نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

روضة الشهداء

ravzat-oš-šohadā'
136 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/33856
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #33856
پدیدآور / مؤلف: کاشفی، حسین بن علی
تاریخ و سده تألیف: 908 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 17، ص 147 تا 157
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تاریخ معصومین
اهدا / به درخواست: مرشد الدین عبدالله مشهور به سید میرزا

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در وقایع داستان کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام با مختصری از حالات حضرت پیامبر اکرم و زهرا و علی و حسن و حسین علیهم السلام، به نثری شیوا و دارای اشعاری مناسب موضوع‌ها، در ده «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. ابتلای بعضی از انبیاء (ع)؛ 2. جفای قریش به حضرت رسول (ص) و شهادت حمزه و جعفر طیار (ع)؛ 3. وفات حضرت محمد (ص)؛ 4. حالات حضرت فاطمه از ولادت تا وفات؛ 5. اخبار حضرت علی (ع) از ولادت تا شهادت؛ 6. بیان فضایل امام حسن (ع) از ولادت تا شهادت؛ 7. مناقب امام حسین (ع) و بعضی احوال ولادت و حالات بعد از وفات برادرش؛ 8. شهادت مسلم بن عقیل و قتل بعضی از فرزندان او؛ 9. رسیدن امام حسین (ع) به کربلا و محاربه او با دشمنان و شهادت آن حضرت و اولاد و اقرباء و سایر شهداء؛ 10. وقایع بعد از جنگ کربلا و اهل بیت آن حضرت و عقوبات مخالفان که مباشر آن جنگ بوده‌اند؛ خاتمه در ذکر اولاد سبطین و سلسله نسب بعضی از ایشان. بعضی گویند که این کتاب نخستین کتاب است در باب ذکر مصیبت امام حسین (ع) و خاندان گرامیش که به زبان فارسی نگاشته شده است لذا هر کس که این کتاب را برای جمعی می‌خواند، می‌گفتند روضه خواند. رفته رفته به هر کس که مرثیه‌خوان بود نیز «روضه‌خوان» گفتند. لکن این نظر ضعیف است چون شهید را پیش از این کتابی به فارسی در مقتل بوده است و نیز ابی المفاخر رازی کتابی در این باب داشته است. چندین ترجمه اردو و ترکی آن گزارش شده است.
آغاز اثر
« بسمله ای شربت درد تو دوای دل ما ×× آشوب بلای تو عطای دل ما / از نامه حمد تو شفای دل ما ×× وز نام حبیب تو صفای دل ما. حضرت صبور بی ملال و شکور بی زوال عمت عطیاته و طابت بلیاته در کتاب کریم و کلامک لازم التکریم خود زمره بلا رسیدگان میدان محبت و محنت چشیدگان معرکه مشقت را بدین خطاب دلنواز معزز و سرافراز ساخته ... »
انجام اثر
« زینه الله بعلو المراتب و شرفه بسمو المناقب در ظل ظلیل والد نبیل خود باعلی مراتب آباء عظام و اقصی مآرب اجداد کرام خود برساند. پر نور باد چشم پدر از چنین پسر ×× موفور باد قدر پسر از چنان پدر. آمین یا رب العالمین و الحمد لله الملک الحق المبین و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و السلام علی من اتبع الهدی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
کتاب روضة الشهداء در لاهور و بمبئی و تهران مکرر چاپ شده است؛ این کتاب به غیر از چاپ‌های سنگی متعدد و به جز چاپ رمضانی در تهران، مهر ماه 1334، چاپخانه خاور و چاپ شعرانی (چاپهای مکرر کتابفروشی اسلامیه) چاپ جدیدی نیز دارد
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
خلاصه روضة الشهداء؛ زواره‌ای، علی بن حسن (-10) سیف النبوة = مشهد الشهداء؛ ندایی نیشابوری یزدی، حسین (-10) سعادت نامه = ترجمه روضة الشهداء؛ حسن زاده، محیی الدین محمد (-911) حديقة السعداء = ترجمه روضة الشهداء؛ فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (913-976) نوحة الاحزان و صيحة الاشجان؛ دهخوارقانی، محمد یوسف بن محمد بیگ (-1073) حديقة السعداء (ترجمه)؛ نائینی، محمد مهدی بن میرزا عبدالرحیم روضة الشهداء (منتخب) (2 عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی4473/6 الذریعة 249/11 و 294/11-295 کشف الظنون 926/1 فهرستواره منزوی 1661/3 دنا 1041/5-1045 (133 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● روضة الشهداء / تاریخ معصومین / فارسی ravzat-oš-šohadā' کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری kāšefī, hoseyn ebn-e ‘alī (- 1505) اهدا به: مرشد الدین عبدالله مشهور به سید میرزا تاریخ تألیف: 908ق در وقایع داستان کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام با مختصری از حالات حضرت پیامبر اکرم و زهرا و علی و حسن و حسین علیهم السلام، به نثری شیوا و دارای اشعاری مناسب موضوع‌ها، در ده «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. ابتلای بعضی از انبیاء (ع)؛ 2. جفای قریش به حضرت رسول (ص) و شهادت حمزه و جعفر طیار (ع)؛ 3. وفات حضرت محمد (ص)؛ 4. حالات حضرت فاطمه از ولادت تا وفات؛ 5. اخبار حضرت علی (ع) از ولادت تا شهادت؛ 6. بیان فضایل امام حسن (ع) از ولادت تا شهادت؛ 7. مناقب امام حسین (ع) و بعضی احوال ولادت و حالات بعد از وفات برادرش؛ 8. شهادت مسلم بن عقیل و قتل بعضی از فرزندان او؛ 9. رسیدن امام حسین (ع) به کربلا و محاربه او با دشمنان و شهادت آن حضرت و اولاد و اقرباء و سایر شهداء؛ 10. وقایع بعد از جنگ کربلا و اهل بیت آن حضرت و عقوبات مخالفان که مباشر آن جنگ بوده‌اند؛ خاتمه در ذکر اولاد سبطین و سلسله نسب بعضی از ایشان. بعضی گویند که این کتاب نخستین کتاب است در باب ذکر مصیبت امام حسین (ع) و خاندان گرامیش که به زبان فارسی نگاشته شده است لذا هر کس که این کتاب را برای جمعی می‌خواند، می‌گفتند روضه خواند. رفته رفته به هر کس که مرثیه‌خوان بود نیز «روضه‌خوان» گفتند. لکن این نظر ضعیف است چون شهید را پیش از این کتابی به فارسی در مقتل بوده است و نیز ابی المفاخر رازی کتابی در این باب داشته است. چندین ترجمه اردو و ترکی آن گزارش شده است. آغاز: بسمله ای شربت درد تو دوای دل ما ×× آشوب بلای تو عطای دل ما / از نامه حمد تو شفای دل ما ×× وز نام حبیب تو صفای دل ما. حضرت صبور بی ملال و شکور بی زوال عمت عطیاته و طابت بلیاته در کتاب کریم و کلامک لازم التکریم خود زمره بلا رسیدگان میدان محبت و محنت چشیدگان معرکه مشقت را بدین خطاب دلنواز معزز و سرافراز ساخته ... انجام: زینه الله بعلو المراتب و شرفه بسمو المناقب در ظل ظلیل والد نبیل خود باعلی مراتب آباء عظام و اقصی مآرب اجداد کرام خود برساند. پر نور باد چشم پدر از چنین پسر ×× موفور باد قدر پسر از چنان پدر. آمین یا رب العالمین و الحمد لله الملک الحق المبین و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و السلام علی من اتبع الهدی. چاپ: کتاب روضة الشهداء در لاهور و بمبئی و تهران مکرر چاپ شده است؛ این کتاب به غیر از چاپ‌های سنگی متعدد و به جز چاپ رمضانی در تهران، مهر ماه 1334، چاپخانه خاور و چاپ شعرانی (چاپهای مکرر کتابفروشی اسلامیه) چاپ جدیدی نیز دارد [نسخه‌های منزوی4473/6؛ الذریعة 249/11 و 294/11-295؛ کشف الظنون 926/1؛ فهرستواره منزوی 1661/3؛ دنا 1041/5-1045 (133 نسخه)] شرح و حواشی: 1- خلاصه روضة الشهداء؛ زواره‌ای، علی بن حسن (-10) 2- سیف النبوة = مشهد الشهداء؛ ندایی نیشابوری یزدی، حسین (-10) 3- سعادت نامه = ترجمه روضة الشهداء؛ حسن زاده، محیی الدین محمد (-911) 4- حديقة السعداء = ترجمه روضة الشهداء؛ فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (913-976) 5- نوحة الاحزان و صيحة الاشجان؛ دهخوارقانی، محمد یوسف بن محمد بیگ (-1073) 6- حديقة السعداء (ترجمه)؛ نائینی، محمد مهدی بن میرزا عبدالرحیم 7- روضة الشهداء (منتخب) (2 عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

136 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
121
مدرسه اسماعیلیه
شاهرود
16 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
122
رضوی
مشهد
23724 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 59 شناسنامه ←
123
نوربخش
تهران
137 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 684 شناسنامه ←
124
مدرسه باقریه
مشهد
154 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
125
علامه فیض
کاشان
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
126
گلپایگانی
قم
8794-59/14 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 145 شناسنامه ←
127
مسجد اعظم
قم
4040 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 149 شناسنامه ←
128
مسجد اعظم
قم
92 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 263 شناسنامه ←
129
مسجد اعظم
قم
1382 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 273 شناسنامه ←
130
مسجد اعظم
قم
1897 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 178 شناسنامه ←
131
گلپایگانی
قم
1823-10/133 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 156 شناسنامه ←
132
گلپایگانی
قم
1948-11/48 بی‌کاتب 11 محرم سنه 20 جلوس والاشاه عالم پادشاه غازی نستعلیق 253 شناسنامه ←
133
گلپایگانی
قم
5961-30/31 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 229 شناسنامه ←
134
مسجد اعظم
قم
2018 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 425 شناسنامه ←
135
مسجد اعظم
قم
696 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 442 شناسنامه ←
136
مسجد اعظم
قم
238 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 352 شناسنامه ←