نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اختیارات

extīyārāt
113 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/3467
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #3467
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 2، ص 387 تا 393
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: پیشگویی
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اختیارات الایام (extīyārāt-ol-ayyām)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده: الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه» و افزون بر اختیارات آگاهی‌های بسیاری از خوابگزاری، جهان‌شناسی و جغرافیا دربر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (ع) بهره برده شده و از کتاب‌های نجومی و گفته‌های دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده می‌کنند. ب) اختیارات صغیر که در سه «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احکام خسوف و کسوف و حوادث هر سال. ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرست‌ها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغیر او باشد. ظاهراً او ابتدا اختیارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رساله‌ای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخه‌هایی را می‌آوریم که به سبب شباهت سرآغازها یا نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رساله‌ها هستند.
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی سید المرسلین محمد و آله و عترته الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عبادالله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما »
سوابق و چاپ‌های اثر
اختیارات کبیر او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الانظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بی‌ناشر، بدون تاریخ، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+1ص؛ ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 218/1 الذریعة 367/1 فهرستواره منزوی، 4: 2780-2782 دنا، 1: 431-435

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● اختیارات = اختیارات الایام / پیشگویی / فارسی extīyārāt = extīyārāt-ol-ayyām مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده: الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه» و افزون بر اختیارات آگاهی‌های بسیاری از خوابگزاری، جهان‌شناسی و جغرافیا دربر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (ع) بهره برده شده و از کتاب‌های نجومی و گفته‌های دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده می‌کنند. ب) اختیارات صغیر که در سه «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احکام خسوف و کسوف و حوادث هر سال. ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرست‌ها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغیر او باشد. ظاهراً او ابتدا اختیارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رساله‌ای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخه‌هایی را می‌آوریم که به سبب شباهت سرآغازها یا نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رساله‌ها هستند. آغاز: الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی سید المرسلین محمد و آله و عترته الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عبادالله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما چاپ: اختیارات کبیر او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الانظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بی‌ناشر، بدون تاریخ، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+1ص؛ ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه [نسخه‌های منزوی 218/1؛ الذریعة 367/1؛ فهرستواره منزوی، 4: 2780-2782؛ دنا، 1: 431-435]

نسخه‌های خطی این اثر

113 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
گوهرشاد
مشهد
1034 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
92
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
463/3 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 13 شناسنامه ←
93
مجلس
تهران
18253 بی‌کاتب 1188ق - - شناسنامه ←
94
چهل ستون
تهران
195 عماد حسنی 1176ق نستعلیق - شناسنامه ←
95
علامه طباطبائی
شیراز
56/3 احمد بن محمد تقی شیرازی 1156ق نسخ 14 شناسنامه ←
96
وزیری
یزد
2164/1 بی‌کاتب 1141ق نستعلیق 50 شناسنامه ←
97
دانشگاه
تهران
4561 بی‌کاتب جمعه 3 ذیحجه 1135ق نستعلیق 41 شناسنامه ←
98
مرعشی
قم
1602/4 محمد طاهر بن محمد یوسف حسینی طالقانی 20 شعبان 1132ق نسخ - شناسنامه ←
99
ملک
تهران
3095/2 بی‌کاتب جمعه 14 ربیع الثانی 1127ق شکسته نستعلیق 10 شناسنامه ←
100
مرعشی
قم
3034/1 بی‌کاتب غره رجب 1121ق نسخ 21 شناسنامه ←
101
دیانی
بیرجند
162/4 میر احمد بن میر حمزه حسینی 1120ق نسخ 19 شناسنامه ←
102
فیضیه
قم
1223/1 بی‌کاتب 1110ق نسخ 22 شناسنامه ←
103
فیضیه
قم
1922/1 بی‌کاتب 1106ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
104
مرعشی
قم
8610/5 محمد یوسف بن آدم بیک 1100ق نستعلیق، نسخ 6 شناسنامه ←
105
دانشگاه
تهران
2874/1-ف بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
106
دانشگاه
تهران
7339/4 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، شکسته 12 شناسنامه ←
107
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
304/2ر بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
108
مدرسه غرب
همدان
10212/9 محمد زمان سمنانی 1096ق نسخ - شناسنامه ←
109
ملک
تهران
2125/8 محمد حسین قاینی 1096ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
110
رضوی
مشهد
ض15314 محمد رشید بن محمد علی 1094ق نسخ - شناسنامه ←
111
ملی
تهران
4633/1 بی‌کاتب 1089ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
112
دائرة المعارف
تهران
987/2 محمد تقی بن محمد علی سه‌شنبه 5 محرم 1088ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
113
مرعشی
قم
6172/5 غیاث الدین محمود بن سلیم لاتی جمعه 4 رمضان 1086ق نستعلیق 9 شناسنامه ←