نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

سيف الامة و برهان الملة

sayf-ol-omma va borhān-ol-mella
36 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/37328
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #37328
تاریخ و سده تألیف: 1233 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 18، ص 653 تا 656
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست: فتحعلی شاه قاجار (1211-1250ق) و به خواهش عباس میرزا (1203-1249ق)
اثر مرتبط / وابسته به: میزان الحق؛ هانری مارتین (1810-1883)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در سه باب است: 1. فوائدی چند که قبل از بیان مطلب دانستن آنها لازم است؛ 2. اثبات نبوت خاتم النبیین؛ 3. ذکر شبهات پادری و رد آنها. هنری مارتین انگلیسی کشیش که پاتر (= پدر) یا پادری خوانده می‌شد بر کتابی که فیلیپ پادری در فرنگ در رد بر اسلام نوشته بود، افزوده و رساله‌ای ساخت و در دسترس مسلمانان گذارد. دانشمندان نیز به خرده‌گیری آن پرداختند. نخستین بار احمد بن محمد مهدی بن ابی ذر نراقی کاشانی بر آن ردی به نام «سیف الامه» (همین کتاب) نوشت و در آن نصوص عبری تورات را گواه آورد. او در دیباچه از فتحعلیشاه قاجار بی‌اندازه ستایش نمود. پس از او آخوند ملا محمد تقی کاشانی فقیه آشنای به عبری و سریانی در رد بر ترسایان و همین هنری مارتن «هدایة المسترشدین» را به فارسی نوشت و آن را در 24 محرم 1303ق به پایان رساند. آن را میرزا محمودخان مدیرالدوله متولی آستانه طوس در تهران به سال 1312 به چاپ سنگی رساند. در همین روزگار کتابی دیگر نیز در رد اسلام نوشته شده و آن «ینابیع الاسلام» سن کلر تیزدال (Saint Clair Tisdall) است به فارسی که در لاهور به سال 1899 به چاپ سنگی رسید و انگلیسی آن به نام «The Original Sources of the Quran» در لندن به سال 1905 چاپ شد. او در این کتاب ریشه قصص قرآن را در کتاب‌های آسمانی زردشتی و کلیمی و عیسوی یافته و در همان زبان‌ها آورده است چنانکه سیدرسکی (Sidersky) در کتاب Les Origines de Legendes Musulmanes dans le Coran et les Vies des Prophetes ریشه‌های آنها را در کتاب‌ها دینی یهود و ترسا یافته است. این کتاب در پاریس به سال 1933 به چاپ رسید. شیخ حسین بن عبدالعلی تبریزی توتونچی در رد بر ینابیع الاسلام و «میزان الحق» پفاندر (C. R. G. Pfander) «ازالة الوسواس و الاوهام عن قدس ساحة الاسلام» نوشته و در 26 صفر 1346 آن را بپایان رساند و آن در تبریز به سال 1351 چاپ سربی شد. شیخ احمد شاهرودی نیز «ازالة الاوهام فی جواب ینابیع الاسلام» نوشته که در ایران به سال 2534 چاپ گشت. (دانش پژوه)
آغاز اثر
« الحمدلله الذی من علی عباده بارسال السفراء المقربین و نجاهم من الغبادة [كذا] و العواية بارشاد الانبياء المكرمین ... اما بعد چنین گوید ... احمد بن محمد مهدی بن ابی ذر نراقی ... »
انجام اثر
« پس بحضرت یحیی ختم نخواهد شد. ختم الله لنا بالحسنی و حشرنا تحت لواء ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی، ج3، صص3137؛ در سال 1267 و سپس چند بار چاپ شده است؛ ایران، 1330، خشتی، 324+16صص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 612/9 و 286/12 نسخه‌های منزوی 960/2 لباب الالقاب کاشانی ص 96 دنا 298/6-299 (33 نسخه) مكتبة اميرالمؤمنين 420/2 فهرستواره منزوی 360/9

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● سيف الامة و برهان الملة / کلام و اعتقادات / فارسی sayf-ol-omma va borhān-ol-mella نراقی، احمد بن محمد مهدی، 1185؟ - 1245 ؟ قمری narāqī, ahmad ebn-e mohammad mahdī (1772 - 1830) وابسته به: میزان الحق؛ هانری مارتین (1810-1883) اهدا به: فتحعلی شاه قاجار (1211-1250ق) و به خواهش عباس میرزا (1203-1249ق) تاریخ تألیف: شنبه 17 صفر 1233ق در سه باب است: 1. فوائدی چند که قبل از بیان مطلب دانستن آنها لازم است؛ 2. اثبات نبوت خاتم النبیین؛ 3. ذکر شبهات پادری و رد آنها. هنری مارتین انگلیسی کشیش که پاتر (= پدر) یا پادری خوانده می‌شد بر کتابی که فیلیپ پادری در فرنگ در رد بر اسلام نوشته بود، افزوده و رساله‌ای ساخت و در دسترس مسلمانان گذارد. دانشمندان نیز به خرده‌گیری آن پرداختند. نخستین بار احمد بن محمد مهدی بن ابی ذر نراقی کاشانی بر آن ردی به نام «سیف الامه» (همین کتاب) نوشت و در آن نصوص عبری تورات را گواه آورد. او در دیباچه از فتحعلیشاه قاجار بی‌اندازه ستایش نمود. پس از او آخوند ملا محمد تقی کاشانی فقیه آشنای به عبری و سریانی در رد بر ترسایان و همین هنری مارتن «هدایة المسترشدین» را به فارسی نوشت و آن را در 24 محرم 1303ق به پایان رساند. آن را میرزا محمودخان مدیرالدوله متولی آستانه طوس در تهران به سال 1312 به چاپ سنگی رساند. در همین روزگار کتابی دیگر نیز در رد اسلام نوشته شده و آن «ینابیع الاسلام» سن کلر تیزدال (Saint Clair Tisdall) است به فارسی که در لاهور به سال 1899 به چاپ سنگی رسید و انگلیسی آن به نام «The Original Sources of the Quran» در لندن به سال 1905 چاپ شد. او در این کتاب ریشه قصص قرآن را در کتاب‌های آسمانی زردشتی و کلیمی و عیسوی یافته و در همان زبان‌ها آورده است چنانکه سیدرسکی (Sidersky) در کتاب Les Origines de Legendes Musulmanes dans le Coran et les Vies des Prophetes ریشه‌های آنها را در کتاب‌ها دینی یهود و ترسا یافته است. این کتاب در پاریس به سال 1933 به چاپ رسید. شیخ حسین بن عبدالعلی تبریزی توتونچی در رد بر ینابیع الاسلام و «میزان الحق» پفاندر (C. R. G. Pfander) «ازالة الوسواس و الاوهام عن قدس ساحة الاسلام» نوشته و در 26 صفر 1346 آن را بپایان رساند و آن در تبریز به سال 1351 چاپ سربی شد. شیخ احمد شاهرودی نیز «ازالة الاوهام فی جواب ینابیع الاسلام» نوشته که در ایران به سال 2534 چاپ گشت. (دانش پژوه) آغاز: الحمدلله الذی من علی عباده بارسال السفراء المقربین و نجاهم من الغبادة [كذا] و العواية بارشاد الانبياء المكرمین ... اما بعد چنین گوید ... احمد بن محمد مهدی بن ابی ذر نراقی ... انجام: پس بحضرت یحیی ختم نخواهد شد. ختم الله لنا بالحسنی و حشرنا تحت لواء ... چاپ: مشار فارسی، ج3، صص3137؛ در سال 1267 و سپس چند بار چاپ شده است؛ ایران، 1330، خشتی، 324+16صص [الذریعة 612/9 و 286/12؛ نسخه‌های منزوی 960/2؛ لباب الالقاب کاشانی ص 96؛ دنا 298/6-299 (33 نسخه)؛ مكتبة اميرالمؤمنين 420/2؛ فهرستواره منزوی 360/9]

نسخه‌های خطی این اثر

36 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
گلپایگانی
قم
5/64-774/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 110 شناسنامه ←
2
معصومیه
قم
100/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 208 شناسنامه ←
3
شیخ علی حیدر
مشهد
1023 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 190 شناسنامه ←
4
تربیت
تبریز
117 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
2720 بی‌کاتب چهارشنبه ربیع الثانی 1296ق نستعلیق 185 شناسنامه ←
6
ملک
تهران
2338/1 محمد علی کاشانی 1287ق نسخ - شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
930 غلامعلی بن محمد کاشانی 16 صفر 1266ق نسخ 227 شناسنامه ←
8
مسجد اعظم
قم
4092 سمیع بن محمد جعفر شوقی یک‌شنبه رجب 1264ق نستعلیق 189 شناسنامه ←
9
ملک
تهران
1750/1 بی‌کاتب 1263ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
10
ملی
تهران
1731 سید محمد بن سید محمد مهدی موسوی خراسانی 1262ق شکسته نستعلیق 240 شناسنامه ←
11
گلپایگانی
قم
541-4/11 محمدحسین بن حاج محمدقاسم کاشانی پنج‌شنبه 22 رمضان 1261 نسخ 139 شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
13957 محمد علی اصفهانی 1248ق نسخ - شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
15197 قاسم 1247ق نستعلیق 165 شناسنامه ←
14
گوهرشاد
مشهد
77 آقا کوچک غلام حسین بن حاج عبدالرحیم کاشانی ربیع الثانی 1245ق نستعلیق 143 شناسنامه ←
15
الهیات
تهران
88 بی‌کاتب یک‌شنبه 1 رجب 1243ق نستعلیق 189 شناسنامه ←
16
دانشگاه
تهران
1913-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
4982/2 بی‌کاتب 1243ق - 140 شناسنامه ←
18
ملی
تهران
82/2 بی‌کاتب چهارشنبه 6 رجب 1241ق نستعلیق 370 شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
16313 بی‌کاتب رمضان 1237ق نستعلیق 348 شناسنامه ←
20
فیضیه
قم
391 بی‌کاتب 1236ق نستعلیق 320 شناسنامه ←
21
مدرسه رضویه
قم
57 رجب بن محمد گلپایگانی سه‌شنبه 27 صفر 1236ق نستعلیق 148 شناسنامه ←
22
مسجد اعظم
قم
368 محمد هاشم بن محمد جعفر بن غیاث الدین علی کاشانی 21 ربیع الاول 1235ق - 201 شناسنامه ←
23
الهیات
تهران
287 هادی بن حاجی بابا پنج‌شنبه 19 ربیع الاول 1235ق، برای میرزاده اعظم نستعلیق 168 شناسنامه ←
24
شاهچراغ
شیراز
575 مصطفی کاشانی رمضان 1233ق نستعلیق، نسخ 478 شناسنامه ←
25
مرکز احیاء
قم
563 و 829 عکسی مصطفی کاشانی ذیحجه 1233ق، به دستور حاج سید جعفر مشهدی با مهر «عبده الراجي محمد جعفر الحسینی» (بیضی) نستعلیق 235 شناسنامه ←
26
دانشگاه
تهران
1815-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
27
ملی
تهران
38 مصطفی ابن عبدالرسول شنبه 17 صفر 1233ق نستعلیق 258 شناسنامه ←
28
مجلس
تهران
2071 مصطفی کاشانی 1233ق تعلیق، نسخ 507 شناسنامه ←
29
رضوی
مشهد
29015 بی‌کاتب 1233ق نسخ - شناسنامه ←
30
مجلس
تهران
5015/1 بی‌کاتب یک‌شنبه 5 رمضان 1231ق نسخ 200 شناسنامه ←