شرح تغییر التنقیح

● شرح تغییر التنقیح / اصول فقه / عربی š.-u taġyīr-it-tanqīḥ ابن کمال پاشا، احمد بن سلیمان، - 940 قمری ebn-e kamāl pāšā, aḥmad ebn-e soleymān (- 1534) وابسته به: التوضیح فی حل غوامض التنقیح؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792) تاریخ تألیف: رمضان 931ق کتاب «تنقیح الاصول» صدرالشریعة عبیدالله بن مسعود محبوبی بخاری (- 747)، متن مشهوری در اصول فقه اهل سنت است. مؤلف، خود شرح ممزوجی بر همین کتاب به نام «التوضیح فی حل غوامض التنقیح» نگاشت. سعدالدین مسعود تفتازانی نیز شرحی بر متن تنقیح و شرح آن به نام «التلویح فی کشف حقایق التنقیح» به رشته تحریر درآورد. همچنین ابن کمال پاشا، متن و شرح تنقیح را در کتابی به نام «تغییر التنقیح» مورد شرح و تعلیق قرار دارد؛ و به گفته خود، در این کتاب نواقص متن را که مورد اشاره جارح بوده اصلاح و موارد سهو و تساهل مؤلف در متن و موارد خطا و تغافل شارح در شرح را تذکر داده است. سپس ابن کمال پاشا کتاب «تغییر التنقیح» خود را به سال 931 شرح نمود و در رمضان همین سال آن را به اتمام رسانید. با توجه به آنکه: اولاً در حواشی نسخه حاضر، عباراتی همچون «رد لصاحب التنقیح، رد لصاحب التوضیح، رد لصاحب التلویح و دخل لصاحب التنقیح» و در حواشی اوراقی دیگر عبارت «فیه تغییر لتحریر التنقیح» توسط محشی نسخه نوشته شده؛ و ثانیاً زمان تألیف کتاب در نسخه حاضر، مطابق با عبارت پایانی آن، رمضان سال 931 است و این زمان منطبق با اتمام شرح تغییر التنقیح است؛ بنابراین می‌توان گفت نسخه حاضر همان «شرح تغییر التنقیح» ابن کمال پاشا است. (حبیب الله عظیمی) [کشف الظنون از ص 496-499؛ هدیة العارفین 141: 1]