سبحة الابرار

● سبحة الابرار / شعر / فارسی sobhat-ol-abrār جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) یکی از مثنوی‌های «هفت اورنگ» جامی است، در یک «مقدمه» در توحید و نعت و سبب تألیف، سپس چهل «عقد» در مطالب اخلاقی و عرفانی و حکایت‌ها و سپس مناجات در حدود 2700 بیت. عناوین عقود چهل گانه این مثنوی چنین است: 1. کشف حقیقت دل؛ 2. شرح سخن و سخنوری؛ 3. گفتار موزون؛ 4. از وجود اثر بر وجود مؤثر یا استدلال از آثار بر وجود آفریدگار؛ 5. بیان یکتایی خداوند پاک؛ 6. در آن که ذات حق وجود بحث و بسیط است؛ 7. شرح معنی تصوف و اغراض آن؛ 8 بیان ارادت و خواست؛ 9. مقام توبه و بازگشت به خداوند؛ 10. کشف و راز پرهیزگاری؛ 11. مقام زاهد از جهان و مادیات و اعراض از آن؛ 12. راز فقر و نیازمندی؛ 13. شکیبایی و صبر و فرجام آن؛ 14. شکر و سپاس؛ 15. خوف و بیم از درکات؛ 16. امید و رجاء و درجات آن؛ 17. توکل بر خداوند و انقطاع از خلق؛ 18. رضا و خرسندی به مقسوم؛ 19. محبت و مهرورزی؛ 20. شوق و میل؛ 21. غیرت و رشکی و رگ داری؛ 22. قرب حق؛ 23. شرم و حیا؛ 24. آزادگی و حریت؛ 25. جوانمردی و فتوت؛ 26. صدق و راستی و درستی؛ 27. اخلاص؛ 28. جود و بخشندگی؛ 29. قناعت و خرسندی به داشته؛ 30. افتادگی و تواضع؛ 31. بردباری و حلم؛ 32. طلاقت وجه و مزاح و گشادگی و انبساط؛ 33. دوستی و یاری و جوشش؛ 34. سماع و استماع؛ 35. دعا و ثنای پادشاهان؛ 36. خیراندیشی حکام دولت؛ 37. راهنمایی مردمان سپاس گزاری از فرمانروایان روزگار؛ 38. اندرز و پند فرزند خود ضیاءالدین یوسف؛ 39. نصیحت و موعظه به خود؛ 40. التماس دعا از خوانندگان این دفتر. آغاز: المنة لله که بخون گر خفتم ×× یک چند چو غنچه عاقبت بشگفتم / از کش مکش چرخ بسی آشفتم ×× کز گوهر راز سبحه واری سفتم مثنوی: ابتدای بسم اله الرحمن ×× الرحيم المتوالى الاحسان انجام: ختم الله لنا بالحسنى ×× و هو مولانا نعم المولى چاپ: تحقیق ضیاء الدین سجادی و اکبر صیادکو (تهران، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس: 1369)؛ هند، کلکته، 1300ق، سنگی، وزیری بزرگ، 168 ص، به درخواست مولوی خدایار و نوراحمد و نور محمد و فیض احمد تاجران کتب ملتان بوهر دروازه [الذريعة 126/12؛ نسخه‌های منزوی 2892/4؛ فرهنگ سخنوران 124؛ ريحانة الأدب 387/1 و 390/1؛ کشف الظنون 975/2؛ مشترک پاکستان 550/7؛ مشار فارسی 2918/3؛ لغت‌نامه دهخدا 21/3؛ مکتبة امیرالمؤمنین 402/5؛ مجمع العلمى العراقی 373/2؛ دنا 6: 34-28 (205 نسخه)]