شناسنامه کتابشناختی اثر
دیوان جامی
d.-e jāmī
پیوند کوتاه:
/w/29288
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29288
پدیدآور / مؤلف:
جامی، عبدالرحمن بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 15، ص 97
تا 117
زبان و قالب:
عربی - فارسی
ردههای موضوعی:
شعر
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
جامی دارای سه دیوان است به نامهای: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سرودههای فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سالهای 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخهها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچهها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی »
انجام اثر
« (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا »
سوابق و چاپهای اثر
بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 188/9 و 189
نسخههای منزوی 2264/3
مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59
جامی حکمت ص 207
مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208
مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● دیوان جامی / شعر / عربی - فارسی
d.-e jāmī
جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری
jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)
جامی دارای سه دیوان است به نامهای: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سرودههای فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سالهای 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخهها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچهها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز: 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی
انجام: (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا
5: (دیوان سوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× طرفه خطاییست ز سفر قدیم / کرده ازین حرف ستایش کران ×× نقش نگین خاتم پیغمبران
چاپ: بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
[الذريعة 188/9 و 189؛ نسخههای منزوی 2264/3؛ مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59؛ جامی حکمت ص 207؛ مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208؛ مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1]
نسخههای خطی این اثر
241 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
مرعشی
قم
|
13499/10 | محمد معین بن عبدالرزاق کاشانی | نیمه نخست سده 13 | شکسته نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 92 |
مجلس
تهران
|
8177/13 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 93 |
ملک
تهران
|
5112/7 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 94 |
دانشگاه
تهران
|
3931 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 54 | شناسنامه ← |
| 95 |
ملک
تهران
|
4719/21 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 96 |
بیات، عبدالحسین
اراک
|
72 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 97 |
مولوی
مشهد
|
552/2 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 98 |
مجلس
تهران
|
1109/9 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 99 |
ادبیات
تهران
|
8 - د | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 114 | شناسنامه ← |
| 100 |
مجلس
تهران
|
14181/6 | زین العابدین بن محمد | 14 صفر 1192ق | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 101 |
نوربخش
تهران
|
291 | بیکاتب | 1189ق | نستعلیق | 306 | شناسنامه ← |
| 102 |
مرکز احیاء
قم
|
1824 | بیکاتب | 1189ق | نستعلیق | 163 | شناسنامه ← |
| 103 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
277 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 105 | شناسنامه ← |
| 104 |
ادبیات
تهران
|
319 حکمت | بیکاتب | 11 محرم 1102ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 105 |
ملک
تهران
|
6242/9 | بیکاتب | قرن 12 | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 106 |
ملی
تهران
|
101/11 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 107 |
مجلس
تهران
|
14772 | بیکاتب | احتمالاً قرن 12 | نستعلیق | 126 | شناسنامه ← |
| 108 |
دانشگاه
تهران
|
4758/2 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 33 | شناسنامه ← |
| 109 |
ملک
تهران
|
4132/8 | محمد شریف | قرن 11 و 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 110 |
رضوی
مشهد
|
12290/1 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 450 | شناسنامه ← |
| 111 |
رضوی
مشهد
|
16132 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 240 | شناسنامه ← |
| 112 |
رضوی
مشهد
|
10734 | محمود علی احمد | قرن 12، به سال 886 که جعلی است | نستعلیق | 242 | شناسنامه ← |
| 113 |
ملک
تهران
|
5109/6 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 114 |
گوهرشاد
مشهد
|
621 | بیکاتب | قرن 12 | شکسته نستعلیق | 97 | شناسنامه ← |
| 115 |
سپهسالار
تهران
|
7089 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 365 | شناسنامه ← |
| 116 |
مسجد اعظم
قم
|
3173 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 170 | شناسنامه ← |
| 117 |
مجلس
تهران
|
304/11 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 118 |
مسجد اعظم
قم
|
3239 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، شکسته | 50 | شناسنامه ← |
| 119 |
مرعشی
قم
|
15387/25 | بیکاتب | قرن12 | شکسته نستعلیق | 24 | شناسنامه ← |
| 120 |
رضوی
مشهد
|
4618 | بیکاتب | اواخر قرن 12 | نستعلیق | 302 | شناسنامه ← |