رؤية الهلال قبل الزوال

● رؤية الهلال قبل الزوال = الهلالية / فقه / عربی ru’yat-ul hilāl qabl-az zawāl = al-hilālīyya سبزواری، محمد رحیم بن محمد جعفر، - 1181 قمری sabzevārī, mohammad rahīm ebn-e mohammad ja‘far (- 1768) وابسته به: رؤية الهلال؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (- 1173) علت تألیف این رساله آن است که، جد مؤلف یعنی ملا محمد باقر سبزواری در کتاب «ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد» مسأله‌ای طرح کرده است و آن این که رؤیت هلال را در روز سی ام قبل از زوال معتبر می‌داند، و شاگرد او ملا محمد تنکابنی رساله‌ای بر رد استادش نوشته است و در آن، عدم اعتبار رؤیت هلال را در قبل از زوال روز سی ام اثبات کرده است و پسر ملا محمد باقر سبزواری، ملا محمد جعفر شریف سبزواری رساله‌ای در رد نظریه ملا محمد تنکابنی می‌نویسد و در آن رساله به حمایت پدر خود پرداخته و معتبر بودن رؤیت هلال را در روز سی‌ام، قبل از زوال اثبات کرده است، دیگر بار مولا اسماعیل مازندرانی به دفاع از مولا محمد تنکابنی برخاسته و رساله‌ای در تحقیق رؤیت هلال و عدم اعتبار آن قبل از زوال روز سی‌ام می‌نویسد، و سرانجام، ملا محمد رحیم سبزواری پسر ملا محمد جعفر شریف سبزواری، نوه ملا محمد باقر سبزواری رساله حاضر را می‌نویسد که در آن، رساله مولا اسماعیل مازندرانی را نقد می‌کند و در دیباچه می‌نویسد که من رساله ملا اسماعیل را به خط خودش یافتم و آن را مطالعه کردم و آن حاوی افادات محققین گذشته بوده، لکن مطالبی در آن اضافه شده است که مبتنی بر هیچ اصلی از اصول علمی نبود و مشتمل بر شکوکی بوده که قابل اصلاح نیستند. لذا در این رساله، آنچه را که فاضل معاصر یعنی ملا اسماعیل مازندرانی در رساله خود آورده است که بر خلاف نظر جد و پدر مؤلف است بررسی و رد نموده است، بدین صورت که نخست نظریه جد علامه‌اش که در کتاب ذخیره و کفایه در خصوص مسأله مورد بحث آمده ذکر می‌کند، سپس رأی فاضل معاصر یعنی ملا اسماعیل مازندرانی را می‌آورد، آن‌گاه به داوری می‌نشیند با رعایت انصاف و مروت و برای اثبات مدعای خویش به کلام فاضل خوانساری و سید سند میرزا رفیعا و فاضل اردبیلی و شارح مقاصد و خلافیه جدش که به فارسی آمده و حر عاملی در وسائل الشیعه و صاحب مدارک و استاد نحریرش طاب ثراه در شرح دروس و فاضل مجلسی طاب ثراه در حاشیه تهذیب و علامه خوانساری در شرح دروس و ... استشهاد می‌جوید. آغاز: بسمله الحمدلله الذی جعل الاهلة مواقيت للانام و صيرها معالم للفطر و الصيام ... اما بعد فيقول الفقير الى ... إنى بعد ما رأيت ما افاده الفاضل العالم العامل المحقق النحرير الكامل ... انجام: اقول بل قوله عليه السلام صم للرؤية و افطر للرؤية مما يؤيد ما ذهب اليه المرتضى. چاپ: ضمن مجموعه رؤیت هلال، جلد اول، به کوشش رضا مختاری و محسن صادقی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ سوم، 1388ش، ص 439-494