نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

روضة الشهداء

ravzat-oš-šohadā'
136 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/33856
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #33856
پدیدآور / مؤلف: کاشفی، حسین بن علی
تاریخ و سده تألیف: 908 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 17، ص 147 تا 157
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تاریخ معصومین
اهدا / به درخواست: مرشد الدین عبدالله مشهور به سید میرزا

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در وقایع داستان کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام با مختصری از حالات حضرت پیامبر اکرم و زهرا و علی و حسن و حسین علیهم السلام، به نثری شیوا و دارای اشعاری مناسب موضوع‌ها، در ده «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. ابتلای بعضی از انبیاء (ع)؛ 2. جفای قریش به حضرت رسول (ص) و شهادت حمزه و جعفر طیار (ع)؛ 3. وفات حضرت محمد (ص)؛ 4. حالات حضرت فاطمه از ولادت تا وفات؛ 5. اخبار حضرت علی (ع) از ولادت تا شهادت؛ 6. بیان فضایل امام حسن (ع) از ولادت تا شهادت؛ 7. مناقب امام حسین (ع) و بعضی احوال ولادت و حالات بعد از وفات برادرش؛ 8. شهادت مسلم بن عقیل و قتل بعضی از فرزندان او؛ 9. رسیدن امام حسین (ع) به کربلا و محاربه او با دشمنان و شهادت آن حضرت و اولاد و اقرباء و سایر شهداء؛ 10. وقایع بعد از جنگ کربلا و اهل بیت آن حضرت و عقوبات مخالفان که مباشر آن جنگ بوده‌اند؛ خاتمه در ذکر اولاد سبطین و سلسله نسب بعضی از ایشان. بعضی گویند که این کتاب نخستین کتاب است در باب ذکر مصیبت امام حسین (ع) و خاندان گرامیش که به زبان فارسی نگاشته شده است لذا هر کس که این کتاب را برای جمعی می‌خواند، می‌گفتند روضه خواند. رفته رفته به هر کس که مرثیه‌خوان بود نیز «روضه‌خوان» گفتند. لکن این نظر ضعیف است چون شهید را پیش از این کتابی به فارسی در مقتل بوده است و نیز ابی المفاخر رازی کتابی در این باب داشته است. چندین ترجمه اردو و ترکی آن گزارش شده است.
آغاز اثر
« بسمله ای شربت درد تو دوای دل ما ×× آشوب بلای تو عطای دل ما / از نامه حمد تو شفای دل ما ×× وز نام حبیب تو صفای دل ما. حضرت صبور بی ملال و شکور بی زوال عمت عطیاته و طابت بلیاته در کتاب کریم و کلامک لازم التکریم خود زمره بلا رسیدگان میدان محبت و محنت چشیدگان معرکه مشقت را بدین خطاب دلنواز معزز و سرافراز ساخته ... »
انجام اثر
« زینه الله بعلو المراتب و شرفه بسمو المناقب در ظل ظلیل والد نبیل خود باعلی مراتب آباء عظام و اقصی مآرب اجداد کرام خود برساند. پر نور باد چشم پدر از چنین پسر ×× موفور باد قدر پسر از چنان پدر. آمین یا رب العالمین و الحمد لله الملک الحق المبین و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و السلام علی من اتبع الهدی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
کتاب روضة الشهداء در لاهور و بمبئی و تهران مکرر چاپ شده است؛ این کتاب به غیر از چاپ‌های سنگی متعدد و به جز چاپ رمضانی در تهران، مهر ماه 1334، چاپخانه خاور و چاپ شعرانی (چاپهای مکرر کتابفروشی اسلامیه) چاپ جدیدی نیز دارد
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
خلاصه روضة الشهداء؛ زواره‌ای، علی بن حسن (-10) سیف النبوة = مشهد الشهداء؛ ندایی نیشابوری یزدی، حسین (-10) سعادت نامه = ترجمه روضة الشهداء؛ حسن زاده، محیی الدین محمد (-911) حديقة السعداء = ترجمه روضة الشهداء؛ فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (913-976) نوحة الاحزان و صيحة الاشجان؛ دهخوارقانی، محمد یوسف بن محمد بیگ (-1073) حديقة السعداء (ترجمه)؛ نائینی، محمد مهدی بن میرزا عبدالرحیم روضة الشهداء (منتخب) (2 عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی4473/6 الذریعة 249/11 و 294/11-295 کشف الظنون 926/1 فهرستواره منزوی 1661/3 دنا 1041/5-1045 (133 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● روضة الشهداء / تاریخ معصومین / فارسی ravzat-oš-šohadā' کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری kāšefī, hoseyn ebn-e ‘alī (- 1505) اهدا به: مرشد الدین عبدالله مشهور به سید میرزا تاریخ تألیف: 908ق در وقایع داستان کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام با مختصری از حالات حضرت پیامبر اکرم و زهرا و علی و حسن و حسین علیهم السلام، به نثری شیوا و دارای اشعاری مناسب موضوع‌ها، در ده «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. ابتلای بعضی از انبیاء (ع)؛ 2. جفای قریش به حضرت رسول (ص) و شهادت حمزه و جعفر طیار (ع)؛ 3. وفات حضرت محمد (ص)؛ 4. حالات حضرت فاطمه از ولادت تا وفات؛ 5. اخبار حضرت علی (ع) از ولادت تا شهادت؛ 6. بیان فضایل امام حسن (ع) از ولادت تا شهادت؛ 7. مناقب امام حسین (ع) و بعضی احوال ولادت و حالات بعد از وفات برادرش؛ 8. شهادت مسلم بن عقیل و قتل بعضی از فرزندان او؛ 9. رسیدن امام حسین (ع) به کربلا و محاربه او با دشمنان و شهادت آن حضرت و اولاد و اقرباء و سایر شهداء؛ 10. وقایع بعد از جنگ کربلا و اهل بیت آن حضرت و عقوبات مخالفان که مباشر آن جنگ بوده‌اند؛ خاتمه در ذکر اولاد سبطین و سلسله نسب بعضی از ایشان. بعضی گویند که این کتاب نخستین کتاب است در باب ذکر مصیبت امام حسین (ع) و خاندان گرامیش که به زبان فارسی نگاشته شده است لذا هر کس که این کتاب را برای جمعی می‌خواند، می‌گفتند روضه خواند. رفته رفته به هر کس که مرثیه‌خوان بود نیز «روضه‌خوان» گفتند. لکن این نظر ضعیف است چون شهید را پیش از این کتابی به فارسی در مقتل بوده است و نیز ابی المفاخر رازی کتابی در این باب داشته است. چندین ترجمه اردو و ترکی آن گزارش شده است. آغاز: بسمله ای شربت درد تو دوای دل ما ×× آشوب بلای تو عطای دل ما / از نامه حمد تو شفای دل ما ×× وز نام حبیب تو صفای دل ما. حضرت صبور بی ملال و شکور بی زوال عمت عطیاته و طابت بلیاته در کتاب کریم و کلامک لازم التکریم خود زمره بلا رسیدگان میدان محبت و محنت چشیدگان معرکه مشقت را بدین خطاب دلنواز معزز و سرافراز ساخته ... انجام: زینه الله بعلو المراتب و شرفه بسمو المناقب در ظل ظلیل والد نبیل خود باعلی مراتب آباء عظام و اقصی مآرب اجداد کرام خود برساند. پر نور باد چشم پدر از چنین پسر ×× موفور باد قدر پسر از چنان پدر. آمین یا رب العالمین و الحمد لله الملک الحق المبین و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و السلام علی من اتبع الهدی. چاپ: کتاب روضة الشهداء در لاهور و بمبئی و تهران مکرر چاپ شده است؛ این کتاب به غیر از چاپ‌های سنگی متعدد و به جز چاپ رمضانی در تهران، مهر ماه 1334، چاپخانه خاور و چاپ شعرانی (چاپهای مکرر کتابفروشی اسلامیه) چاپ جدیدی نیز دارد [نسخه‌های منزوی4473/6؛ الذریعة 249/11 و 294/11-295؛ کشف الظنون 926/1؛ فهرستواره منزوی 1661/3؛ دنا 1041/5-1045 (133 نسخه)] شرح و حواشی: 1- خلاصه روضة الشهداء؛ زواره‌ای، علی بن حسن (-10) 2- سیف النبوة = مشهد الشهداء؛ ندایی نیشابوری یزدی، حسین (-10) 3- سعادت نامه = ترجمه روضة الشهداء؛ حسن زاده، محیی الدین محمد (-911) 4- حديقة السعداء = ترجمه روضة الشهداء؛ فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (913-976) 5- نوحة الاحزان و صيحة الاشجان؛ دهخوارقانی، محمد یوسف بن محمد بیگ (-1073) 6- حديقة السعداء (ترجمه)؛ نائینی، محمد مهدی بن میرزا عبدالرحیم 7- روضة الشهداء (منتخب) (2 عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

136 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
مرکز احیاء
قم
2507 بی‌کاتب قرن 12 یا 13 نسخ 234 شناسنامه ←
92
مجلس
تهران
2299 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 531 شناسنامه ←
93
گلپایگانی
قم
3125-16/135 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 208 شناسنامه ←
94
مجلس
تهران
7520 بی‌کاتب ربیع الثانی 1206ق نسخ 361 شناسنامه ←
95
رضوی
مشهد
28596 قادری، نجیب الله 1213ق نستعلیق - شناسنامه ←
96
کوثر، سید امین الله
شیراز
2 بی‌کاتب 18 ربیع الثانی 1220ق - - شناسنامه ←
97
الهیات
مشهد
18862 حاجی عبدالله بن محمد رمضان 1224ق نستعلیق - شناسنامه ←
98
مجلس
تهران
14855 بی‌کاتب 20 جمادی الاول 1232ق نسخ 309 شناسنامه ←
99
مسجد اعظم
قم
3289 شاه حسین بن یارحسین طرزمی با تاریخ 1238ق نستعلیق 193 شناسنامه ←
100
مسجد اعظم
قم
4031 محمد زکی بن ملا عباس شنبه 27 جمادی الاول 1241ق نستعلیق 180 شناسنامه ←
101
امام عصر
شیراز
3 حسین بن جعفر 6 ذیقعده 1251ق نستعلیق 222 شناسنامه ←
102
مجلس
تهران
119-طباطبائی بی‌کاتب جمعه 10 جمادی الثانی 1254ق نسخ 208 شناسنامه ←
103
وزارت امور خارجه
تهران
2-30 صفر علی 1258ق - 155 شناسنامه ←
104
امام عصر
شیراز
124 شفیع بن مهدی پنج‌شنبه 21 شعبان 1265ق نستعلیق 170 شناسنامه ←
105
مسجد اعظم
قم
1818 میرزا محمد نجاری 2 جمادی الاول 1291ق نستعلیق 279 شناسنامه ←
106
سپهسالار
تهران
5396 حسینا سه‌شنبه رمضان 1294ق نسخ 415 شناسنامه ←
107
مجلس
تهران
14663 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق 188 شناسنامه ←
108
رضوی
مشهد
29438 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
109
دانشگاه
تهران
7429/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
110
مجلس
تهران
9532 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 286 شناسنامه ←
111
فیضیه
قم
548 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 245 شناسنامه ←
112
فیضیه
قم
805 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 106 شناسنامه ←
113
گنجینه (موزه)
خوی
1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 165 شناسنامه ←
114
مسجد اعظم
قم
4098 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 232 شناسنامه ←
115
مدرسه صادقیه
سمنان
66 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 195 شناسنامه ←
116
حجتیه
قم
287 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
117
ملی
تبریز
3101 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 232 شناسنامه ←
118
ملی
تبریز
3105 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 394 شناسنامه ←
119
مجلس
تهران
7922 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 157 شناسنامه ←
120
رضوی
مشهد
10391 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 418 شناسنامه ←