شناسنامه کتابشناختی اثر
روض الجنان و روح الجنان
rawz-ol jenān v rawh-ol janān
95
نسخه ثبتشده
از قرن 6 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/33756
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #33756
پدیدآور / مؤلف:
ابوالفتوح رازی، حسین بن علی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 16، ص 949
تا 958
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
تفسیر
عناوین دیگر و همتراز:
تفسیر ابوالفتوح رازی
(tafsīr-e ab-ol-fotūh-e rāzī)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تفسیر مفصلی است از قرآن مجید که به جنبههای ادبی و لغوی و گفتههای مفسرین توجه کرده است و به روایات و آنچه از آنها در ذیل آیات استفاده میشود و بعضاً به مباحث تاریخی عنایت دارد. این کتاب از مؤلفات جامع و معتبره و معروف در این رشته است و آوردهاند که امام فخر رازی در تفسیر کبیرش از این کتاب اقتباس نموده است. وی در مقدمه شرایط تفسیرنگاری و فنونی که دانستن آنها برای مفسر ضروری است ذکر نموده و به کار برده است و مهمترین کتاب تفسیری در نثر فارسی است. روش این تفسیر: نخست نام سوره و عدد آیات و کلمات و حروف و روایت وارده در ثواب خواندن آن سوره، پس از آن ذکر قسمتی از آیات و ترجمه آنها و سپس در عنوان «قوله تعالی» بیان مدلول و جهات گوناگون تفسیری از وجوه اعراب و ادبی و قراآت و اسباب نزول و نکات کلامی و فقهی و تأویلی و ناسخ و منسوخ و غیر آن با تمسک به اخبار معصومین و تمثل به اشعار فارسی و عربی.
سوابق و چاپهای اثر
این تفسیر چند بار به چاپ رسیده است و بهترین چاپ آن در بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی در 20 جلد انجام شده است.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
جلاء الاذهان و جلاء الاحزان = کشف الاحزان = تفسیر گازر؛ جرجانی، حسین بن حسن (-8)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 50/1
الذریعة 126/4 و 274/11-275
بغدادی، ایضاح المکنون 588/1 «روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن»
دنا 983/5-986 (83 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● روض الجنان و روح الجنان = تفسیر ابوالفتوح رازی / تفسیر / فارسی
rawz-ol jenān v rawh-ol janān = tafsīr-e ab-ol-fotūh-e rāzī
ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، 552-ق6 قمری
ab-ol-fotūh-e rāzī, hoseyn ebn-e ‘alī (1158 - 12c)
تفسیر مفصلی است از قرآن مجید که به جنبههای ادبی و لغوی و گفتههای مفسرین توجه کرده است و به روایات و آنچه از آنها در ذیل آیات استفاده میشود و بعضاً به مباحث تاریخی عنایت دارد. این کتاب از مؤلفات جامع و معتبره و معروف در این رشته است و آوردهاند که امام فخر رازی در تفسیر کبیرش از این کتاب اقتباس نموده است. وی در مقدمه شرایط تفسیرنگاری و فنونی که دانستن آنها برای مفسر ضروری است ذکر نموده و به کار برده است و مهمترین کتاب تفسیری در نثر فارسی است. روش این تفسیر: نخست نام سوره و عدد آیات و کلمات و حروف و روایت وارده در ثواب خواندن آن سوره، پس از آن ذکر قسمتی از آیات و ترجمه آنها و سپس در عنوان «قوله تعالی» بیان مدلول و جهات گوناگون تفسیری از وجوه اعراب و ادبی و قراآت و اسباب نزول و نکات کلامی و فقهی و تأویلی و ناسخ و منسوخ و غیر آن با تمسک به اخبار معصومین و تمثل به اشعار فارسی و عربی.
چاپ: این تفسیر چند بار به چاپ رسیده است و بهترین چاپ آن در بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی در 20 جلد انجام شده است.
[نسخههای منزوی 50/1؛ الذریعة 126/4 و 274/11-275؛ بغدادی، ایضاح المکنون 588/1 «روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن»؛ دنا 983/5-986 (83 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- جلاء الاذهان و جلاء الاحزان = کشف الاحزان = تفسیر گازر؛ جرجانی، حسین بن حسن (-8)
نسخههای خطی این اثر
95 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دائرة المعارف
تهران
|
1481-عکسی | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 942 | شناسنامه ← |
| 2 |
مدارک فرهنگی
تهران
|
67 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 144 | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
12224 | حیدر بن احمد بن حسن مقری | بیتاریخ | نسخ | 312 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
11982 | بیکاتب | بیتاریخ | ثلث، نسخ | 225 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملک
تهران
|
226 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 418 | شناسنامه ← |
| 6 |
سپهسالار
تهران
|
2034 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 277 | شناسنامه ← |
| 7 |
مدارک فرهنگی
تهران
|
181 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 201 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
اهواز
|
بدون شماره | نورالوری واعظ | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
35288 | عبدالرزاق بن حاجی بابا اردکانی یزدی | بیتاریخ | نسخ | 330 | شناسنامه ← |
| 10 |
ملی
تهران
|
25938 | سلطان محمد جوشقانی | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
35299 | عبدالرزاق بن حاجی بابا اردکانی یزدی | بیتاریخ | نسخ | 240 | شناسنامه ← |
| 12 |
رضوی
مشهد
|
35298 | عبدالرزاق بن حاجی بابا اردکانی یزدی | جمادی الثانی 1313ق | نسخ | 210 | شناسنامه ← |
| 13 |
رضوی
مشهد
|
35296 | عبدالرزاق بن حاجی بابا اردکانی یزدی | 1313ق | نسخ | 303 | شناسنامه ← |
| 14 |
سلطنتی
تهران
|
64 | حسن الهمدانی | 1309ق | شکسته نستعلیق، نستعلیق، نسخ | 1084 | شناسنامه ← |
| 15 |
رضوی
مشهد
|
35295 | عبدالرزاق حاجی بابا اردکانی یزدی | جمادی الاول 1309ق | نسخ | 279 | شناسنامه ← |
| 16 |
دائرة المعارف
تهران
|
1619-عکسی | رجب علی سکاکی | یکشنبه 22 ذیقعده 1114ق، به دستور میرزا حسام الدین محمد منجم | نسخ | 671 | شناسنامه ← |
| 17 |
رضوی
مشهد
|
35312 | عبدالرزاق بن حاجی بابا اردکانی یزدی | 1308ق، اهدایی: رهبری، اردیبهشت 1386 | نسخ | 335 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
35300 | عبدالرزاق بن حاجی بابا اردکانی یزدی | 1308ق | نسخ | 138 | شناسنامه ← |
| 19 |
رضوی
مشهد
|
35297 | عبدالرزاق حاجی بابا اردکانی یزدی | ربیع الثانی 1308ق | نسخ | 319 | شناسنامه ← |
| 20 |
سلطنتی
تهران
|
63 | محمد مهدی | 1300ق | شکسته نستعلیق، نستعلیق، نسخ | 1113 | شناسنامه ← |
| 21 |
سلطنتی
تهران
|
62 | محمد مهدی | 1300ق | شکسته نستعلیق، نستعلیق، نسخ | 877 | شناسنامه ← |
| 22 |
دانشگاه
تهران
|
2147-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 23 |
سلطنتی
تهران
|
61 | احمد بن محمد موسوی حسینی بحرینی | 1300ق | شکسته نستعلیق، نستعلیق، نسخ | 992 | شناسنامه ← |
| 24 |
ملی
تهران
|
1112 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 300 | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
3471/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 26 |
رضوی
مشهد
|
35332 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 202 | شناسنامه ← |
| 27 |
مسجد اعظم
قم
|
1728 | بیکاتب | جمادی الثانی 1114ق | نسخ | 206 | شناسنامه ← |
| 28 |
گلپایگانی
قم
|
919/1-6/9 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 134 | شناسنامه ← |
| 29 |
دانشگاه
تهران
|
2980-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 30 |
ملی
تهران
|
1587 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 411 | شناسنامه ← |