شناسنامه کتابشناختی اثر
اختیارات
extīyārāt
113
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/3467
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #3467
پدیدآور / مؤلف:
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 387
تا 393
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
پیشگویی
عناوین دیگر و همتراز:
اختیارات الایام
(extīyārāt-ol-ayyām)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده:
الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه» و افزون بر اختیارات آگاهیهای بسیاری از خوابگزاری، جهانشناسی و جغرافیا دربر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (ع) بهره برده شده و از کتابهای نجومی و گفتههای دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده میکنند.
ب) اختیارات صغیر که در سه «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احکام خسوف و کسوف و حوادث هر سال.
ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرستها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغیر او باشد.
ظاهراً او ابتدا اختیارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رسالهای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخههایی را میآوریم که به سبب شباهت سرآغازها یا نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رسالهها هستند.
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی سید المرسلین محمد و آله و عترته الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عبادالله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما »
سوابق و چاپهای اثر
اختیارات کبیر او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الانظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بیناشر، بدون تاریخ، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+1ص؛ ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 218/1
الذریعة 367/1
فهرستواره منزوی، 4: 2780-2782
دنا، 1: 431-435
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● اختیارات = اختیارات الایام / پیشگویی / فارسی
extīyārāt = extīyārāt-ol-ayyām
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)
از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده:
الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه» و افزون بر اختیارات آگاهیهای بسیاری از خوابگزاری، جهانشناسی و جغرافیا دربر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (ع) بهره برده شده و از کتابهای نجومی و گفتههای دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده میکنند.
ب) اختیارات صغیر که در سه «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احکام خسوف و کسوف و حوادث هر سال.
ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرستها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغیر او باشد.
ظاهراً او ابتدا اختیارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رسالهای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخههایی را میآوریم که به سبب شباهت سرآغازها یا نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رسالهها هستند.
آغاز: الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی سید المرسلین محمد و آله و عترته الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عبادالله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما
چاپ: اختیارات کبیر او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الانظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بیناشر، بدون تاریخ، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+1ص؛ ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه
[نسخههای منزوی 218/1؛ الذریعة 367/1؛ فهرستواره منزوی، 4: 2780-2782؛ دنا، 1: 431-435]
نسخههای خطی این اثر
113 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
تهران
|
46/1 | محمد اسمعیل بن محمد ابراهیم کاشانی | شنبه 20 جمادی الثانی1254ق | نستعلیق | 107 | شناسنامه ← |
| 62 |
دانشگاه
تهران
|
9322 | بیکاتب | 1258ق | نسخ | 56 | شناسنامه ← |
| 63 |
وزیری
یزد
|
2319 | بیکاتب | 1259ق | نسخ | 74 | شناسنامه ← |
| 64 |
دانشگاه
تهران
|
4155/6 | محمد اسمعیل بن محمد کاظم بن محمد باقر مازندرانی | 1260ق | - | 26 | شناسنامه ← |
| 65 |
رضوی
مشهد
|
ض12198 | بیکاتب | 1260ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 66 |
وزیری
یزد
|
4053 | بیکاتب | 1262ق | - | - | شناسنامه ← |
| 67 |
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
|
115/1 | بیکاتب | غره رجب 1262ق | نسخ | 79 | شناسنامه ← |
| 68 |
دانشگاه
تهران
|
2786/2 | بیکاتب | 1262ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 69 |
دانشسرای عالی-کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرگانی
تهران
|
93 | بیکاتب | 1263ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 70 |
مفتاح
تهران
|
380 | بیکاتب | 1264ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 71 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1330 | محمد کاظم بن ملا امیر علی بن ملا موسی خان بن محمد باقر قزوینی | رجب 1264ق | نستعلیق | 165 | شناسنامه ← |
| 72 |
دانشگاه اصفهان
اصفهان
|
246/15 | موسوی | 15 ذیحجه 1268ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 73 |
نجومی
کرمانشاه
|
2مجموعه بدون شماره | علی اکبر بن عبد العلی کرمانی | 1268ق | - | - | شناسنامه ← |
| 74 |
فیضیه
قم
|
1919 | بیکاتب | 1269ق | نستعلیق | 23 | شناسنامه ← |
| 75 |
روضاتی
اصفهان
|
67 | بیکاتب | غره جمادی الثانی 1277ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 76 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
125الف | بیکاتب | 1300ق | نستعلیق | 122 | شناسنامه ← |
| 77 |
رضوی
مشهد
|
ض10003 | عبدالعلی | 1341ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 78 |
رضوی
مشهد
|
ض13582 | جعفر حسین بنگشی | 1363ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 79 |
رضوی
مشهد
|
16306/3 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 80 |
رضوی
مشهد
|
12154/3 | میرزا محبعلی خان ناظم الملک مرندی | بیتاریخ | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 81 |
اصغر زاده
مشهد
|
2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 82 |
دانشگاه
تهران
|
8879/4 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 83 |
دانشگاه
تهران
|
8418/16 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 1 | شناسنامه ← |
| 84 |
مجلس
تهران
|
17745 ض | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 85 |
مجلس
تهران
|
16586 ض | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 86 |
مجلس
تهران
|
18368 ض | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 87 |
مجلس
تهران
|
18094 ض | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 88 |
ملی
تهران
|
18065 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 174 | شناسنامه ← |
| 89 |
ملی
تهران
|
25685 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 90 |
ملی
تهران
|
17048 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |