نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

روضة الشهداء

ravzat-oš-šohadā'
136 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/33856
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #33856
پدیدآور / مؤلف: کاشفی، حسین بن علی
تاریخ و سده تألیف: 908 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 17، ص 147 تا 157
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تاریخ معصومین
اهدا / به درخواست: مرشد الدین عبدالله مشهور به سید میرزا

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در وقایع داستان کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام با مختصری از حالات حضرت پیامبر اکرم و زهرا و علی و حسن و حسین علیهم السلام، به نثری شیوا و دارای اشعاری مناسب موضوع‌ها، در ده «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. ابتلای بعضی از انبیاء (ع)؛ 2. جفای قریش به حضرت رسول (ص) و شهادت حمزه و جعفر طیار (ع)؛ 3. وفات حضرت محمد (ص)؛ 4. حالات حضرت فاطمه از ولادت تا وفات؛ 5. اخبار حضرت علی (ع) از ولادت تا شهادت؛ 6. بیان فضایل امام حسن (ع) از ولادت تا شهادت؛ 7. مناقب امام حسین (ع) و بعضی احوال ولادت و حالات بعد از وفات برادرش؛ 8. شهادت مسلم بن عقیل و قتل بعضی از فرزندان او؛ 9. رسیدن امام حسین (ع) به کربلا و محاربه او با دشمنان و شهادت آن حضرت و اولاد و اقرباء و سایر شهداء؛ 10. وقایع بعد از جنگ کربلا و اهل بیت آن حضرت و عقوبات مخالفان که مباشر آن جنگ بوده‌اند؛ خاتمه در ذکر اولاد سبطین و سلسله نسب بعضی از ایشان. بعضی گویند که این کتاب نخستین کتاب است در باب ذکر مصیبت امام حسین (ع) و خاندان گرامیش که به زبان فارسی نگاشته شده است لذا هر کس که این کتاب را برای جمعی می‌خواند، می‌گفتند روضه خواند. رفته رفته به هر کس که مرثیه‌خوان بود نیز «روضه‌خوان» گفتند. لکن این نظر ضعیف است چون شهید را پیش از این کتابی به فارسی در مقتل بوده است و نیز ابی المفاخر رازی کتابی در این باب داشته است. چندین ترجمه اردو و ترکی آن گزارش شده است.
آغاز اثر
« بسمله ای شربت درد تو دوای دل ما ×× آشوب بلای تو عطای دل ما / از نامه حمد تو شفای دل ما ×× وز نام حبیب تو صفای دل ما. حضرت صبور بی ملال و شکور بی زوال عمت عطیاته و طابت بلیاته در کتاب کریم و کلامک لازم التکریم خود زمره بلا رسیدگان میدان محبت و محنت چشیدگان معرکه مشقت را بدین خطاب دلنواز معزز و سرافراز ساخته ... »
انجام اثر
« زینه الله بعلو المراتب و شرفه بسمو المناقب در ظل ظلیل والد نبیل خود باعلی مراتب آباء عظام و اقصی مآرب اجداد کرام خود برساند. پر نور باد چشم پدر از چنین پسر ×× موفور باد قدر پسر از چنان پدر. آمین یا رب العالمین و الحمد لله الملک الحق المبین و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و السلام علی من اتبع الهدی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
کتاب روضة الشهداء در لاهور و بمبئی و تهران مکرر چاپ شده است؛ این کتاب به غیر از چاپ‌های سنگی متعدد و به جز چاپ رمضانی در تهران، مهر ماه 1334، چاپخانه خاور و چاپ شعرانی (چاپهای مکرر کتابفروشی اسلامیه) چاپ جدیدی نیز دارد
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
خلاصه روضة الشهداء؛ زواره‌ای، علی بن حسن (-10) سیف النبوة = مشهد الشهداء؛ ندایی نیشابوری یزدی، حسین (-10) سعادت نامه = ترجمه روضة الشهداء؛ حسن زاده، محیی الدین محمد (-911) حديقة السعداء = ترجمه روضة الشهداء؛ فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (913-976) نوحة الاحزان و صيحة الاشجان؛ دهخوارقانی، محمد یوسف بن محمد بیگ (-1073) حديقة السعداء (ترجمه)؛ نائینی، محمد مهدی بن میرزا عبدالرحیم روضة الشهداء (منتخب) (2 عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی4473/6 الذریعة 249/11 و 294/11-295 کشف الظنون 926/1 فهرستواره منزوی 1661/3 دنا 1041/5-1045 (133 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● روضة الشهداء / تاریخ معصومین / فارسی ravzat-oš-šohadā' کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری kāšefī, hoseyn ebn-e ‘alī (- 1505) اهدا به: مرشد الدین عبدالله مشهور به سید میرزا تاریخ تألیف: 908ق در وقایع داستان کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام با مختصری از حالات حضرت پیامبر اکرم و زهرا و علی و حسن و حسین علیهم السلام، به نثری شیوا و دارای اشعاری مناسب موضوع‌ها، در ده «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. ابتلای بعضی از انبیاء (ع)؛ 2. جفای قریش به حضرت رسول (ص) و شهادت حمزه و جعفر طیار (ع)؛ 3. وفات حضرت محمد (ص)؛ 4. حالات حضرت فاطمه از ولادت تا وفات؛ 5. اخبار حضرت علی (ع) از ولادت تا شهادت؛ 6. بیان فضایل امام حسن (ع) از ولادت تا شهادت؛ 7. مناقب امام حسین (ع) و بعضی احوال ولادت و حالات بعد از وفات برادرش؛ 8. شهادت مسلم بن عقیل و قتل بعضی از فرزندان او؛ 9. رسیدن امام حسین (ع) به کربلا و محاربه او با دشمنان و شهادت آن حضرت و اولاد و اقرباء و سایر شهداء؛ 10. وقایع بعد از جنگ کربلا و اهل بیت آن حضرت و عقوبات مخالفان که مباشر آن جنگ بوده‌اند؛ خاتمه در ذکر اولاد سبطین و سلسله نسب بعضی از ایشان. بعضی گویند که این کتاب نخستین کتاب است در باب ذکر مصیبت امام حسین (ع) و خاندان گرامیش که به زبان فارسی نگاشته شده است لذا هر کس که این کتاب را برای جمعی می‌خواند، می‌گفتند روضه خواند. رفته رفته به هر کس که مرثیه‌خوان بود نیز «روضه‌خوان» گفتند. لکن این نظر ضعیف است چون شهید را پیش از این کتابی به فارسی در مقتل بوده است و نیز ابی المفاخر رازی کتابی در این باب داشته است. چندین ترجمه اردو و ترکی آن گزارش شده است. آغاز: بسمله ای شربت درد تو دوای دل ما ×× آشوب بلای تو عطای دل ما / از نامه حمد تو شفای دل ما ×× وز نام حبیب تو صفای دل ما. حضرت صبور بی ملال و شکور بی زوال عمت عطیاته و طابت بلیاته در کتاب کریم و کلامک لازم التکریم خود زمره بلا رسیدگان میدان محبت و محنت چشیدگان معرکه مشقت را بدین خطاب دلنواز معزز و سرافراز ساخته ... انجام: زینه الله بعلو المراتب و شرفه بسمو المناقب در ظل ظلیل والد نبیل خود باعلی مراتب آباء عظام و اقصی مآرب اجداد کرام خود برساند. پر نور باد چشم پدر از چنین پسر ×× موفور باد قدر پسر از چنان پدر. آمین یا رب العالمین و الحمد لله الملک الحق المبین و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و السلام علی من اتبع الهدی. چاپ: کتاب روضة الشهداء در لاهور و بمبئی و تهران مکرر چاپ شده است؛ این کتاب به غیر از چاپ‌های سنگی متعدد و به جز چاپ رمضانی در تهران، مهر ماه 1334، چاپخانه خاور و چاپ شعرانی (چاپهای مکرر کتابفروشی اسلامیه) چاپ جدیدی نیز دارد [نسخه‌های منزوی4473/6؛ الذریعة 249/11 و 294/11-295؛ کشف الظنون 926/1؛ فهرستواره منزوی 1661/3؛ دنا 1041/5-1045 (133 نسخه)] شرح و حواشی: 1- خلاصه روضة الشهداء؛ زواره‌ای، علی بن حسن (-10) 2- سیف النبوة = مشهد الشهداء؛ ندایی نیشابوری یزدی، حسین (-10) 3- سعادت نامه = ترجمه روضة الشهداء؛ حسن زاده، محیی الدین محمد (-911) 4- حديقة السعداء = ترجمه روضة الشهداء؛ فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (913-976) 5- نوحة الاحزان و صيحة الاشجان؛ دهخوارقانی، محمد یوسف بن محمد بیگ (-1073) 6- حديقة السعداء (ترجمه)؛ نائینی، محمد مهدی بن میرزا عبدالرحیم 7- روضة الشهداء (منتخب) (2 عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

136 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
سپهسالار
تهران
5396 حسینا سه‌شنبه رمضان 1294ق نسخ 415 شناسنامه ←
32
مسجد اعظم
قم
1818 میرزا محمد نجاری 2 جمادی الاول 1291ق نستعلیق 279 شناسنامه ←
33
امام عصر
شیراز
124 شفیع بن مهدی پنج‌شنبه 21 شعبان 1265ق نستعلیق 170 شناسنامه ←
34
وزارت امور خارجه
تهران
2-30 صفر علی 1258ق - 155 شناسنامه ←
35
مجلس
تهران
119-طباطبائی بی‌کاتب جمعه 10 جمادی الثانی 1254ق نسخ 208 شناسنامه ←
36
امام عصر
شیراز
3 حسین بن جعفر 6 ذیقعده 1251ق نستعلیق 222 شناسنامه ←
37
مسجد اعظم
قم
4031 محمد زکی بن ملا عباس شنبه 27 جمادی الاول 1241ق نستعلیق 180 شناسنامه ←
38
مسجد اعظم
قم
3289 شاه حسین بن یارحسین طرزمی با تاریخ 1238ق نستعلیق 193 شناسنامه ←
39
مجلس
تهران
14855 بی‌کاتب 20 جمادی الاول 1232ق نسخ 309 شناسنامه ←
40
الهیات
مشهد
18862 حاجی عبدالله بن محمد رمضان 1224ق نستعلیق - شناسنامه ←
41
کوثر، سید امین الله
شیراز
2 بی‌کاتب 18 ربیع الثانی 1220ق - - شناسنامه ←
42
رضوی
مشهد
28596 قادری، نجیب الله 1213ق نستعلیق - شناسنامه ←
43
مجلس
تهران
7520 بی‌کاتب ربیع الثانی 1206ق نسخ 361 شناسنامه ←
44
گلپایگانی
قم
3125-16/135 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 208 شناسنامه ←
45
مجلس
تهران
2299 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 531 شناسنامه ←
46
مرکز احیاء
قم
2507 بی‌کاتب قرن 12 یا 13 نسخ 234 شناسنامه ←
47
صدوقی یزدی
یزد
17 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 198 شناسنامه ←
48
امام صادق
اردکان یزد
418 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 246 شناسنامه ←
49
مرعشی
قم
1239/2 محمد بن محسن شاطبی ربیع الثانی 1185ق، برای سید احمد بن یعقوب حکیم نسخ 6 شناسنامه ←
50
مدرسه جعفریه زهان
زهان
104 لطف الله رمضان 1194ق نستعلیق 165 شناسنامه ←
51
مجلس
تهران
8168/1 محمد بن مرحوم حاجی الحرمین الشریفین حاجی محمد شفیع سکزآبادی 10 ذیقعده 1125ق نستعلیق - شناسنامه ←
52
مجلس
تهران
8841/107 جمال الدین محمد حسنی چهارشنبه 24 جمادی الثانی 1119ق نستعلیق، نسخ 91 شناسنامه ←
53
روضاتی
اصفهان
115 محمد سلمانی فرزند ولی سلمانی 26 ربیع الاول 1117ق نسخ - شناسنامه ←
54
رضوی
مشهد
18140 محمد شفیع بن حسین کشابادی جمعه 26 رجب 1109ق نستعلیق 152 شناسنامه ←
55
رضوی
مشهد
24602 شیخ حامد بن شیخ فتح محمد بن شیخ ابی محمد 21 شعبان 1103ق شکسته نستعلیق 98 شناسنامه ←
56
گلپایگانی
قم
2763-15/3 محمد رفیع بن عبدالرحمن لاهیجی مجاور بقعه اشرفیه برای لطف علی بیکا چهارشنبه 4 ربیع الاول 1102ق نستعلیق 380 شناسنامه ←
57
معصومیه
قم
91/2-2401 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 176 شناسنامه ←
58
جامع کبیر
یزد
68 بی‌کاتب قرن 11 و 12 نسخ - شناسنامه ←
59
سریزدی
یزد
147 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 189 شناسنامه ←
60
وزیری
یزد
1559 بی‌کاتب پنج‌شنبه 17 شوال 1100ق نستعلیق 217 شناسنامه ←