شرح بیت «پیر ما گفت ...»

● شرح بیت «پیر ما گفت ...» / عرفان و تصوف / فارسی š.-e beyt-e «pīr-e mā goft ...» دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ؟ قمری davvānī, mohammad ebn-e as‘ad (1427 - 1503) تاریخ تألیف: ربیع الاول 900ق در تبیین یک بیت از اشعار حافظ: «پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت ×× آفرین بر نظر پاک خطا پوشش باد». در چهار مقدمه و یک فذلکه به خواهش اخوان الصفاء که در این رساله به طرفداری اشاعره برخاسته و معتزله را مجوس می‌داند. آغاز: بسمله. (و به نستعین فی التتمیم) لک الحمد اللهم ملهم الصواب و علی نبیک الاواب الصلوة المستجاب و السلام المستطاب و علی اتباعه من الآل و الاصحاب. و بعد (اما بعد) کلمه چند در تبیین معنی یک بیت از اشعار لسان الوقت حافظ شیرازی رحمه الله بر حسب التماس بعضی از اخوان صفا و خلان وفا ... بیت: پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت ×× آفرین بر نظر پاک خطا پوشش باد انجام: با آنکه صعوبت مطلب و غموض مبحث و قلت مستأهلان ادراک غوامض اسرار و کثرت معاندان و اهل انکار و شیوع جدال و اصرار و نفاذ سوق اشرار (نیز) مانع است. شعر: اقول بالخد خال حین انعته ×× خوف الرقیب و ما بالخد من خال. اللهم ارنا الحق حقاً و ارزقنا اتباعه و ارنا الباطل باطلا و ارزقنا اجتنابه و الحمد لله حمداً کثیراً یبلغ مبلغ اللاتناهی و علی نبیه الصلوة و السلام صلوه یؤدی (یزری) علی نفحات الدراری و تباهی (تمت حامداً و مصلیاً و مستغفراً. م.) [الذریعة 129/13؛ نسخه‌های منزوی 1218/2؛ کتاب‌شناسی مکتب فلسفی شیراز 100؛ فهرستواره منزوی 554/7]