روزنامه گزارش محلات تهران

● روزنامه گزارش محلات تهران / روزنامه / فارسی rūznāme-ye gozāreš-e maḥallāt-e tehrān شرح مجملی از وقایع و گزارشات محلات دارالخلافه تهران، وقایع مختلفه از مجالس روضه خوانی و تکایا، نرخ اجناس و خواربار به رقم سیاقی، اسامی علماء و پیش نمازان مساجد، شرح امور داخلی و شاکیان اداره نظمیه و غیره است که از روز چهارشنبه چهارم رمضان 1304 تا یک‌شنبه 27 رمضان 1306 مرقوم رفته است. در پایان اکثر این گزارشات امضایی به خط لاتین به نام «آنتوان دومنته فورت» که رئیس نظمیه وقت بوده مشاهده می‌شود (کنت آنتوان دومنته فورت ایتالیایی 1912 میلادی). از جمله چند یادداشت را برای نمونه عیناً عرضه می‌دارد: «مسجد مرحوم میرزا محمدخان سپهسالار بعد از نماز جناب آقای سید عبدالله فخرالاسلام بمنبر رفته یک جلد انجیل هم همراه آورده بعضی از آیات انجیل را هم به زبان مسیحی خوانده و به فارسی ترجمه کرده می‌گفت اهل تورات و انجیل از روی حقد و حسد است که به شرف اسلام مشرف نمی‌شوند والا در چند جای تورات و انجیل از ظهور پیغمبر (ص) خبر داده بود چند فقره احادیث و اخبار ذکر کرده و روضه خوانده مردم متفرق شدند»، «شب گذشته جناب امین السلطان در سفارت ینگی دنیا میهمان بودند بعد از شام مراجعت نمودند»، «محله دولت. نواب عبدالله خان هندی که به‌واسطه کبر سن و ضعف بنیه به هر جا می‌خواهد برود با تخت روان می‌رود سوار کره قاطر چموشی بود و از خیابان مبارکه لاله زار میرفت مقارن این حال چند نفر از سربازهای خلخالی رسیده مشارالیه را دیده به گمان اینکه یکی از علمای تهران است یکی یکی با کمال ادب دست او را می‌بوسیدند و التماس دعا می‌گفتند قاطر از حرکت آنها رم برداشته نزدیک بود به نواب صدمه وارد شود همراهانش هر قسم بود وی را از دست سربازها خلاص نموده به سلامت بردند»، در پشت صفحه اول جلد پنجم این مجلدات چنین رقم رفته است: «روزنامه‌جات وقایع محلات شهر دارالخلافه طهران است که در 1306 اودئیل که در رکاب مبارک سه نفر فرنگستان رفته بودیم حضرت اشرف والای نایب السلطنة به خاکپای مبارک می‌فرستاد و بر حسب امر قدر قدرت بندگان اعلی‌حضرت اقدس همایون ارواح العالمین مأمور به جمع‌آوری این روزنامجات گردید و در هر شهری هر کدام که بعضی رسید تاریخ گذاشته در شهر جمادی الثانی 1307 مراجعت از فرنگستان مرتباً کتاب ساخته تقدیم خاکپای جواهر آسای اقدس ملوکانه داشت امید این که این خدمت نالایق در آستان همایونی بسنده افتد تا سالهای سال زیر سایه مبارک برای خانه زاد اثبات سربلندی باشد. غلام جان بیمقدار احمد پیشخدمت»، «سیم شهر ذی قعده در یوکینگهام پالاس لند بعرض رسید اودئیل 1306».