شناسنامه کتابشناختی اثر
ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد
ḏaxīrat-ul ma‘ād fī š.-il iršād
پیوند کوتاه:
/w/31461
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #31461
پدیدآور / مؤلف:
محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن
تاریخ و سده تألیف:
1055 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 16، ص 91
تا 104
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
اثر مرتبط / وابسته به:
ارشاد الاذهان الى احكام الایمان؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح استدلالی مفصلی است در چند مجلد بر کتاب «ارشاد الاذهان» علامه حلی. با تفصیل بیشتر در بخش عبادات و اختصار در معاملات. کتاب طهارت در آخر رمضان 1050ق و صلاة در جمادی الثانی 1053 و صوم در رجب 1055ق به نهایت رسیده است. تألیف کتاب ذخیرة ناقص مانده و بنا به تصریح صاحب روضات تا آخر کتاب حج را مؤلف تألیف کرده و به همین جهت مؤلف عبادات کتاب کفایة الفقه را مختصر نوشته ولی تجارت آن را تفصیل دادهاند و ذخیره در حدود 80000 بیت کتابت دارد و بیشتر الفاظ و معانی این کتاب از کتاب مدارک الاحکام گرفته شده. سائر رجالیین و اهل سیر اشاره به نقصان این کتاب نیز کردهاند.
آغاز اثر
« طهارت: بسمله. كتاب الطهارة، اى هذا كتاب الطهارة. و الكتاب اسم مفرد جمعه كتب، بضم التاء و سكونها. و هو فعال من الكتب بفتح الكاف »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص 392؛ طهران، سنگی، 1274ق، رحلی
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
الجمع بین الاخبار = حاشیة الذخیرة؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090)
الحاشیه علی ذخیرة المعاد؛ گیلانی اصفهانی، حسین بن حسن (- 1129)
مستقصی الاجتهاد فی شرح ذخیرة المعاد؛ قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم (1126-1208)
الجمع بین الاخبار المتعارضة = حاشیة ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
اصالة الطهارة = الاصل طهارة الاشیاء = الاصل فی الاشیاء الطهارة = حاشیة ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 19/10
ایضاح المكنون 542/1
ریحانة الأدب 244/5
مقدمهای بر فقه شیعه: 241
مكتبة امیرالمؤمنین 493/2
دنا 485/5-491 (164 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد / فقه / عربی
ḏaxīrat-ul ma‘ād fī š.-il iršād
محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن، 1017 - 1090 قمری
mohaqqeq-e sabzevārī, mohammad bāqer ebn-e mohammad mo'men (1609 - 1679)
وابسته به: ارشاد الاذهان الى احكام الایمان؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
تاریخ تألیف: 1055ق
شرح استدلالی مفصلی است در چند مجلد بر کتاب «ارشاد الاذهان» علامه حلی. با تفصیل بیشتر در بخش عبادات و اختصار در معاملات. کتاب طهارت در آخر رمضان 1050ق و صلاة در جمادی الثانی 1053 و صوم در رجب 1055ق به نهایت رسیده است. تألیف کتاب ذخیرة ناقص مانده و بنا به تصریح صاحب روضات تا آخر کتاب حج را مؤلف تألیف کرده و به همین جهت مؤلف عبادات کتاب کفایة الفقه را مختصر نوشته ولی تجارت آن را تفصیل دادهاند و ذخیره در حدود 80000 بیت کتابت دارد و بیشتر الفاظ و معانی این کتاب از کتاب مدارک الاحکام گرفته شده. سائر رجالیین و اهل سیر اشاره به نقصان این کتاب نیز کردهاند.
آغاز: طهارت: بسمله. كتاب الطهارة، اى هذا كتاب الطهارة. و الكتاب اسم مفرد جمعه كتب، بضم التاء و سكونها. و هو فعال من الكتب بفتح الكاف
صلوة: بسمله ... كتاب الصلوة الصلوة لغة هى الدعاء قال الله تعالى وصل عليهم و قال النبى ص وصلت عليكم الملائكة واذا اكل عند الصائم صلت عليه الملائكة
زكاة: بسمله، حمدله، و الصلوة على محمد و آله الطاهرين. قال المصنف: كتاب الزكوة، الزكوة فى اللغة الطهارة و الزيادة و النمو
چاپ: مشار عربی، ص 392؛ طهران، سنگی، 1274ق، رحلی
[الذریعة 19/10؛ ایضاح المكنون 542/1؛ ریحانة الأدب 244/5؛ مقدمهای بر فقه شیعه: 241؛ مكتبة امیرالمؤمنین 493/2؛ دنا 485/5-491 (164 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- الجمع بین الاخبار = حاشیة الذخیرة؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090)
2- الحاشیه علی ذخیرة المعاد؛ گیلانی اصفهانی، حسین بن حسن (- 1129)
3- مستقصی الاجتهاد فی شرح ذخیرة المعاد؛ قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم (1126-1208)
4- الجمع بین الاخبار المتعارضة = حاشیة ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
5- اصالة الطهارة = الاصل طهارة الاشیاء = الاصل فی الاشیاء الطهارة = حاشیة ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205)
نسخههای خطی این اثر
171 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
ملی
تهران
|
556 | (کاتب جدید) حسن بن کهف الحاج حاجی محمد باقر انجدانی | 1262ق | نستعلیق | 244 | شناسنامه ← |
| 32 |
فحول قزوینی
قزوین
|
بدون شماره | محمد هاشم بن محمد قاسم افشاری | شوال 1262ق | - | - | شناسنامه ← |
| 33 |
الهیات
تهران
|
11/2 | حسین بن علی اصغر گلپایگانی | صفر 1259ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 34 |
الهیات
تهران
|
11/1 | حسین بن علی گلپایگانی | شعبان 1258ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 35 |
مرکز احیاء
قم
|
2489 | حسن بن عبدالقادر نجف آبادی | 1258ق | نسخ | 277 | شناسنامه ← |
| 36 |
گلپایگانی
قم
|
3237-17/17 | زین العابدین بن ملاعلی ریزی | 2 ربیع الاول 1257ق | نسخ | 323 | شناسنامه ← |
| 37 |
گلپایگانی
قم
|
200-1/200 | محمد حسين بن حاج محمد قاسم راثی کاشی | 23 رمضان 1254ق | نسخ | 242 | شناسنامه ← |
| 38 |
گلپایگانی
قم
|
5968-30/38 | محمد بن محمد مؤمن خوانساری | 19 ربیع الاول 1254ق | - | 157 | شناسنامه ← |
| 39 |
فحول قزوینی
قزوین
|
بدون شماره | محمد هاشم بن محمد قاسم افشاری | جمادی الثانی1253ق | - | - | شناسنامه ← |
| 40 |
مرعشی
قم
|
10757 | غلامرضا بن محمد حسین عطار اصفهانی | دهه دوم ذیحجه 1253ق | نسخ | 190 | شناسنامه ← |
| 41 |
سپهسالار
تهران
|
2334 | علی بن محمد تقی | 1250ق، واقف: سپهسالار | نسخ | 221 | شناسنامه ← |
| 42 |
مكتبة الزهراء
اصفهان
|
199 | کاظم جرپادقانی | 1249ق | نسخ | 231 | شناسنامه ← |
| 43 |
امام صادق
قزوین
|
409 | علی بن اسماعیل | 1248ق | نسخ | 355 | شناسنامه ← |
| 44 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
194 | محمد بن محمد محسن شیرازی | دوشنبه27ذیحجه1247ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 45 |
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
|
21 | محمد بن محمد ابراهیم خوانساری | اواسط جمادی الثانی1247ق | نسخ | 194 | شناسنامه ← |
| 46 |
مجلس
تهران
|
18672 | بیکاتب | 1245ق | نسخ | 179 | شناسنامه ← |
| 47 |
شاهچراغ
شیراز
|
445 | سید طالب حسینی دارابی | 1245ق | نسخ | 820 | شناسنامه ← |
| 48 |
امام صادق
قزوین
|
441 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 115 | شناسنامه ← |
| 49 |
مرکز احیاء
قم
|
1962 | یوسف (یوسفعلی) بن محمد قلی تربتی | 5 ذیحجه 1243ق، برای استادش محمد بن حاج قاسم ترشیزی | نسخ | 274 | شناسنامه ← |
| 50 |
مسجد اعظم
قم
|
86 | زین العابدین خوانساری | 1241ق | نسخ | 170 | شناسنامه ← |
| 51 |
رضوی
مشهد
|
12611 | بیکاتب | 12 شوال 1240ق، کاتب کتاب زکات محمد نبی و کاتب صوم ملا میرزا سرچهانی | نسخ | 148 | شناسنامه ← |
| 52 |
سپهسالار
تهران
|
2337 | محمدباقر بن محمد هادی | 1240ق | نسخ | 561 | شناسنامه ← |
| 53 |
گلپایگانی
قم
|
1828-10/138 | محمد تقی بن محمد ابراهیم طباطبائی | چهارشنبه 24 رمضان 1238ق | نسخ | 321 | شناسنامه ← |
| 54 |
مروی
تهران
|
434 | بیکاتب | 1238ق | - | - | شناسنامه ← |
| 55 |
مكتبة الزهراء
اصفهان
|
195 | عبدالله بن میرزا محمد جربادقانی | 1237ق | نسخ | 316 | شناسنامه ← |
| 56 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
770 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 57 |
عبدالعظیم
تهران
|
16 | فضل الله | 1236ق | نسخ | 271 | شناسنامه ← |
| 58 |
ملی
تهران
|
626 | یوسف بن میر محمد صادق حسینی | 1236ق | نسخ | 196 | شناسنامه ← |
| 59 |
رضوی
مشهد
|
37263 | علی نقی موسوی | جمادی الاول 1236ق | نسخ | 162 | شناسنامه ← |
| 60 |
سپهسالار
تهران
|
2335 | سید یوسف | 1235ق | نسخ | - | شناسنامه ← |