شناسنامه کتابشناختی اثر
دیوان جامی
d.-e jāmī
پیوند کوتاه:
/w/29288
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29288
پدیدآور / مؤلف:
جامی، عبدالرحمن بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 15، ص 97
تا 117
زبان و قالب:
عربی - فارسی
ردههای موضوعی:
شعر
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
جامی دارای سه دیوان است به نامهای: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سرودههای فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سالهای 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخهها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچهها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی »
انجام اثر
« (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا »
سوابق و چاپهای اثر
بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 188/9 و 189
نسخههای منزوی 2264/3
مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59
جامی حکمت ص 207
مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208
مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● دیوان جامی / شعر / عربی - فارسی
d.-e jāmī
جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری
jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)
جامی دارای سه دیوان است به نامهای: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سرودههای فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سالهای 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخهها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچهها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز: 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی
انجام: (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا
5: (دیوان سوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× طرفه خطاییست ز سفر قدیم / کرده ازین حرف ستایش کران ×× نقش نگین خاتم پیغمبران
چاپ: بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
[الذريعة 188/9 و 189؛ نسخههای منزوی 2264/3؛ مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59؛ جامی حکمت ص 207؛ مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208؛ مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1]
نسخههای خطی این اثر
241 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مسجد اعظم
قم
|
1872 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 248 | شناسنامه ← |
| 32 |
مسجد اعظم
قم
|
3697 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 119 | شناسنامه ← |
| 33 |
مسجد اعظم
قم
|
32 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 104 | شناسنامه ← |
| 34 |
گلپایگانی
قم
|
6748-34/118 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 122 | شناسنامه ← |
| 35 |
گلپایگانی
قم
|
1340-8/50 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 344 | شناسنامه ← |
| 36 |
گلپایگانی
قم
|
1080-6/170 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 94 | شناسنامه ← |
| 37 |
مسجد اعظم
قم
|
2091 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 157 | شناسنامه ← |
| 38 |
گلپایگانی
قم
|
2988-15/228 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 194 | شناسنامه ← |
| 39 |
سلطنتی
تهران
|
460 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 693 | شناسنامه ← |
| 40 |
سلطنتی
تهران
|
462 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 288 | شناسنامه ← |
| 41 |
سلطنتی
تهران
|
463 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 448 | شناسنامه ← |
| 42 |
سلطنتی
تهران
|
463 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 1043 | شناسنامه ← |
| 43 |
دانشگاه
تهران
|
5861/10 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |
| 44 |
دانشگاه
تهران
|
5135/10-ف | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 45 |
مهدوی
تهران
|
کلیات 431 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 46 |
دانشگاه
تهران
|
6410/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 47 |
مرکز مطالعات
قم
|
785 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 226 | شناسنامه ← |
| 48 |
مجلس
تهران
|
2330/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 94 | شناسنامه ← |
| 49 |
مجلس
تهران
|
14104/2 | حاج محمد سندی | بیتاریخ | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 50 |
مجلس
تهران
|
13156 | سلطان علی المشهدی | بیتاریخ | نستعلیق | 313 | شناسنامه ← |
| 51 |
ملی
تبریز
|
3678 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 244 | شناسنامه ← |
| 52 |
مجلس
تهران
|
13950/3 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 53 |
مجلس
تهران
|
13646/7 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 54 |
مجلس
تهران
|
1126 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 55 |
دانشگاه
تهران
|
970/20-ف | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 56 |
دانشگاه
تهران
|
3489/6 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 43 | شناسنامه ← |
| 57 |
دانشگاه
تهران
|
3468/4 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 135 | شناسنامه ← |
| 58 |
ملک
تهران
|
4913/3 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته | - | شناسنامه ← |
| 59 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
522د | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 285 | شناسنامه ← |
| 60 |
مجلس
تهران
|
359 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 257 | شناسنامه ← |