نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

روضة الشهداء

ravzat-oš-šohadā'
136 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/33856
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #33856
پدیدآور / مؤلف: کاشفی، حسین بن علی
تاریخ و سده تألیف: 908 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 17، ص 147 تا 157
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تاریخ معصومین
اهدا / به درخواست: مرشد الدین عبدالله مشهور به سید میرزا

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در وقایع داستان کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام با مختصری از حالات حضرت پیامبر اکرم و زهرا و علی و حسن و حسین علیهم السلام، به نثری شیوا و دارای اشعاری مناسب موضوع‌ها، در ده «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. ابتلای بعضی از انبیاء (ع)؛ 2. جفای قریش به حضرت رسول (ص) و شهادت حمزه و جعفر طیار (ع)؛ 3. وفات حضرت محمد (ص)؛ 4. حالات حضرت فاطمه از ولادت تا وفات؛ 5. اخبار حضرت علی (ع) از ولادت تا شهادت؛ 6. بیان فضایل امام حسن (ع) از ولادت تا شهادت؛ 7. مناقب امام حسین (ع) و بعضی احوال ولادت و حالات بعد از وفات برادرش؛ 8. شهادت مسلم بن عقیل و قتل بعضی از فرزندان او؛ 9. رسیدن امام حسین (ع) به کربلا و محاربه او با دشمنان و شهادت آن حضرت و اولاد و اقرباء و سایر شهداء؛ 10. وقایع بعد از جنگ کربلا و اهل بیت آن حضرت و عقوبات مخالفان که مباشر آن جنگ بوده‌اند؛ خاتمه در ذکر اولاد سبطین و سلسله نسب بعضی از ایشان. بعضی گویند که این کتاب نخستین کتاب است در باب ذکر مصیبت امام حسین (ع) و خاندان گرامیش که به زبان فارسی نگاشته شده است لذا هر کس که این کتاب را برای جمعی می‌خواند، می‌گفتند روضه خواند. رفته رفته به هر کس که مرثیه‌خوان بود نیز «روضه‌خوان» گفتند. لکن این نظر ضعیف است چون شهید را پیش از این کتابی به فارسی در مقتل بوده است و نیز ابی المفاخر رازی کتابی در این باب داشته است. چندین ترجمه اردو و ترکی آن گزارش شده است.
آغاز اثر
« بسمله ای شربت درد تو دوای دل ما ×× آشوب بلای تو عطای دل ما / از نامه حمد تو شفای دل ما ×× وز نام حبیب تو صفای دل ما. حضرت صبور بی ملال و شکور بی زوال عمت عطیاته و طابت بلیاته در کتاب کریم و کلامک لازم التکریم خود زمره بلا رسیدگان میدان محبت و محنت چشیدگان معرکه مشقت را بدین خطاب دلنواز معزز و سرافراز ساخته ... »
انجام اثر
« زینه الله بعلو المراتب و شرفه بسمو المناقب در ظل ظلیل والد نبیل خود باعلی مراتب آباء عظام و اقصی مآرب اجداد کرام خود برساند. پر نور باد چشم پدر از چنین پسر ×× موفور باد قدر پسر از چنان پدر. آمین یا رب العالمین و الحمد لله الملک الحق المبین و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و السلام علی من اتبع الهدی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
کتاب روضة الشهداء در لاهور و بمبئی و تهران مکرر چاپ شده است؛ این کتاب به غیر از چاپ‌های سنگی متعدد و به جز چاپ رمضانی در تهران، مهر ماه 1334، چاپخانه خاور و چاپ شعرانی (چاپهای مکرر کتابفروشی اسلامیه) چاپ جدیدی نیز دارد
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
خلاصه روضة الشهداء؛ زواره‌ای، علی بن حسن (-10) سیف النبوة = مشهد الشهداء؛ ندایی نیشابوری یزدی، حسین (-10) سعادت نامه = ترجمه روضة الشهداء؛ حسن زاده، محیی الدین محمد (-911) حديقة السعداء = ترجمه روضة الشهداء؛ فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (913-976) نوحة الاحزان و صيحة الاشجان؛ دهخوارقانی، محمد یوسف بن محمد بیگ (-1073) حديقة السعداء (ترجمه)؛ نائینی، محمد مهدی بن میرزا عبدالرحیم روضة الشهداء (منتخب) (2 عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی4473/6 الذریعة 249/11 و 294/11-295 کشف الظنون 926/1 فهرستواره منزوی 1661/3 دنا 1041/5-1045 (133 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● روضة الشهداء / تاریخ معصومین / فارسی ravzat-oš-šohadā' کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری kāšefī, hoseyn ebn-e ‘alī (- 1505) اهدا به: مرشد الدین عبدالله مشهور به سید میرزا تاریخ تألیف: 908ق در وقایع داستان کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام با مختصری از حالات حضرت پیامبر اکرم و زهرا و علی و حسن و حسین علیهم السلام، به نثری شیوا و دارای اشعاری مناسب موضوع‌ها، در ده «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. ابتلای بعضی از انبیاء (ع)؛ 2. جفای قریش به حضرت رسول (ص) و شهادت حمزه و جعفر طیار (ع)؛ 3. وفات حضرت محمد (ص)؛ 4. حالات حضرت فاطمه از ولادت تا وفات؛ 5. اخبار حضرت علی (ع) از ولادت تا شهادت؛ 6. بیان فضایل امام حسن (ع) از ولادت تا شهادت؛ 7. مناقب امام حسین (ع) و بعضی احوال ولادت و حالات بعد از وفات برادرش؛ 8. شهادت مسلم بن عقیل و قتل بعضی از فرزندان او؛ 9. رسیدن امام حسین (ع) به کربلا و محاربه او با دشمنان و شهادت آن حضرت و اولاد و اقرباء و سایر شهداء؛ 10. وقایع بعد از جنگ کربلا و اهل بیت آن حضرت و عقوبات مخالفان که مباشر آن جنگ بوده‌اند؛ خاتمه در ذکر اولاد سبطین و سلسله نسب بعضی از ایشان. بعضی گویند که این کتاب نخستین کتاب است در باب ذکر مصیبت امام حسین (ع) و خاندان گرامیش که به زبان فارسی نگاشته شده است لذا هر کس که این کتاب را برای جمعی می‌خواند، می‌گفتند روضه خواند. رفته رفته به هر کس که مرثیه‌خوان بود نیز «روضه‌خوان» گفتند. لکن این نظر ضعیف است چون شهید را پیش از این کتابی به فارسی در مقتل بوده است و نیز ابی المفاخر رازی کتابی در این باب داشته است. چندین ترجمه اردو و ترکی آن گزارش شده است. آغاز: بسمله ای شربت درد تو دوای دل ما ×× آشوب بلای تو عطای دل ما / از نامه حمد تو شفای دل ما ×× وز نام حبیب تو صفای دل ما. حضرت صبور بی ملال و شکور بی زوال عمت عطیاته و طابت بلیاته در کتاب کریم و کلامک لازم التکریم خود زمره بلا رسیدگان میدان محبت و محنت چشیدگان معرکه مشقت را بدین خطاب دلنواز معزز و سرافراز ساخته ... انجام: زینه الله بعلو المراتب و شرفه بسمو المناقب در ظل ظلیل والد نبیل خود باعلی مراتب آباء عظام و اقصی مآرب اجداد کرام خود برساند. پر نور باد چشم پدر از چنین پسر ×× موفور باد قدر پسر از چنان پدر. آمین یا رب العالمین و الحمد لله الملک الحق المبین و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و السلام علی من اتبع الهدی. چاپ: کتاب روضة الشهداء در لاهور و بمبئی و تهران مکرر چاپ شده است؛ این کتاب به غیر از چاپ‌های سنگی متعدد و به جز چاپ رمضانی در تهران، مهر ماه 1334، چاپخانه خاور و چاپ شعرانی (چاپهای مکرر کتابفروشی اسلامیه) چاپ جدیدی نیز دارد [نسخه‌های منزوی4473/6؛ الذریعة 249/11 و 294/11-295؛ کشف الظنون 926/1؛ فهرستواره منزوی 1661/3؛ دنا 1041/5-1045 (133 نسخه)] شرح و حواشی: 1- خلاصه روضة الشهداء؛ زواره‌ای، علی بن حسن (-10) 2- سیف النبوة = مشهد الشهداء؛ ندایی نیشابوری یزدی، حسین (-10) 3- سعادت نامه = ترجمه روضة الشهداء؛ حسن زاده، محیی الدین محمد (-911) 4- حديقة السعداء = ترجمه روضة الشهداء؛ فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (913-976) 5- نوحة الاحزان و صيحة الاشجان؛ دهخوارقانی، محمد یوسف بن محمد بیگ (-1073) 6- حديقة السعداء (ترجمه)؛ نائینی، محمد مهدی بن میرزا عبدالرحیم 7- روضة الشهداء (منتخب) (2 عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

136 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
رضوی
مشهد
22533 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 266 شناسنامه ←
32
رضوی
مشهد
25679 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 378 شناسنامه ←
33
رضوی
مشهد
25179 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 207 شناسنامه ←
34
ملی
تهران
15811 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 430 شناسنامه ←
35
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
67 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 19 شناسنامه ←
36
مجلس
تهران
8283 بی‌کاتب احتمالا ق 10 و 11 نسخ 312 شناسنامه ←
37
مجلس
تهران
14816 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 215 شناسنامه ←
38
رضوی
مشهد
17182 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 233 شناسنامه ←
39
شاهچراغ
شیراز
2460 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
40
مرعشی
قم
3756 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 148 شناسنامه ←
41
وزیری
یزد
678 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 356 شناسنامه ←
42
دائرة المعارف
تهران
1785 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 37 شناسنامه ←
43
عبدالعظیم
تهران
474 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 220 شناسنامه ←
44
امام صادق
قزوین
893 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 300 شناسنامه ←
45
الهیات
تهران
107 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 228 شناسنامه ←
46
مجلس
تهران
9729 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 333 شناسنامه ←
47
دائرة المعارف
تهران
1019 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 244 شناسنامه ←
48
رضوی
مشهد
25969 بی‌کاتب قرن 11، برگ آخر در دهه سوم جمادی الثانی 1213 نونویس شده نستعلیق 194 شناسنامه ←
49
دانشگاه
تهران
9209 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 246 شناسنامه ←
50
مهدوی
تهران
311 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
51
معصومیه
قم
98/1-5989 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نستعلیق 238 شناسنامه ←
52
گوهرشاد
مشهد
2408 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 217 شناسنامه ←
53
گوهرشاد
مشهد
830 محمد بن سکندر شنبه 25 رجب 1010ق نستعلیق 239 شناسنامه ←
54
مرکز احیاء
قم
3173 بی‌کاتب 12 ربیع الاول 1021ق، هنگام مراجعت کاتب از احمدنگر به اورنگ آباد نستعلیق 263 شناسنامه ←
55
فیضیه
قم
527 بی‌کاتب 1025ق نسخ 180 شناسنامه ←
56
رضوی
مشهد
12589 صبورا اصفهانی 5 ذیقعده 1042ق، واقف: حسین کی استوان، آبان 1348 نستعلیق 198 شناسنامه ←
57
مفتاح
تهران
1282 سعدالله ویری 15 محرم 1054ق نستعلیق - شناسنامه ←
58
کاظمینی
یزد
331 اسماعیل بن محمد قاسم بارفروشی شنبه غره رجب 1062ق نستعلیق 303 شناسنامه ←
59
معصومیه
قم
158 برخوردار بن فضل الله 16 ذیقعده 1076ق نستعلیق 400 شناسنامه ←
60
رضوی
مشهد
23780 محمد باقر بن ابوالقاسم کاتب قرآنی ملقب به ناجی چهارشنبه 16 ذیقعده 1079ق نسخ 194 شناسنامه ←