نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

دیوان جامی

d.-e jāmī
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/29288
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29288
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 15، ص 97 تا 117
زبان و قالب: عربی - فارسی
رده‌های موضوعی: شعر

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

جامی دارای سه دیوان است به نام‌های: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سروده‌های فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سال‌های 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخه‌ها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچه‌ها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی »
انجام اثر
« (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا »
سوابق و چاپ‌های اثر
بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 188/9 و 189 نسخه‌های منزوی 2264/3 مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59 جامی حکمت ص 207 مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208 مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● دیوان جامی / شعر / عربی - فارسی d.-e jāmī جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) جامی دارای سه دیوان است به نام‌های: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سروده‌های فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سال‌های 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخه‌ها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچه‌ها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است. آغاز: 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی انجام: (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا 5: (دیوان سوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× طرفه خطاییست ز سفر قدیم / کرده ازین حرف ستایش کران ×× نقش نگین خاتم پیغمبران چاپ: بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج [الذريعة 188/9 و 189؛ نسخه‌های منزوی 2264/3؛ مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59؛ جامی حکمت ص 207؛ مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208؛ مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1]

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
مینوی
تهران
90 شیخ محمد نیمه قرن 10 نستعلیق 280 شناسنامه ←
92
مرکز احیاء
قم
3048 بی‌کاتب قرن 10 یا 11 نستعلیق 293 شناسنامه ←
93
دانشگاه
تهران
3566 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نستعلیق 195 شناسنامه ←
94
دانشگاه
تهران
3599 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نستعلیق 263 شناسنامه ←
95
دانشگاه
تهران
4795 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نستعلیق 85 شناسنامه ←
96
دانشگاه
تهران
9662 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نستعلیق 129 شناسنامه ←
97
دائرة المعارف
تهران
1616-عکسی بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 775 شناسنامه ←
98
مهدوی
تهران
23 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
99
وزیری
یزد
1841 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 177 شناسنامه ←
100
مجلس
تهران
8775 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 308 شناسنامه ←
101
مجلس
تهران
7827 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 245 شناسنامه ←
102
مجلس
تهران
291/45-فیروز بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 14 شناسنامه ←
103
مجلس
تهران
1231/72-طباطبائی شیخ محمد علی بن محمود تبریز قرن 11 نسخ 1 شناسنامه ←
104
ادبیات
تهران
156 - ج بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 192 شناسنامه ←
105
بیانی، مهدی (دکتر)
تهران
58/13 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
106
رضوی
مشهد
4616 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 367 شناسنامه ←
107
معصومیه
قم
648 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 243 شناسنامه ←
108
مرکز احیاء
قم
274 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 301 شناسنامه ←
109
مرعشی
قم
879 درویش محمد بن شیخ زین العابدین قرن 11 نستعلیق 184 شناسنامه ←
110
ملک
تهران
5145 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 191 شناسنامه ←
111
مسجد اعظم
قم
3183 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 75 شناسنامه ←
112
مجلس
تهران
5138/74 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 1 شناسنامه ←
113
ادبیات
تهران
221 حکمت بی‌کاتب قرن 10 و 11 نستعلیق - شناسنامه ←
114
ملک
تهران
5580 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 311 شناسنامه ←
115
ملک
تهران
5059/2 محمد رضا گلپایگانی 1009ق نستعلیق - شناسنامه ←
116
فرهاد معتمد
تهران
170 محمد بن شیخ محمد صالح بداینی 14 ذیقعده 1046ق نستعلیق - شناسنامه ←
117
دانشگاه
تهران
5942 میرزا قلی موسوی 22 ربیع الاول 1052ق، هنگامی که بوداق سلطان بن جهان شیر می‌خواست قلعه قندهار را بگیرد و با لشکریانش در نیشابور قشلاق کرده بود و در روستای امام زاده بوده نستعلیق 464 شناسنامه ←
118
دائرة المعارف
تهران
1572 بیگ بن غایت علی خواجگانی رجب 1052ق نستعلیق 260 شناسنامه ←
119
رضوی
مشهد
28042 محمد کمال 1066ق نسخ - شناسنامه ←
120
نمازی
خوی
847/42 علی اکبر 1091 تا 1092 نسخ 1 شناسنامه ←