جمعه 5 ربیع الثانی 1230ق؛ محل تألیف: کرمانشاهان ملا فیض کاشانی، محمد بن مرتضی، رساله‌ای در کیفیت علم باری تعالی به اشیاء جزئی و کلی و محسوسات و معقولات برای فرزندش علم الهدی در سال 1041ق نگاشته است که این کتاب در سال 1228ق در اصفهان به دست شیخ احمد احسائی افتاده است و وی در 1230ق شرحی بر آن نگاشته و به برخی مطالب آن رساله طبق مذهب شیخیه پاسخ داده است. این شرح به شیوه «قال، اقول» نگاشته شده است. آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین ... اما بعد فیقول العبد ... ان علم الله قد تکلم فیه العلماء و الحکماء ... و اکثر هم قدا خطاء سمت الحق ... انجام: فان قلت بل بما تقصد فهکذا و الله فعلت لا غیر ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و الیه انیب و لاحول و لاقوة الا بالله العلی العظیم و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین. وقع الفراغ من هذه الکلمات فی یوم الجمعة الخامس من شهر ربیع الثانی (1230) الهجرة النبویة ... بید مؤلفها العبد المسکین ... الاحسایی، المطیر فی البلد المحروسه کرمانشاهان حامداً مصلیاً مستغفراً تائباً. چاپ: تبریز، 1273، در جوامع الحکم [دنا 6/ 741-739 (5 نسخه)؛ الذریعة 13/ 288 و 15/ 322 و 18/ 278 و 15/ 315 و 318 و 317؛ فهرست‌های خودنوشت فیض کاشانی ص 233] شرح و حواشی: 1- المحاکمات و المقاومات سبزواری، هادی بن مهدی (1212-1289)

نسخه‌های خطی این اثر

54 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
شیخ علی حیدر
مشهد
849/1 بی‌کاتب 1256ق نسخ 34 شناسنامه ←
32
شیخ علی حیدر
مشهد
164/1 عبدالرحیم (محمد رحیم) بن ابوالحسن حسینی علوی همدانی 1253-1256ق نستعلیق 36 شناسنامه ←
33
مرکز احیاء
قم
1632/3 بی‌کاتب 23 ربیع الاول 1257ق - 88 شناسنامه ←
34
مرعشی
قم
9825 سلطان بن خلف بن حسن سلطان سه‌شنبه 20 ذیقعده 1257ق نسخ 94 شناسنامه ←
35
نمازی
خوی
888/1 بی‌کاتب جمعه شوال 1260ق نسخ 149 شناسنامه ←
36
مرکز احیاء
قم
1335 و 2749 عکسی محمد علی ربیع الاول 1267ق نسخ 103 شناسنامه ←
37
مجلس
تهران
1239 عبدالمطلب شیرازی 1275ق نسخ - شناسنامه ←
38
ملی
تهران
4166/6 بی‌کاتب 1282ق نسخ 45 شناسنامه ←
39
مجلس
تهران
1172/1-طباطبائی محمد سعید بن عبد الحفیظ بن محمد رضا بن محمد علی بن محمد حسین بن محمد حسن تفرشی قرن 13 نستعلیق 16 شناسنامه ←
40
شاهچراغ
شیراز
697/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، شکسته 60 شناسنامه ←
41
مدرسه صدر بازار
اصفهان
866 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 69 شناسنامه ←
42
علامه طباطبائی
شیراز
1757/1 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 51 شناسنامه ←
43
ملک
تهران
742/17 محمد قلی بن عوض قراچه داغی قرن 13 نستعلیق 42 شناسنامه ←
44
حجتیه
قم
714/7 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
45
مرکز احیاء
قم
4412/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 59 شناسنامه ←
46
مجلس
تهران
16066 بی‌کاتب یک‌شنبه ذیقعده 1323ق نسخ - شناسنامه ←
47
رضوی
مشهد
23047 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
48
ادبیات
تهران
203/15 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
49
الهیات
تهران
263/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 30 شناسنامه ←
50
ملک
تهران
3028/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 31 شناسنامه ←
51
گلپایگانی
قم
6674/3-34/44 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 26 شناسنامه ←
52
الهیات
مشهد
21684/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
53
شیخ علی حیدر
مشهد
93/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 23 شناسنامه ←
54
شیخ علی حیدر
مشهد
477/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 96 شناسنامه ←