شناسنامه کتابشناختی اثر
راه صواب
rāh-e savāb
12
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/31821
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #31821
پدیدآور / مؤلف:
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی
تاریخ و سده تألیف:
1041 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 16، ص 228
تا 229
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
سؤال و جواب
(so'āl va javāb)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
دوازده پرسش و پاسخ است در چگونگی اختلاف مسلمانان و باعث بر تدوین علم کلام و اصول فقه و بیان معنی اجماع، و در حقیقت فیض میخواهد که گفتههای علمای کلام و اصول فقه را بیارزش نشان دهد و مردم را به کتاب و سنت سوق نماید. سؤالها: 1. چون الله و پیغمبر و کتاب این امت یکی است پس این همه اختلافات از چیست؟؛ 2. اول مخالفت که اهل ضلالت نسبت به خدا و رسول اظهار کردند کدام بود؟؛ 3. آنان که متابعت قرآن و اهل بیت نمودند و به امت ائمه اثنی عشر گرویدند و از اعدای ایشان تبری ورزیدند باز در میان ایشان چرا اینهمه اختلاف پیدا شد؟؛ 4. در ظواهر قرآن و اخبار اهل بیت اختلاف بسیار است ... توفیق میان آنها چگونه است؟؛ 5. بسیاری از مسائل دینیه هست که در قرآن و احادیث یافت نمیشود از کجا استنباط شود؟؛ 6. هر گاه رأی فقهاء اعتماد را نشاید و اختلاف ایشان به خلاف رضای خدا باشد و حکم به رای در دین جایز نباشد پس حفظ اقوال مجتهدین و مصنفات ایشان چه فایده دارد؟؛ 7. اجماع چه معنی دار و مساله اجماعیه کدام است؟؛ 8. اجماع اگر مستندی از قرآن یا حدیث دارد آن مستند حجت است پس اجماع چه فایده دارد و اگر مستندی ندارد چرا حجت است؟؛ 9. اهل هدایت و ضلالت را به چه نشان میتوان شناخت؟؛ 10. نشان اهل هدایت در کم کسی یافت میشود پس لازم میآید که اکثر مردم بر ضلالت باشند؟؛ 11. هر گاه ایمان منحصر در این فرقه قلیله باشد پس سایر مردم را کافر میتوان خواند؟؛ 12. حد ایمان کامل چیست و مراتب هر یک از ایمان و کفر چند و کدام است؟ فیض خود آن را به نام «شرایط الایمان» تلخیص کرده است.
آغاز اثر
« منت بی پایان خدای را که شأنه که راه صواب را بأنواع حکمت و فصل خطاب روشن گردانیده ... »
انجام اثر
« و پسندیده خدای عزو جل شد که إلى الدين الخالص و الحمدلله رب العالمين »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1329ش، به اهتمام محمد بن جعفر موسوی زرندی، 32ص؛ در ده رساله محقق بزرگ فیض کاشانی، به اهتمام رسول جعفریان، اصفهان، مرکز تحقیقات علمی و دینی امیرالمؤمنین علی، 1371ش، صص 146-115
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرایط الایمان = شرایط ایمان؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 44/13
کشف الحجب 222، نسخههای منزوی 963/2
فهرستهای خودنوشت فیض کاشانی ص175
دنا 533/5-534 (12 نسخه)
فهرستواره منزوی 302/9
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● راه صواب = سؤال و جواب / کلام و اعتقادات / فارسی
rāh-e savāb = so'āl va javāb
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 - 1091 قمری
feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680)
تاریخ تألیف: 1041ق
دوازده پرسش و پاسخ است در چگونگی اختلاف مسلمانان و باعث بر تدوین علم کلام و اصول فقه و بیان معنی اجماع، و در حقیقت فیض میخواهد که گفتههای علمای کلام و اصول فقه را بیارزش نشان دهد و مردم را به کتاب و سنت سوق نماید. سؤالها: 1. چون الله و پیغمبر و کتاب این امت یکی است پس این همه اختلافات از چیست؟؛ 2. اول مخالفت که اهل ضلالت نسبت به خدا و رسول اظهار کردند کدام بود؟؛ 3. آنان که متابعت قرآن و اهل بیت نمودند و به امت ائمه اثنی عشر گرویدند و از اعدای ایشان تبری ورزیدند باز در میان ایشان چرا اینهمه اختلاف پیدا شد؟؛ 4. در ظواهر قرآن و اخبار اهل بیت اختلاف بسیار است ... توفیق میان آنها چگونه است؟؛ 5. بسیاری از مسائل دینیه هست که در قرآن و احادیث یافت نمیشود از کجا استنباط شود؟؛ 6. هر گاه رأی فقهاء اعتماد را نشاید و اختلاف ایشان به خلاف رضای خدا باشد و حکم به رای در دین جایز نباشد پس حفظ اقوال مجتهدین و مصنفات ایشان چه فایده دارد؟؛ 7. اجماع چه معنی دار و مساله اجماعیه کدام است؟؛ 8. اجماع اگر مستندی از قرآن یا حدیث دارد آن مستند حجت است پس اجماع چه فایده دارد و اگر مستندی ندارد چرا حجت است؟؛ 9. اهل هدایت و ضلالت را به چه نشان میتوان شناخت؟؛ 10. نشان اهل هدایت در کم کسی یافت میشود پس لازم میآید که اکثر مردم بر ضلالت باشند؟؛ 11. هر گاه ایمان منحصر در این فرقه قلیله باشد پس سایر مردم را کافر میتوان خواند؟؛ 12. حد ایمان کامل چیست و مراتب هر یک از ایمان و کفر چند و کدام است؟ فیض خود آن را به نام «شرایط الایمان» تلخیص کرده است.
آغاز: منت بی پایان خدای را که شأنه که راه صواب را بأنواع حکمت و فصل خطاب روشن گردانیده ...
انجام: و پسندیده خدای عزو جل شد که إلى الدين الخالص و الحمدلله رب العالمين
چاپ: تهران، 1329ش، به اهتمام محمد بن جعفر موسوی زرندی، 32ص؛ در ده رساله محقق بزرگ فیض کاشانی، به اهتمام رسول جعفریان، اصفهان، مرکز تحقیقات علمی و دینی امیرالمؤمنین علی، 1371ش، صص 146-115
[الذريعة 44/13؛ کشف الحجب 222، نسخههای منزوی 963/2؛ فهرستهای خودنوشت فیض کاشانی ص175؛ دنا 533/5-534 (12 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 302/9]
شرح و حواشی:
1- شرایط الایمان = شرایط ایمان؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
نسخههای خطی این اثر
12 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
13443/91 | بیکاتب | قرن 11 | - | 22 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
14997/5 | بیکاتب | ربیع الثانی 1050ق | نستعلیق | 1 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرکز احیاء
قم
|
4118/2 | بیکاتب | 1066ق | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
686/1 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
12070/2 | سید محمد فرزند حسین طباطبائی، <!-- page: 229 --> تا: سهشنبه 2 جمادی الاول 1106ق | - | نسخ | 23 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
11478/4 | بیکاتب | یکشنبه 14 صفر قرن 13 | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
9522/2 | علی بن محمد علی حسنی | قرن 13 | نسخ | 30 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
5019/2 | محمد بن محمد بن مرتضی مدعو به علم الهدی | قرن 13 | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
10124/28 | بیکاتب | با تاریخ 1221ق | نستعلیق، نسخ | 14 | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
10216/1 | عبدالحمید بن محمد رضا تفریشی | 1245ق | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 11 |
مدرسه غرب
همدان
|
133/1 | محمد قاسم فیروزآبادی | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
اهواز
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |