الستين الجامع للطائف البساتين

● الستين الجامع للطائف البساتين = جامع الستين = جامع اللطائف البساتين = تفسیر سوره یوسف / تفسیر / فارسی as-settīyn-ol jāme‘ le-t-tā’ef-el basātīn = jāme‘-os settīn = jāme‘-ol latā’ef-el basātīn = tafsīr-e sūre-ye yūsof طوسی، احمد بن محمد، ق6 قمری tūsī, ahmad ebn-e mohammad (- 12c) تفسیر عرفانی ادبی مفصلی است با نثر شیوا در شصت فصل بر سوره یوسف، با داستان‌هایی از بزرگان عرفا و ابیاتی گویا از مؤلف. گویند که ملاحسین کاشفی بیهقی این کتاب را بر شاگردان خود املا کرده و آنها آن را در شصت مجلس نوشته‌اند. آغاز: سپاس مرخدای را که قادر بر کمال است و آفریننده روز و شب و ماه و سالست در ذات هستی بی همتا است و در صفات صنع بی مثال است ... چنین گوید خواجه امام تاج الدین سیف النظر ابوبکر احمد بن محمد بن زید طوسی رقم که چون از دیار خراسان نفرت کردیم و به بلاد کوهستان و عراق رحلت کردیم رغبتها در علم فقه و آداب وافر دیدیم و دواعی خلق بر تحصیل علم تذکیر ماهر دیدیم تا بحدی که در افاعل رسوم علوم مندرس گشته بود و هر کس بلباس علم وعظ ملبس گشته بود ... و دیگر قبل ازین از حکایات یوسف و زلیخا منظم نشده بود مصنف این کتاب (رحمه) از اشعار دیگران درین کتاب درج نداد اما در آن سنه ثلث و ستین و تسعمائه فقیر حقیر مصطفی المشهود بعلمی پلنگانی چون میل عوام بر اشعار مناسب و راغب دید بالتماس کردند که در فن موعظه مجموعه ای سازیم و آنچه مکنون بیان و دلالت راه ایمان بپردازیم ... چون ازدحام اشتغال و سرعت انتقال تا بجانب آذربایجان رسیدیم قومی را از متعلمان در تحصیل این فن رغبتهای وافر دیدیم سؤال ایشان را اجابت کردیم بهتر از قصه یوسف هیچ نبوده که آن را اساس سخن سازیم و ابتدا از آن آغازیم ... و شصت مجلس موشح بلطایف و ظرایف درو نهادیم ... و آن را کتاب ستین الجامع للطايف البساتين نام نهادیم انجام: و عزت رسید كما قال الله تعالى توفنى مسلما و الحقنی بالصالحين هر که را قصه یوسف نه بس است ×× عبرت و پند نگیرید نه کس است / ور چنین است چرا در سر تو ×× چند بیهوده باد و هوس است / تمامت شد کتاب جمع ستین ×× بعون الله في كل البساتين / در این عالم دلم را شد بدان شاد ×× که در هر فصل یابم فوز کونین چاپ: به کوشش محمد روشن با عنوان «تفسیر سوره یوسف» به چاپ رسیده است. [نسخه‌های منزوی 38/1؛ الذریعة 57/5 و 58؛ فهرستواره منزوی 419/1 و 1677/3] شرح و حواشی: 1- الستين الجامع للطائف البساتين (ترجمه)؛ آلتی برمق، محمد بن محمد (- 1033)