شناسنامه کتابشناختی اثر
اختیارات الایام (صغیر)
عنوان پیراسته: اختیارات الایام
ixtīyārāt-ul ayyām (saqīr)
98
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/3496
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #3496
پدیدآور / مؤلف:
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 411
تا 418
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
پیشگویی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مرحوم مجلسی را سه کتاب به نام «اختیارات» هست، یکی بزرگ که مشتمل بر چهل «فصل» و «خاتمه» است دیگر متوسط که شامل سه «فصل» و «خاتمه» میباشد و سومی صغیر که حاوی دو «فصل» و «خاتمه» است. برخی را نظر بر آن است که او را دو اثر در این موضوع است و میانه و صغیر در واقع یک تألیف است که در برخی از نسخهها کم و زیاد شده است و مرتب است بر 3 فصل و خاتمه: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان امری چند که موجب دفع نحوست ایام و ساعات میشود؛ خاتمه در ترجمه حدیث شریفی است که مشتمل است بر احکام کسوف و خسوف و حوادث هر سال. «روضات الجنات» (ص 120) آورده است که در نسبت این کتاب به مجلسی مناقشه شده و این دو کتاب را از تألیفات محمد باقر بن محمد تقی لاهیجانی معاصر با مجلسی دانسته است، اما محدث نوری در رساله «فیض القدسی» نسبت این دو رساله را به مجلسی تمام میداند. استاد عبدالحسین حائری بنا به شواهد و قرائنی ثابت کردهاند که مؤلف کتاب محمد باقر بن محمد تقی نواب لاهیجی زنده در قرن 13 است نه محمد باقر بن محمد تقی مجلسی از قرن 11.
آغاز اثر
« بسمله. حمدله و صلاة. اما بعد چنین گوید احقر عبادالله محمدباقر بن محمدتقی عفی الله عن جرائمهما که این رسالهای است در بیان آنچه از احادیث معتبره از اهل بیت رسالت صلوات الله علیهم معلوم میشود از سعادت و نحوست ایام هفته ... فصل اول در روز اول هر ماه در اختیار ایام ماهست »
انجام اثر
« و در هر سال که در ماه ذیحجه ماه بگیرد مرد بزرگی در مغرب بمیرد و مرد فاسقی و فاجری دعوای پادشاهی کند. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج1، صص189-190، تهران، سنگی، 1370ق.، خشتی، 120ص؛ همراه کتاب «مطارح الانظار»
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1: 431-433 (54 نسخه)
نسخههای منزوی 218/1
الذریعة 367/1 شماره 917
فهرستواره منزوی 2780/5
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● اختیارات الایام (صغیر) / پیشگویی / فارسی
ixtīyārāt-ul ayyām (saqīr)
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)
مرحوم مجلسی را سه کتاب به نام «اختیارات» هست، یکی بزرگ که مشتمل بر چهل «فصل» و «خاتمه» است دیگر متوسط که شامل سه «فصل» و «خاتمه» میباشد و سومی صغیر که حاوی دو «فصل» و «خاتمه» است. برخی را نظر بر آن است که او را دو اثر در این موضوع است و میانه و صغیر در واقع یک تألیف است که در برخی از نسخهها کم و زیاد شده است و مرتب است بر 3 فصل و خاتمه: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان امری چند که موجب دفع نحوست ایام و ساعات میشود؛ خاتمه در ترجمه حدیث شریفی است که مشتمل است بر احکام کسوف و خسوف و حوادث هر سال. «روضات الجنات» (ص 120) آورده است که در نسبت این کتاب به مجلسی مناقشه شده و این دو کتاب را از تألیفات محمد باقر بن محمد تقی لاهیجانی معاصر با مجلسی دانسته است، اما محدث نوری در رساله «فیض القدسی» نسبت این دو رساله را به مجلسی تمام میداند. استاد عبدالحسین حائری بنا به شواهد و قرائنی ثابت کردهاند که مؤلف کتاب محمد باقر بن محمد تقی نواب لاهیجی زنده در قرن 13 است نه محمد باقر بن محمد تقی مجلسی از قرن 11.
آغاز: بسمله. حمدله و صلاة. اما بعد چنین گوید احقر عبادالله محمدباقر بن محمدتقی عفی الله عن جرائمهما که این رسالهای است در بیان آنچه از احادیث معتبره از اهل بیت رسالت صلوات الله علیهم معلوم میشود از سعادت و نحوست ایام هفته ... فصل اول در روز اول هر ماه در اختیار ایام ماهست
انجام: و در هر سال که در ماه ذیحجه ماه بگیرد مرد بزرگی در مغرب بمیرد و مرد فاسقی و فاجری دعوای پادشاهی کند.
چاپ: مشار فارسی، ج1، صص189-190، تهران، سنگی، 1370ق.، خشتی، 120ص؛ همراه کتاب «مطارح الانظار»
[دنا 1: 431-433 (54 نسخه)؛ نسخههای منزوی 218/1؛ الذریعة 367/1 شماره 917؛ فهرستواره منزوی 2780/5]
نسخههای خطی این اثر
98 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ملی
تهران
|
2893/6 | بیکاتب | محتملاً اواخر قرن 11 | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
3743/64-ف | بیکاتب | بیتاریخ | - | 1 | شناسنامه ← |
| 3 |
الهیات
مشهد
|
18876/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
2793/5 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 5 |
مسجد اعظم
قم
|
1239/13 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 6 |
مسجد اعظم
قم
|
11/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 7 |
امام صادق
اردکان یزد
|
90/1 | علی قطب | بیتاریخ | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 8 |
مسجد اعظم
قم
|
3772/8 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 9 |
مسجد اعظم
قم
|
3964/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 10 |
گلپایگانی
قم
|
7528-38/148 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 35 | شناسنامه ← |
| 11 |
دانشگاه اصفهان
اصفهان
|
741/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 12 |
گلپایگانی
قم
|
7804-39/184 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 50 | شناسنامه ← |
| 13 |
گلپایگانی
قم
|
8935-59/155 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 33 | شناسنامه ← |
| 14 |
گلپایگانی
قم
|
2190/5-12/80 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 15 |
مسجد اعظم
قم
|
1056/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، شکسته | 6 | شناسنامه ← |
| 16 |
مسجد اعظم
قم
|
1420/5 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 17 |
گلپایگانی
قم
|
1069/4-6/159 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 18 |
مجلس
تهران
|
12626/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 21 | شناسنامه ← |
| 19 |
ملی
تبریز
|
3382/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 21 | شناسنامه ← |
| 20 |
دهگان
اراک
|
135/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 58 | شناسنامه ← |
| 21 |
دهگان
اراک
|
113 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 22 |
دانشگاه
تهران
|
1968/5 | بیکاتب | 1 جمادی الثانی | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 23 |
دانشگاه
تهران
|
1997/11 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 24 |
مرعشی
قم
|
187/23 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 25 |
دانشگاه
تهران
|
2848/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 26 |
دانشگاه
تهران
|
6218/5-ف | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
1187 طباطبائی | بیکاتب | بیتاریخ | - | 35 | شناسنامه ← |
| 28 |
سپهسالار
تهران
|
2134/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
29248 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 30 |
امام صادق
چالوس
|
452 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 87 | شناسنامه ← |