شناسنامه کتابشناختی اثر
دیوان جامی
d.-e jāmī
پیوند کوتاه:
/w/29288
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29288
پدیدآور / مؤلف:
جامی، عبدالرحمن بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 15، ص 97
تا 117
زبان و قالب:
عربی - فارسی
ردههای موضوعی:
شعر
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
جامی دارای سه دیوان است به نامهای: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سرودههای فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سالهای 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخهها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچهها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی »
انجام اثر
« (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا »
سوابق و چاپهای اثر
بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 188/9 و 189
نسخههای منزوی 2264/3
مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59
جامی حکمت ص 207
مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208
مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● دیوان جامی / شعر / عربی - فارسی
d.-e jāmī
جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری
jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)
جامی دارای سه دیوان است به نامهای: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سرودههای فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سالهای 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخهها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچهها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز: 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی
انجام: (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا
5: (دیوان سوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× طرفه خطاییست ز سفر قدیم / کرده ازین حرف ستایش کران ×× نقش نگین خاتم پیغمبران
چاپ: بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
[الذريعة 188/9 و 189؛ نسخههای منزوی 2264/3؛ مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59؛ جامی حکمت ص 207؛ مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208؛ مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1]
نسخههای خطی این اثر
241 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 181 |
دائرة المعارف
تهران
|
فیلم | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 343 | شناسنامه ← |
| 182 |
مجلس
تهران
|
4106 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 305 | شناسنامه ← |
| 183 |
مجلس
تهران
|
19/6معیری | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 70 | شناسنامه ← |
| 184 |
سلطنتی
تهران
|
313/7 | خواجه خاوند بن میرک | 995ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 185 |
رضوی
مشهد
|
4615 | بیکاتب | غره شعبان 989ق | نستعلیق | 389 | شناسنامه ← |
| 186 |
صدوقی یزدی
یزد
|
86 | مبارک خان بن دولتخان دردی دهلوی | 18 ربیع الثانی 987ق | نستعلیق | 310 | شناسنامه ← |
| 187 |
مرعشی
قم
|
13267 | سلطان محمد نور | 982ق | - | 84 | شناسنامه ← |
| 188 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
543 | اشرف حکیمی | پایان رمضان 981ق | نستعلیق | 454 | شناسنامه ← |
| 189 |
مرعشی
قم
|
11876/2 | محمود فرزند اسحاق، شهابی | 981ق | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 190 |
مجلس
تهران
|
2544/2 | عبدالعزیز | 980ق | نستعلیق | 134 | شناسنامه ← |
| 191 |
مجلس
تهران
|
2544/1 | عبدالعزیز | 980ق | نستعلیق | 388 | شناسنامه ← |
| 192 |
امام عصر
شیراز
|
220 | درویش صادق | ربیع الاول 977ق | نستعلیق | 89 | شناسنامه ← |
| 193 |
دانشگاه بوعلی
همدان
|
309 | بیکاتب | اوایل ربیع الاول 975ق | نستعلیق | 349 | شناسنامه ← |
| 194 |
الهیات
مشهد
|
14839 | بیکاتب | شوال 975ق | نستعلیق | 80 | شناسنامه ← |
| 195 |
مجلس
تهران
|
357 | بیکاتب | 974ق | نستعلیق | 342 | شناسنامه ← |
| 196 |
سلطنتی
تهران
|
330 | محمد حسین بن خواجه سیف الدین علی | 971ق | نستعلیق | 496 | شناسنامه ← |
| 197 |
ملک
تهران
|
4960 | بیکاتب | محرم 962ق | نستعلیق | 282 | شناسنامه ← |
| 198 |
مسجد اعظم
قم
|
1875 | بیکاتب | 962ق | نستعلیق | 131 | شناسنامه ← |
| 199 |
سپهسالار
تهران
|
333 | مقصود تربتی | 959ق | نستعلیق | 261 | شناسنامه ← |
| 200 |
دانشگاه
تهران
|
7871 | بیکاتب | 27 رمضان 959ق | نستعلیق | 332 | شناسنامه ← |
| 201 |
مهدوی
تهران
|
26 | شاه محمود کاتب | 20 جمادی الثانی 955ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 202 |
مرعشی
قم
|
10391 | محمود بن عبدالحسین سبزواری | 28 شعبان 950ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 203 |
رضوی
مشهد
|
4617 | بیکاتب | رمضان 942ق | نستعلیق | 57 | شناسنامه ← |
| 204 |
ملی
تهران
|
16962 | بیکاتب | 938ق | - | 40 | شناسنامه ← |
| 205 |
ملک
تهران
|
5985 | سلطان محمد نور | 938ق | نستعلیق | 346 | شناسنامه ← |
| 206 |
سلطنتی
تهران
|
329 | برهان هروی | 936ق | نستعلیق | 438 | شناسنامه ← |
| 207 |
سپهسالار
تهران
|
2748 | میرعلی کاتب مشهور | 935ق | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 208 |
ملی
تهران
|
16901 | علی الحامی | 935ق | - | 337 | شناسنامه ← |
| 209 |
مجلس
تهران
|
452/1 | بیکاتب | 15 رجب 928ق | نستعلیق | 454 | شناسنامه ← |
| 210 |
مجلس
تهران
|
9101 | شیخ محمد بن فخرالدین احمد کاتب سلطانی | شوال 921ق | نستعلیق | 464 | شناسنامه ← |