نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الشافی (مختصر)

عنوان پیراسته: الشافی
aš-šāfī (mx.)
37 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/37432
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #37432
پدیدآور / مؤلف: شیخ طوسی، محمد بن حسن
تاریخ و سده تألیف: 432 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 18، ص 706 تا 709
زبان و قالب: عربی (selection)
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الاستیفاء (al-istīfā’)
اثر مرتبط / وابسته به: الشافی فی الامامة و ابطال حجج العامة؛ علم الهدی، علی بن حسین (355-436)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

«الشافی فی الامامة» از کتاب‌های بسیار مهم شریف مرتضی است که در پاسخ مباحث امامت «المغنی» قاضی عبدالجبار معتزلی نگاشته ولی چون شریف مرتضی در آن کتاب بنای پاسخ به گفته‌های معتزلی داشته مباحثش نامرتب و دارای تکرار بوده و مانند کتاب‌های مؤلفین با سبک منظمی نوشته نشده بود، لذا شیخ طوسی در صدد تنظیم آن برآمده و در این کتاب با عناوین «فصل، فصل» مطالب را منظم نموده است. این کتاب را مجلسی دوم در 1097ق تصحیح و حاشیه‌نویسی کرده و درس گفته است. شیخ می‌گوید: «عین عبارات و الفاظ شافی را غالباً حفظ کرده‌ام و در آنجا که به ناچار و برای تکمیل، مطالبی افزوده‌ام نیز از سخنان سید مرتضی در دیگر مؤلفات او آورده‌ام». شیخ در مقدمه کتاب نوید می‌دهد که پس از اثبات امامت (مطلقه) به ذکر ادله امامت یکایک امامان اثنی عشر بپردازد؛ اما برای رعایت اختصار از پرداختن به امامت خاصه صرف نظر کرده و آن را به کتاب‌های دیگر و به کتاب المفصح خویش احالت می‌دهد.
آغاز اثر
« بسمله الحمد لمستحق الحمد و موجبه وصلی الله علی خیرته من خلقه محمد وآله الطاهرین من عترته وسلم تسلیماً »
انجام اثر
« و نسئل الله تعالی ان یجعل ذلک خالصاً لوجهه مقرباً من ثوابه و مبعداً من عقابه بمنه ان شاء الله تعالی وافق الفراغ ... و الحمد لله. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، سنگی، 1301ق، رحلی، 184ص (صص296-479)، به دنبال «شافی»
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 423/4 دنا 320/6-321 (34 نسخه) ذخائر التراث العربی الاسلامی 669/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الشافی (مختصر) = الاستیفاء / کلام و اعتقادات / عربی aš-šāfī (mx.) = al-istīfā’ شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 قمری šayx-e tūsī, mohammad ebn-e hasan (996 - 1069) وابسته به: الشافی فی الامامة و ابطال حجج العامة؛ علم الهدی، علی بن حسین (355-436) تاریخ تألیف: رجب 432ق «الشافی فی الامامة» از کتاب‌های بسیار مهم شریف مرتضی است که در پاسخ مباحث امامت «المغنی» قاضی عبدالجبار معتزلی نگاشته ولی چون شریف مرتضی در آن کتاب بنای پاسخ به گفته‌های معتزلی داشته مباحثش نامرتب و دارای تکرار بوده و مانند کتاب‌های مؤلفین با سبک منظمی نوشته نشده بود، لذا شیخ طوسی در صدد تنظیم آن برآمده و در این کتاب با عناوین «فصل، فصل» مطالب را منظم نموده است. این کتاب را مجلسی دوم در 1097ق تصحیح و حاشیه‌نویسی کرده و درس گفته است. شیخ می‌گوید: «عین عبارات و الفاظ شافی را غالباً حفظ کرده‌ام و در آنجا که به ناچار و برای تکمیل، مطالبی افزوده‌ام نیز از سخنان سید مرتضی در دیگر مؤلفات او آورده‌ام». شیخ در مقدمه کتاب نوید می‌دهد که پس از اثبات امامت (مطلقه) به ذکر ادله امامت یکایک امامان اثنی عشر بپردازد؛ اما برای رعایت اختصار از پرداختن به امامت خاصه صرف نظر کرده و آن را به کتاب‌های دیگر و به کتاب المفصح خویش احالت می‌دهد. آغاز: بسمله الحمد لمستحق الحمد و موجبه وصلی الله علی خیرته من خلقه محمد وآله الطاهرین من عترته وسلم تسلیماً انجام: و نسئل الله تعالی ان یجعل ذلک خالصاً لوجهه مقرباً من ثوابه و مبعداً من عقابه بمنه ان شاء الله تعالی وافق الفراغ ... و الحمد لله. چاپ: ایران، سنگی، 1301ق، رحلی، 184ص (صص296-479)، به دنبال «شافی» [الذریعة 423/4؛ دنا 320/6-321 (34 نسخه)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 669/2]

نسخه‌های خطی این اثر

37 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مرکز احیاء
قم
3987 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 214 شناسنامه ←
32
ملک
تهران
1698 مهدی قلی (گویا) 1099ق نستعلیق 280 شناسنامه ←
33
گلپایگانی
قم
6868/1-35/48 محمد بن لاچین (شاگرد علامه مجلسی) چهارشنبه 27 رجب 1097ق نسخ 213 شناسنامه ←
34
رضوی
مشهد
13031 میر عبدالفتاح علیرضا حسینی جوزجانی 1092ق نسخ - شناسنامه ←
35
وزیری
یزد
1864/1 عبدالکریم بن محمد صادق ابهری محرم 1092ق نسخ - شناسنامه ←
36
مرعشی
قم
3199 عبدالکریم بن محمد صادق ابهری جیی اصفهانی پنج‌شنبه 26 رجب 1091ق نسخ 268 شناسنامه ←
37
علامه طباطبائی
شیراز
945 محمدسعیدبن میر عبدالفتاح حسینی جمادی الاول 1090ق نسخ - شناسنامه ←