نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

دیوان جامی

d.-e jāmī
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/29288
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29288
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 15، ص 97 تا 117
زبان و قالب: عربی - فارسی
رده‌های موضوعی: شعر

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

جامی دارای سه دیوان است به نام‌های: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سروده‌های فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سال‌های 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخه‌ها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچه‌ها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی »
انجام اثر
« (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا »
سوابق و چاپ‌های اثر
بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 188/9 و 189 نسخه‌های منزوی 2264/3 مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59 جامی حکمت ص 207 مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208 مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● دیوان جامی / شعر / عربی - فارسی d.-e jāmī جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) جامی دارای سه دیوان است به نام‌های: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سروده‌های فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سال‌های 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخه‌ها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچه‌ها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است. آغاز: 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی انجام: (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا 5: (دیوان سوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× طرفه خطاییست ز سفر قدیم / کرده ازین حرف ستایش کران ×× نقش نگین خاتم پیغمبران چاپ: بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج [الذريعة 188/9 و 189؛ نسخه‌های منزوی 2264/3؛ مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59؛ جامی حکمت ص 207؛ مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208؛ مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1]

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
181
دائرة المعارف
تهران
فیلم بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 343 شناسنامه ←
182
مجلس
تهران
4106 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 305 شناسنامه ←
183
مجلس
تهران
19/6معیری بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 70 شناسنامه ←
184
سلطنتی
تهران
313/7 خواجه خاوند بن میرک 995ق نستعلیق - شناسنامه ←
185
رضوی
مشهد
4615 بی‌کاتب غره شعبان 989ق نستعلیق 389 شناسنامه ←
186
صدوقی یزدی
یزد
86 مبارک خان بن دولتخان دردی دهلوی 18 ربیع الثانی 987ق نستعلیق 310 شناسنامه ←
187
مرعشی
قم
13267 سلطان محمد نور 982ق - 84 شناسنامه ←
188
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
543 اشرف حکیمی پایان رمضان 981ق نستعلیق 454 شناسنامه ←
189
مرعشی
قم
11876/2 محمود فرزند اسحاق، شهابی 981ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
190
مجلس
تهران
2544/2 عبدالعزیز 980ق نستعلیق 134 شناسنامه ←
191
مجلس
تهران
2544/1 عبدالعزیز 980ق نستعلیق 388 شناسنامه ←
192
امام عصر
شیراز
220 درویش صادق ربیع الاول 977ق نستعلیق 89 شناسنامه ←
193
دانشگاه بوعلی
همدان
309 بی‌کاتب اوایل ربیع الاول 975ق نستعلیق 349 شناسنامه ←
194
الهیات
مشهد
14839 بی‌کاتب شوال 975ق نستعلیق 80 شناسنامه ←
195
مجلس
تهران
357 بی‌کاتب 974ق نستعلیق 342 شناسنامه ←
196
سلطنتی
تهران
330 محمد حسین بن خواجه سیف الدین علی 971ق نستعلیق 496 شناسنامه ←
197
ملک
تهران
4960 بی‌کاتب محرم 962ق نستعلیق 282 شناسنامه ←
198
مسجد اعظم
قم
1875 بی‌کاتب 962ق نستعلیق 131 شناسنامه ←
199
سپهسالار
تهران
333 مقصود تربتی 959ق نستعلیق 261 شناسنامه ←
200
دانشگاه
تهران
7871 بی‌کاتب 27 رمضان 959ق نستعلیق 332 شناسنامه ←
201
مهدوی
تهران
26 شاه محمود کاتب 20 جمادی الثانی 955ق نستعلیق - شناسنامه ←
202
مرعشی
قم
10391 محمود بن عبدالحسین سبزواری 28 شعبان 950ق نستعلیق - شناسنامه ←
203
رضوی
مشهد
4617 بی‌کاتب رمضان 942ق نستعلیق 57 شناسنامه ←
204
ملی
تهران
16962 بی‌کاتب 938ق - 40 شناسنامه ←
205
ملک
تهران
5985 سلطان محمد نور 938ق نستعلیق 346 شناسنامه ←
206
سلطنتی
تهران
329 برهان هروی 936ق نستعلیق 438 شناسنامه ←
207
سپهسالار
تهران
2748 میرعلی کاتب مشهور 935ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
208
ملی
تهران
16901 علی الحامی 935ق - 337 شناسنامه ←
209
مجلس
تهران
452/1 بی‌کاتب 15 رجب 928ق نستعلیق 454 شناسنامه ←
210
مجلس
تهران
9101 شیخ محمد بن فخرالدین احمد کاتب سلطانی شوال 921ق نستعلیق 464 شناسنامه ←