نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

سر علم زرادشت حکیم

serr-e ‘elm-e zarādošt-e hakīm
4 نسخه ثبت‌شده قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/35626
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #35626
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 18، ص 61 تا 62
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: هیئت

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مهانکرد بن مهریار mahānkard ebn-e mehryār سر علم زرادشت او دلالة زرادشت بن رای توبک به قول مهانگرد بن مهریار (مرزبان) به روایة سعید بن خراسانخره الترجمان لاصهبهد سیستان (سنسباد) و ترجمة من لسان زرادشت الى العربیة. ابن رضوان در تفسیر اربع مقالات بطلمیوس از مهانکرد عبارتی از دروئیوس نقل می‌کند که در اینجا هم می‌بینیم. عنوان‌ها: قال مهانکرد، قال الحکیم زرادشت، قال المفسر (قال سعید)، باب الشمس فی الطالع، فی السعادة و للرجاء، باب اسرار و غوامض. در آن آمده است: «قال زرادشت ساخبرک عن بدائة امرى انی رجل من آذربایجان حیث الشمس زایلة عن المناکب و البخارات متکاتفة و الثلج متهافت غیر انی کان بابی ارض الممیز حین بحرانه فلما ولدت و نشات و حملتنی امه الى حران صحبت به و صحبت بها الوس الحکیم المتحلی من الدنیا فورثته الحکمة و تلقی منه مزاجی کیف یدبر اجسام مرکز الفلک الذی نحن علیه یعنی الارض فلما بلغت دور زحل الاوسط ذلک ان طالعی الدلو وزحل و لبثه افترقت نفسی عن مناجات النور الخاص فالجسم محضر للناظرین و النفس منبسط الى حیث لایبلغه عدد العادین و لم اک مائلت بحیلة ولکن اجتمع لی زحل و القمر فی بیت الدین و اتصل زحل بالمشتری من بیت عطارد لان عطارد و الشمس وقارنا بموقع المعاداة فألبت الناس علی و احرقت مواضع من بدنی عند رجوعی الى آذربایجان فکنت رجلا فیهم معروف البیت و الوالدین فحسدنی الاشراف على العلم و المنزلة و اغروا الملوک بقتلی و قالوا ان هذا علم النبوة فنهیتهم فلم ینتهوا عنی فعند ذلک دخلت الجبل المطل. قال سعید: یعنی سبلان المعجم بالصلح و الفضة و الکهف الدین. فارسلت الیهم لان النور نفث فی جلدی انکم ستعبدون بالثلج فلقداتیهم الثلج حتى ما یتراجع الانفس الى الصدور فعند ذلک انحدرت الى المشرق ف
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرست کراوزه ش 371 نسخه 658 نوشته در سیواس نسخه‌های منزوی 109/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● سر علم زرادشت حکیم / هیئت / عربی serr-e ‘elm-e zarādošt-e hakīm مهانکرد بن مهریار mahānkard ebn-e mehryār سر علم زرادشت او دلالة زرادشت بن رای توبک به قول مهانگرد بن مهریار (مرزبان) به روایة سعید بن خراسانخره الترجمان لاصهبهد سیستان (سنسباد) و ترجمة من لسان زرادشت الى العربیة. ابن رضوان در تفسیر اربع مقالات بطلمیوس از مهانکرد عبارتی از دروئیوس نقل می‌کند که در اینجا هم می‌بینیم. عنوان‌ها: قال مهانکرد، قال الحکیم زرادشت، قال المفسر (قال سعید)، باب الشمس فی الطالع، فی السعادة و للرجاء، باب اسرار و غوامض. در آن آمده است: «قال زرادشت ساخبرک عن بدائة امرى انی رجل من آذربایجان حیث الشمس زایلة عن المناکب و البخارات متکاتفة و الثلج متهافت غیر انی کان بابی ارض الممیز حین بحرانه فلما ولدت و نشات و حملتنی امه الى حران صحبت به و صحبت بها الوس الحکیم المتحلی من الدنیا فورثته الحکمة و تلقی منه مزاجی کیف یدبر اجسام مرکز الفلک الذی نحن علیه یعنی الارض فلما بلغت دور زحل الاوسط ذلک ان طالعی الدلو وزحل و لبثه افترقت نفسی عن مناجات النور الخاص فالجسم محضر للناظرین و النفس منبسط الى حیث لایبلغه عدد العادین و لم اک مائلت بحیلة ولکن اجتمع لی زحل و القمر فی بیت الدین و اتصل زحل بالمشتری من بیت عطارد لان عطارد و الشمس وقارنا بموقع المعاداة فألبت الناس علی و احرقت مواضع من بدنی عند رجوعی الى آذربایجان فکنت رجلا فیهم معروف البیت و الوالدین فحسدنی الاشراف على العلم و المنزلة و اغروا الملوک بقتلی و قالوا ان هذا علم النبوة فنهیتهم فلم ینتهوا عنی فعند ذلک دخلت الجبل المطل. قال سعید: یعنی سبلان المعجم بالصلح و الفضة و الکهف الدین. فارسلت الیهم لان النور نفث فی جلدی انکم ستعبدون بالثلج فلقداتیهم الثلج حتى ما یتراجع الانفس الى الصدور فعند ذلک انحدرت الى المشرق ف [فهرست کراوزه ش 371 نسخه 658 نوشته در سیواس؛ نسخه‌های منزوی 109/2]

نسخه‌های خطی این اثر

4 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
ض12024 بی‌کاتب 1092ق نستعلیق - شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
1189/9 بی‌کاتب قرن 13 - 25 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
5910/6 و 2803/6-ف بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
4534/3 بی‌کاتب قرن 11 -12 شکسته نستعلیق 42 شناسنامه ←