شناسنامه کتابشناختی اثر
دیوان جامی
d.-e jāmī
پیوند کوتاه:
/w/29288
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29288
پدیدآور / مؤلف:
جامی، عبدالرحمن بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 15، ص 97
تا 117
زبان و قالب:
عربی - فارسی
ردههای موضوعی:
شعر
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
جامی دارای سه دیوان است به نامهای: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سرودههای فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سالهای 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخهها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچهها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی »
انجام اثر
« (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا »
سوابق و چاپهای اثر
بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 188/9 و 189
نسخههای منزوی 2264/3
مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59
جامی حکمت ص 207
مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208
مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● دیوان جامی / شعر / عربی - فارسی
d.-e jāmī
جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری
jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)
جامی دارای سه دیوان است به نامهای: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سرودههای فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سالهای 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخهها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچهها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز: 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی
انجام: (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا
5: (دیوان سوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× طرفه خطاییست ز سفر قدیم / کرده ازین حرف ستایش کران ×× نقش نگین خاتم پیغمبران
چاپ: بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
[الذريعة 188/9 و 189؛ نسخههای منزوی 2264/3؛ مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59؛ جامی حکمت ص 207؛ مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208؛ مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1]
نسخههای خطی این اثر
241 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
دائرة المعارف
تهران
|
فیلم | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 343 | شناسنامه ← |
| 62 |
مسجد اعظم
قم
|
2910 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 145 | شناسنامه ← |
| 63 |
ملک
تهران
|
4817 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 576 | شناسنامه ← |
| 64 |
وزیری
یزد
|
750 | بیکاتب | اوایل قرن 10 | نستعلیق | 257 | شناسنامه ← |
| 65 |
رضوی
مشهد
|
16304 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 261 | شناسنامه ← |
| 66 |
موزه آستان حضرت عبدالعظیم
تهران
|
16 | بیکاتب | قرن 10 | تعلیق | 198 | شناسنامه ← |
| 67 |
مفتاح
تهران
|
555 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 68 |
مفتاح
تهران
|
745 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 69 |
مفتاح
تهران
|
785 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 70 |
رضوی
مشهد
|
4622 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 32 | شناسنامه ← |
| 71 |
رضوی
مشهد
|
4619 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 150 | شناسنامه ← |
| 72 |
رضوی
مشهد
|
4620 | بیکاتب | اواخر قرن 10 | نستعلیق | 202 | شناسنامه ← |
| 73 |
رضوی
مشهد
|
4621 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 197 | شناسنامه ← |
| 74 |
مرعشی
قم
|
10375 | پیر محمد | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 75 |
دهگان
اراک
|
198 | بیکاتب | احتمالاً قرن 10 | نستعلیق | 62 | شناسنامه ← |
| 76 |
عاطفی، حسن
کاشان
|
بدون شماره | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 77 |
مرعشی
قم
|
15688 | شیخی کاتب هروی | اواخر قرن 10 | نستعلیق | 256 | شناسنامه ← |
| 78 |
سلطنتی
تهران
|
3132/8 | خواجه خاوند بن میرک | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 79 |
سلطنتی
تهران
|
315/10 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 80 |
سلطنتی
تهران
|
313/2 | خواجه خاوند بن میرک | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 81 |
ملک
تهران
|
4044/5 | نظام الدین بن یحیی مازندرانی | قرن 10 | نستعلیق | 1 | شناسنامه ← |
| 82 |
دانشگاه
تهران
|
8602/1 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 83 |
دانشگاه
تهران
|
8754 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 286 | شناسنامه ← |
| 84 |
بیانی، مهدی (دکتر)
تهران
|
39 | بابا شاه اصفهانی | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 85 |
مجلس
تهران
|
13637/2 | عبدالرحمن بن شرف (از معاصران عبدالرحمن جامی) | قرن 10 | نستعلیق | 42 | شناسنامه ← |
| 86 |
مجلس
تهران
|
31-فیروز | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 400 | شناسنامه ← |
| 87 |
مجلس
تهران
|
566 | حافظ | جمادی الثانی قرن 10 | نستعلیق | 310 | شناسنامه ← |
| 88 |
الهیات
تهران
|
623 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 177 | شناسنامه ← |
| 89 |
ملی
تهران
|
1172 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 147 | شناسنامه ← |
| 90 |
مجلس
تهران
|
8179/1 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 299 | شناسنامه ← |