الرد علی ابی الفرج الطیب فی رسالته فی القوی الطبيعية

● الرد علی ابی الفرج الطیب فی رسالته فی القوی الطبيعية / طب / عربی ar-radd ‘alā abi-l-faraj aṭ-ṭayyib fī r.-i-h fī-l quwa-ṭ ṭabī‘īyya ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟ - 428 قمری ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038) وابسته به: القوى الطبيعية؛ عراقی، عبدالله بن طیب (-434) این رساله رد کتاب «القوى الاربعة» ابن الطیب است که به نام‌های «الرد على الرسالة المتقدمة» و «فی نقض رسالة ابن الطیب» نیز ثبت شده است، که قنواتی آن را به شماره 141 و دکتر مهدوی به شماره 76 شناسانده‌اند. در آغاز می‌گوید: «از نگارش‌های ابوالفرج بن الطیب که خدای شکوهش را پاینده دارد آنچه که در پزشکی پرداخته است درست و استوار و به دلخواه ما است مگر اینکه نگارش‌های منطقی و طبیعی وی و مانند آن چنین نیست. سخنانی از وی درباره نیروهای طبیعی بما رسیده که نه آنچه خواست در آن ثابت کند در خور پزشکان است و نه دلیل‌هایی که بر آن آورد درست می‌باشد. مانا این سخنان را پیش از اینکه پزشکی فرا بگیرد فراهم آورده است». آنگاه شیخ رئیس به رد گفته‌های ابوالفرج می‌پردازد و در این گفتار از شفای خود یاد می‌کند. ابوالفرج گفتار خویش را برای شیخ نگاشته و او هم این رد را در پاسخ وی نگاشته است. شیخ می‌گوید: «ما دلیل‌های او را سست نشان داده‌ایم گویا وی پزشکی نخوانده و اینها را گفته یا اینکه اینها از سخنان زشت پزشکی او است و هیچ کاوش و بررسی در آنها نکرده است. وی در این گفتار با اصول علمی ناسازگاری نمود. آغاز: بسمله، انه قد كان يقع الينا كتب يعملها الشيخ ابوالفرج بن الطيب في الطب و نجدها صحيحة مرضية خلاف تصانيفه التي في المنطق و الطبيعيات و ما يجرى مجراها ثم انه قد وقع الينا كلام في القوى الطبيعية انجام: قد صارت فی هذا الفصل عجيبا جدا كانه لايعرف الحار بواحد لسوء مزاج حارة و بعض حاره و ما لم فليذكر هذا القدر تستريح و من الله التوفيق و له الحمد و العلی چاپ: در رسائل ابن سینا شماره 1 چاپ 1353 آنکارا [دنا 586/5 (9 نسخه)]