شناسنامه کتابشناختی اثر
دوازده بند محتشم
davāzdah band-e mohtašam
43
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/28538
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #28538
پدیدآور / مؤلف:
محتشم، علی بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 823
تا 826
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
مراثی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
محتشم برادری به نام عبدالغنی کاشانی داشت که در جوانی بدرود حیات گفت. محتشم در رثای برادر دوازده بند حاضر را سرود، سپس پیامبر اکرم (ص) را در عالم رؤیا دید که فرمود تو که چنین زیبا مرثیه میسرایی چرا در رثای فرزندم حسین مرثیهای نمیگویی، پس محتشم دوازده بند مشهور خود را سرود و دیگران نیز از او پیروی کردهاند.
آغاز اثر
« باز این چه شورش است که در خلق عالم است ×× باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است »
انجام اثر
« تا چرخ سفله بود، جفایی چنین نکرد ×× با هیچ آفریده، بی وفایی چنین نکرد »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج2، صص2198-2199؛ ایران، 1285ق، رقعی کوچک (ضمن رثاء اهل العصمة و الطهارة)؛ ایران، تهران، <!-- page: 824 --> کارخانه آقا سید مرتضی، 1324ق، سنگی، خشتی، 88ص، به دستیاری آقا میرزا حسن، به سعی و اهتمام آقا سید حسین خوانساری، 1317 یا 1324، در هامش
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
تضمین دوازده بند محتشم؛ واعظ، میرزا رفیعا (-11)
تخمیس دوازده بند محتشم کاشانی؛ ثاقب اصفهانی، اسماعیل (-1319)
تخمیس دوازده بند محتشم
اشعار
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 2814/4
الذریعة 270/8 و 269/8-271
فرهنگ سخنوران ص 515
مشترک پاکستان 693/7-696
مشار فارسی 2198/2
مکتبة امیرالمؤمنین 644/2
دنا 1269/4-1270
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● دوازده بند محتشم / مراثی / فارسی
davāzdah band-e mohtašam
محتشم، علی بن احمد، - 996 قمری
mohtašam, ‘alī ebn-e ahmad (- 1588)
محتشم برادری به نام عبدالغنی کاشانی داشت که در جوانی بدرود حیات گفت. محتشم در رثای برادر دوازده بند حاضر را سرود، سپس پیامبر اکرم (ص) را در عالم رؤیا دید که فرمود تو که چنین زیبا مرثیه میسرایی چرا در رثای فرزندم حسین مرثیهای نمیگویی، پس محتشم دوازده بند مشهور خود را سرود و دیگران نیز از او پیروی کردهاند.
آغاز: باز این چه شورش است که در خلق عالم است ×× باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است
انجام: تا چرخ سفله بود، جفایی چنین نکرد ×× با هیچ آفریده، بی وفایی چنین نکرد
چاپ: مشار فارسی، ج2، صص2198-2199؛ ایران، 1285ق، رقعی کوچک (ضمن رثاء اهل العصمة و الطهارة)؛ ایران، تهران، کارخانه آقا سید مرتضی، 1324ق، سنگی، خشتی، 88ص، به دستیاری آقا میرزا حسن، به سعی و اهتمام آقا سید حسین خوانساری، 1317 یا 1324، در هامش
[نسخههای منزوی 2814/4؛ الذریعة 270/8 و 269/8-271؛ فرهنگ سخنوران ص 515؛ مشترک پاکستان 693/7-696؛ مشار فارسی 2198/2؛ مکتبة امیرالمؤمنین 644/2؛ دنا 1269/4-1270]
شرح و حواشی:
1- تضمین دوازده بند محتشم؛ واعظ، میرزا رفیعا (-11)
2- تخمیس دوازده بند محتشم کاشانی؛ ثاقب اصفهانی، اسماعیل (-1319)
3- تخمیس دوازده بند محتشم
4- اشعار
نسخههای خطی این اثر
43 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
22441 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
15441/4 | بیکاتب | قرن 11 | شکسته نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 3 |
شورا
تهران
|
9500/14 | فضل الله بن مسعود | 1047ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 4 |
ملک
تهران
|
4719/2 | بیکاتب | قرن 12 | شکسته نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملک
تهران
|
5085/52 | بیکاتب | قرن 12 و 13 | نستعلیق | 1 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملک
تهران
|
5457/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 7 |
الهیات
تهران
|
172/16 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 8 |
دائرة المعارف
تهران
|
276/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
16222/6 | واصف | قرن 13 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 10 |
سپهسالار
تهران
|
6253/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 11 |
مسجد جامع مراغه
مراغه
|
17/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 12 |
مسجد جامع مراغه
مراغه
|
17/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 13 |
شورا
تهران
|
9352/2 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 14 |
شورا
تهران
|
9335/8 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 15 |
شورا
تهران
|
2675/30 | محمد علی شیرازی | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
8554/29 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 17 |
مرعشی
قم
|
15217/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
16034/2 | سید موسی بن فضل الله حسینی <!-- page: 825 --> کلانتری همدانی | اواخر قرن 13 | شکسته نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 19 |
شورا
تهران
|
14307/10 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرعشی
قم
|
14871/19 | بیکاتب | حدود قرن 13 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 21 |
ملک
تهران
|
5091/10 | بیکاتب | 27 جمادی الثانی 1233ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 22 |
دائرة المعارف
تهران
|
1501/4 | بیکاتب | 1236ق | نستعلیق، شکسته | 4 | شناسنامه ← |
| 23 |
ملک
تهران
|
5561/5 | فضلعلی بن اسماعیل خان قاجار قوانلو | 1242ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 24 |
دانشگاه
تهران
|
6471/6 | ابوالحسن بن هادی حسینی | 1249ق | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 25 |
دائرة المعارف
تهران
|
456/3 | ابوالقاسم بن حسین | پس از 1250ق | نستعلیق، شکسته | 2 | شناسنامه ← |
| 26 |
ملی
تهران
|
2162/6 | میرزا محمد علی فاضل ادیب پسر مرحوم ملا صالح مدرس تبریزی | 1256ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 27 |
نسخههای پراکنده
اراک
|
202/2 | بیکاتب | چهارشنبه 27 شعبان 1260ق | نستعلیق، نسخ | 28 | شناسنامه ← |
| 28 |
دائرة المعارف
تهران
|
1515 | محمد بن محمد شفیع حسینی موسوی | 1267ق | نستعلیق، نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
29134 | عباسقلی بن حسن | 1270ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 30 |
شورا
تهران
|
7687/2 | اسماعیل سمنانی | 5 ربیع الثانی 1274ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |