شناسنامه کتابشناختی اثر
دیوان جامی
d.-e jāmī
پیوند کوتاه:
/w/29288
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29288
پدیدآور / مؤلف:
جامی، عبدالرحمن بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 15، ص 97
تا 117
زبان و قالب:
عربی - فارسی
ردههای موضوعی:
شعر
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
جامی دارای سه دیوان است به نامهای: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سرودههای فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سالهای 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخهها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچهها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی »
انجام اثر
« (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا »
سوابق و چاپهای اثر
بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 188/9 و 189
نسخههای منزوی 2264/3
مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59
جامی حکمت ص 207
مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208
مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● دیوان جامی / شعر / عربی - فارسی
d.-e jāmī
جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری
jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)
جامی دارای سه دیوان است به نامهای: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سرودههای فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سالهای 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخهها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچهها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز: 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی
انجام: (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا
5: (دیوان سوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× طرفه خطاییست ز سفر قدیم / کرده ازین حرف ستایش کران ×× نقش نگین خاتم پیغمبران
چاپ: بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
[الذريعة 188/9 و 189؛ نسخههای منزوی 2264/3؛ مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59؛ جامی حکمت ص 207؛ مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208؛ مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1]
نسخههای خطی این اثر
241 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ملی
تهران
|
18700 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 92 | شناسنامه ← |
| 2 |
ملی
تهران
|
18871 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
ملی
تهران
|
18878 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 287 | شناسنامه ← |
| 4 |
ملی
تهران
|
18917 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 250 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملی
تهران
|
20077 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 6 |
ملی
تهران
|
18133 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
ملی
تهران
|
15579 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 157 | شناسنامه ← |
| 8 |
ملی
تهران
|
25684 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
ملی
تهران
|
6081 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 171 | شناسنامه ← |
| 10 |
ملی
تهران
|
17504 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
ملی
تهران
|
17735 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 191 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملی
تهران
|
17872 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 13 |
ملی
تهران
|
17606 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 154 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرعشی
قم
|
1135/10 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 3 | شناسنامه ← |
| 15 |
ملی
تهران
|
16874 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 298 | شناسنامه ← |
| 16 |
ملی
تهران
|
18034 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 119 | شناسنامه ← |
| 17 |
رضوی
مشهد
|
10386 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 145 | شناسنامه ← |
| 18 |
مجلس
تهران
|
17527 ض | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 19 |
مفتاح
تهران
|
891/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
26969 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 21 |
نوربخش
تهران
|
421 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 560 | شناسنامه ← |
| 22 |
ملی
تهران
|
20872 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 23 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
309 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 149 | شناسنامه ← |
| 24 |
گلپایگانی
قم
|
7768-52/108 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 84 | شناسنامه ← |
| 25 |
الهیات
مشهد
|
552/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 26 |
الهیات
مشهد
|
452/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 27 |
ادبیات
مشهد
|
68 فیاض | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 28 |
مدارک فرهنگی
تهران
|
130 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 189 | شناسنامه ← |
| 29 |
مرعشی
قم
|
9107 | بیکاتب | نزدیک عصر جامی | نستعلیق | 48 | شناسنامه ← |
| 30 |
مجلس
تهران
|
3921/6 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 49 | شناسنامه ← |