دیوان مجنون عامری

● دیوان مجنون عامری = اخبار المجنون و اشعاره = دیوان مجنون و لیلی العامریة / شعر / عربی d.-u majnūn-i ‘āmerī = axbār-ul majnūn wa aš‘ār-u-h = d.-u majnūn wa liylī al-‘āmirīyya مجنون، قیس بن الملوح، - 68 ؟ قمری majnūn, qays ebn-el malūh (- 688) یکی از داستان‌های عاشقانه‌ای که در اواخر قرن اول و اوایل قرن دوم هجری به روزگار عبدالملک بن مروان بسیار معروف بوده است داستان لیلی و مجنون است. شاید برای نخستین بار ابن قتیبه دینوری (213-276ق) بوده است که در کتاب «الشعر و الشعراء» فصل خاصی را به احوال قیس عامری که قهرمان این داستان است اختصاص داده است و پس از او ابوالفرج اصفهانی (284-356ق) در کتاب «الاغانی»، حکایات مربوط به قیس را به تفصیل آورده و سپس مردی به نام ابوبکر والبی، دیوان منسوب به قیس عامری را گردآوری کرده است که به نام دیوان مجنون عامری موسوم است که همین کتاب موجود می‌باشد. (فاضل) آغاز: بسمله. حدث ابوبکر الوالبی قال حدثنی ابوجعونة الذهلی عن ابی العالية عن رجل ... مضى زمن و الناس يستشفعون بی ×× فهل لى الى لیلی الغداة شفیع / يضعفنی حبیک حتی کاننی ×× من الاهل و المال التليد نزیع انجام: ارادوا ليخفى قبرها عن محبها ×× و طیب تراب القبر دل على القبر، ثم زال يكرر البيت حتى مات دفن الى جنبها. قال ابوبکر الوالبی هذه جملة ما تناهى الینا من اخبار المجنون و اشعاره خارجاً عمالم نكتبه و ما كان منحولاً من قصيدة او خبر عرضنا عن كتابته. چاپ: مکرر در ایران و مصر و هندوستان و لیدن چاپ شده است؛ ایران، 1263ق، سنگی، خشتی؛ ایران، تبریز، کارخانه مشهدی محمد علی بن حاجی عباسعلی، 1301ق، سنگی، رقعی؛ هند، بمبئی، 1310ق، سنگی، ربعی، 110ص؛ ایران، سنگی، خشتی، 71ص؛ هند، بمبئی، مطبع صفدری، 1297ق، با تصحیح و مقابله حبیب محمد قاهری، سنگی، وزیری، 80ص [دارالکتب قاهره 146/3-147؛ مشار عربی 387؛ تاریخ التراث العربی، سزگین 389/2-392؛ کشف الظنون 807/1؛ مخطوطات الادب في المتحف العراقی 286؛ الذریعة 968/9؛ معجم المطبوعات 1536-1537؛ مكتبة امیرالمؤمنین 490/2؛ الاوقاف العامة موصل 107/4؛ دنا 358/5-361] شرح و حواشی: 1- شرح دیوان امرؤ القيس كندی = ديوان مجنون عامری