شناسنامه کتابشناختی اثر
شاه و درویش
šāh va darvīš
19
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/37507
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #37507
پدیدآور / مؤلف:
هلالی جغتایی، بدر الدین
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 18، ص 761
تا 763
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
شعر
عناوین دیگر و همتراز:
شاه و گدا
(šāh va gedā)
اهدا / به درخواست:
سلطان بدیع الزمان میرزا
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مثنوی است بر وزن «هفت گنبد» نظامی. گویا نخستین مثنوی از مثنویهای سهگانه اوست، در دلباختن درویش به شهزادهای، و در پایان وصال. چون ملا عبدالله هاتفی گفته بود که: هلالی غزل را بد نمیگوید ولی در مثنوی پیاده است، ناظم این مثنوی را سروده است. هلالی در آغاز سخن بحث مشبعی درباره علت تدوین این مثنوی و فرق بین غزل و مثنوی میکند، و سپس به نظم این داستان میپردازد.
آغاز اثر
« ای وجود تو اصل هر موجود × هستی و بوده یی و خواهی بود / صانع هر بلند و پست تویی × همه هیچند و هر چه هست تویی »
انجام اثر
« نظری جانب هلالی کن × دلش از مهر غیر خالی کن / حشر او با رسول کن یا رب × این دعا را قبول کن یا رب »
سوابق و چاپهای اثر
[تبریز]، سنگی، 1321، جیبی، 118ص (صص1-118)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 339/6 (20 نسخه)
الذریعة 1294/9 و 23/13 و 222/19
مجمع الفصحاء 55/2
نسخههای منزوی 2960/4-2971
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● شاه و درویش = شاه و گدا / شعر / فارسی
šāh va darvīš = šāh va gedā
هلالی جغتایی، بدر الدین، - 935 ؟ قمری
helālī joqatāyī, badr-od-dīn (- 1529)
اهدا به: سلطان بدیع الزمان میرزا
مثنوی است بر وزن «هفت گنبد» نظامی. گویا نخستین مثنوی از مثنویهای سهگانه اوست، در دلباختن درویش به شهزادهای، و در پایان وصال. چون ملا عبدالله هاتفی گفته بود که: هلالی غزل را بد نمیگوید ولی در مثنوی پیاده است، ناظم این مثنوی را سروده است. هلالی در آغاز سخن بحث مشبعی درباره علت تدوین این مثنوی و فرق بین غزل و مثنوی میکند، و سپس به نظم این داستان میپردازد.
آغاز: ای وجود تو اصل هر موجود × هستی و بوده یی و خواهی بود / صانع هر بلند و پست تویی × همه هیچند و هر چه هست تویی
انجام: نظری جانب هلالی کن × دلش از مهر غیر خالی کن / حشر او با رسول کن یا رب × این دعا را قبول کن یا رب
چاپ: [تبریز]، سنگی، 1321، جیبی، 118ص (صص1-118)
[دنا 339/6 (20 نسخه)؛ الذریعة 1294/9 و 23/13 و 222/19؛ مجمع الفصحاء 55/2؛ نسخههای منزوی 2960/4-2971]
نسخههای خطی این اثر
19 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ملی
تبریز
|
بدون شماره | بیکاتب | 906ق | نستعلیق | 67 | شناسنامه ← |
| 2 |
موزه هنرهای تزئینی
تهران
|
3344 | بیکاتب | گویا 911ق | نستعلیق | 57 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
1392-ف | شاه محمود نیشابوری | شعبان 927ق | نستعلیق | 83 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
1016/4-ف | امیر خواند | 947ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 5 |
سلطنتی
تهران
|
1368 | مرشد کاتب شیرازی | دوشنبه 20 رمضان 950ق | نستعلیق | 104 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملک
تهران
|
4846 | بیکاتب | 15ربیع الاول953ق | نستعلیق | 41 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
1287/2 | سلطان محمود نور | 957ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 8 |
مرکز احیاء
قم
|
1019 | علی رضا کاتب | ربیع الثانی 963ق | نستعلیق | 79 | شناسنامه ← |
| 9 |
مینوی
تهران
|
74بخش2 | علی رضا کاتب | 963ق | - | 47 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
9161 | محمد بن پیر محمد | 966ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 11 |
ادبیات
تهران
|
206 حکمت | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 12 |
دائرة المعارف
تهران
|
328/1-عکسی | عبدالکریم (میر عبدالکریم بدخشی) | 1067ق | نستعلیق | 41 | شناسنامه ← |
| 13 |
دانشگاه
تهران
|
3344 و 2495-ف و 2557-ف | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 33 | شناسنامه ← |
| 14 |
دانشگاه
تهران
|
9274/2 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 42 | شناسنامه ← |
| 15 |
ملک
تهران
|
5388 | بیکاتب | 1259ق | نستعلیق | 46 | شناسنامه ← |
| 16 |
ملی
تهران
|
567/11 | بیکاتب | 3 ربیع الثانی 1287ق | شکسته نستعلیق | 117 | شناسنامه ← |
| 17 |
ملی
تهران
|
1243/2 | جواد حسینی شیرازی | بیتاریخ | نستعلیق | 100 | شناسنامه ← |
| 18 |
ادبیات
مشهد
|
225 فرخ | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 52 | شناسنامه ← |
| 19 |
دانشگاه
تهران
|
4778/4-ف | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |