دیوان قطران

● دیوان قطران / شعر / فارسی d.-e qatrān قطران تبریزی، قطران بن منصور، - 465 ؟ قمری qatrān-e tabrīzī, qatrān ebn-e mansūr (- 1073) شاعر زاده در شادی آباد مهران رود تبریز است. آقای تربیت در دانشمندان نگاشته‌اند که دیوان او را تا دوازده هزار بیت دیده‌ام و هدایت از هشت هزار تا ده هزار و دولتشاه قطران صاحب ترکیب‌بند ذوقافیتین را که نزد سایر تذکره‌نویسان تبریزی است ترمذی و استاد انوری معرفی کرده و آذر هم در آتشکده اشاره به این اختلاف کرده و تبریزی بودن او را ترجیح داده و برخی تصور کرده‌اند که دو نفر شاعر قطران نام و تخلص بوده، یکی ترمذی و دیگری تبریزی و به گفته امین احمد قطران تبریزی چند مثنوی نیز انشا نموده و یکی از آنها «قوس نامه» می‌باشد که به نام امیر محمد بن امیر قماج والی بلخ انشا کرده است. (ابن یوسف) این شاعر که به امام الشعرا موصوف شده با اینکه زبان فارسی را به علت تکلم به لهجه آذری نیکو نمی‌دانست در سرودن اشعار فارسی ذوقی سلیم و طبعی توانا داشته است. آغاز: تا دل من با هوای نیکوان شد آشنا ×× در سرشک دیده گردانم چو مرد آشنا چاپ: مشار فارسی 2358/2؛ تهران، 1263؛ تبریز، 1333ش [فرهنگ سخنوران 473؛ الذریعة 885/9 و 585/9؛ لغت‌نامه دهخدا 35/3؛ نسخه‌های منزوی 2485/3 و 2487/3؛ مشترک پاکستان 2223/9-2224؛ دنا 331/5-333]