نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح الاسباب و العلامات

š.-ul-asbāb wa-l ‘alāmāt
157 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/38021
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #38021
تاریخ و سده تألیف: 827 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 19، ص 15 تا 25
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: طب
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح نفیسی (š.-e nafīsī)
اهدا / به درخواست: سلطان الغ بیک گورکان
محل تألیف: سمرقند
اثر مرتبط / وابسته به: الاسباب و العلامات = اسباب العلل و علاجها و علاماتها؛ سمرقندی، محمد بن علی (-619)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مزجی و تحقیقی است و مشتمل بر بیان مشکلات متن و توضیح آنچه احتیاج به توضیح دارد، با نقل گفته‌های بعضی از بزرگان این فن که مطالب را فوق آنچه تصور می‌رفته توضیح داده است. در دیباچه دارد که درباره بیماری‌ها تاکنون کسی گفتگو نکرده مگر ابقراطس در فصول که پاره‌ای از آنها را آورد و من این کتاب را برگزیدم که هم کوچک است و هم همه بیماری‌ها را دارد و آن را گزارش می‌کنم.
آغاز اثر
« بسمله. حمدله. و الصلاة و السلام الاتمان علی من یداوی الارواح بطب الحقيقة ... و بعد فيقول ... نفيس بن عوض بن حكيم الطبيب، انی قد كنت من اهل بيت مشهورين بهذه الصناعة »
انجام اثر
« و الابهل و ساير ما يقع في ضما و الفتق فانشد العضو و تنشف الرطوبات و الله اعلم ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، 1272ق؛ طهران، سنگی، 1283، رحلی، 312ص (صص 1-312)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
شرح الاسباب و العلامات (ترجمه)؛ تنکابنی، احمد بن محمد حسین (13-) حاشية شرح الاسباب و العلامات؛ ركن الدين
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 77/1 معجم المطبوعات 1864 فهرس المخطوطات الطبية المصورة بقسم التراث العربى ص 108-109 الذريعة 82/13 و 95/1 نسخ خطی پزشکی ایران ص 170 و 171 هدية العارفين 498/6 و 498/2 دنا 427/6-431 (143 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح الاسباب و العلامات = شرح نفیسی / طب / عربی š.-ul-asbāb wa-l ‘alāmāt = š.-e nafīsī نفیس کرمانی، نفیس بن عوض، - 842؟ قمری nafīs kermānī, nafīs ebn-e ‘avaz (- 1439) وابسته به: الاسباب و العلامات = اسباب العلل و علاجها و علاماتها؛ سمرقندی، محمد بن علی (-619) اهدا به: سلطان الغ بیک گورکان تاریخ تألیف: اواخر صفر 827ق؛ محل تألیف: سمرقند شرح مزجی و تحقیقی است و مشتمل بر بیان مشکلات متن و توضیح آنچه احتیاج به توضیح دارد، با نقل گفته‌های بعضی از بزرگان این فن که مطالب را فوق آنچه تصور می‌رفته توضیح داده است. در دیباچه دارد که درباره بیماری‌ها تاکنون کسی گفتگو نکرده مگر ابقراطس در فصول که پاره‌ای از آنها را آورد و من این کتاب را برگزیدم که هم کوچک است و هم همه بیماری‌ها را دارد و آن را گزارش می‌کنم. آغاز: بسمله. حمدله. و الصلاة و السلام الاتمان علی من یداوی الارواح بطب الحقيقة ... و بعد فيقول ... نفيس بن عوض بن حكيم الطبيب، انی قد كنت من اهل بيت مشهورين بهذه الصناعة انجام: و الابهل و ساير ما يقع في ضما و الفتق فانشد العضو و تنشف الرطوبات و الله اعلم ... چاپ: تهران، 1272ق؛ طهران، سنگی، 1283، رحلی، 312ص (صص 1-312) [کشف الظنون 77/1؛ معجم المطبوعات 1864؛ فهرس المخطوطات الطبية المصورة بقسم التراث العربى ص 108-109؛ الذريعة 82/13 و 95/1؛ نسخ خطی پزشکی ایران ص 170 و 171؛ هدية العارفين 498/6 و 498/2؛ دنا 427/6-431 (143 نسخه)] شرح و حواشی: 1- شرح الاسباب و العلامات (ترجمه)؛ تنکابنی، احمد بن محمد حسین (13-) 2- حاشية شرح الاسباب و العلامات؛ ركن الدين

نسخه‌های خطی این اثر

157 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
مجلس
تهران
509 بی‌کاتب 1082ق نستعلیق 349 شناسنامه ←
62
مسجد اعظم
قم
3112 محمدابراهیم بن محمد رضی ربیع الثانی 1083ق نستعلیق 215 شناسنامه ←
63
رضوی
مشهد
9665 حسین (نام کاتب و نام پدر او را سیاه کرده‌اند) 1085ق، واقف: خان بابامشار، اردیبهشت 1346 نستعلیق 359 شناسنامه ←
64
دانشگاه
تهران
6197 محمود تفرشی 7 شوال 1089ق نسخ 434 شناسنامه ←
65
امام صادق
قزوین
97 امیر شیرازی طبیب زاهدی پنج‌شنبه 10 جمادی الاول 1095ق نستعلیق 312 شناسنامه ←
66
میبدی
مشهد
54 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 422 شناسنامه ←
67
ملی
تهران
2891 بی‌کاتب احتمالاً قرن 12 نسخ 246 شناسنامه ←
68
میبدی (خاندان)
کرمانشاه
54 مشهد نامشخص - - - شناسنامه ←
69
ملی
تهران
767 بی‌کاتب محتملاً قرن 12 نسخ 340 شناسنامه ←
70
رضوی
مشهد
22772 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 258 شناسنامه ←
71
رضوی
مشهد
8194 بی‌کاتب اوایل قرن 12 نسخ 426 شناسنامه ←
72
رضوی
مشهد
13280 بی‌کاتب اواخر قرن 12 نستعلیق 230 شناسنامه ←
73
رضوی
مشهد
25916 بی‌کاتب نیمه اخیر قرن 12 نسخ 313 شناسنامه ←
74
رضوی
مشهد
11836 بی‌کاتب اواخر قرن 12، اواخر نسخه نونویس در کابل نستعلیق، نسخ 265 شناسنامه ←
75
رضوی
مشهد
22654 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 301 شناسنامه ←
76
مرکز احیاء
قم
2950 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 440 شناسنامه ←
77
گلپایگانی
قم
406-3/26 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 402 شناسنامه ←
78
گلپایگانی
قم
5167/2-26/47 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 65 شناسنامه ←
79
دانشگاه
تهران
9863 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 351 شناسنامه ←
80
مجلس
تهران
3656 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 528 شناسنامه ←
81
میر (دکتر)
شیراز
12 بی‌کاتب قرن 12 - - شناسنامه ←
82
مفتاح
تهران
307 بی‌کاتب قرن 11 و 12 نستعلیق - شناسنامه ←
83
مجلس
تهران
6975 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 306 شناسنامه ←
84
دانشگاه
تهران
10331 اسحق بن میرزا ابراهیم قاجار چهارشنبه 10 شوال 1103ق نسخ - شناسنامه ←
85
علوم پزشکی
تهران
130 ملک محمد بن نصرالله چهارشنبه در پایان دهه سوم ربیع الاول 1103ق نسخ 354 شناسنامه ←
86
گوهرشاد
مشهد
391 عطاء الله جمادی الاول 1109ق نسخ - شناسنامه ←
87
گوهرشاد
مشهد
420 بی‌کاتب 12 جمادی الاول 1109ق نسخ 293 شناسنامه ←
88
دانشگاه
تهران
440 بی‌کاتب بی‌تاریخ تعلیق 386 شناسنامه ←
89
علوم پزشکی
تهران
286/6 بی‌کاتب 1117ق نستعلیق 23 شناسنامه ←
90
علوم پزشکی
تهران
132 محمد طاهر بن عبدالجبار کازرونی پنج‌شنبه 18 شوال 1119ق نسخ 912 شناسنامه ←