دفع المناواة عن التفضل و المساواة

● دفع المناواة عن التفضل و المساواة / کلام و اعتقادات / عربی daf‘-ul munāwāt ‘an-it tafaḍḍul wa-l musāwāt کرکی عاملی، حسین بن حسن، - 1001 قمری karakī ‘āmelī, hoseyn ebn-e hasan (- 1593) اهدا به: شاه تهماسب صفوی، خان احمد گیلانی تاریخ تألیف: 957ق رساله‌ای متوسط در بیان شأن امیرالمؤمنین (ع) نسبت به پیامبر اکرم (ص) و نسبت سایر ائمه معصومین با پیامبران پیشین که با استفاده از آیات و احادیث تألیف شده است، این رساله در سه «مرصد» است: 1. المساواة فیما عدا النبوة؛ 2. الافضلیته علی سائر الخلق؛ 3. فی ان الائمة بعد النبی و الوصی افضل البشر. کرکی پس از تألیف این کتاب به ارزش و اهمیت کتاب امالی شیخ مفید پی برده و فصل‌هایی از آن را به مناسبت بر این کتاب افزود و در این باره در اواخر مرصد اول می‌گوید: «و بعد تألیف هذه الجمله (یا هذه العجاله) بمدة وقفت علی استدلال شیخنا المفید علی الافضلیه لعلی (ع) بمساواته حیث قال و هذه عبارته فی امالیه فصل» و پس از نقل فصلی از امالی چنین می‌گوید: «فلما وقفت علی هذه الفصول من هذا الکتاب الشریف لهذا الشیخ العظیم الشأن احبب الحاق کل شیء منها فی بابه تیمنا بانفاسه الطاهره». کرکی در تألیف این کتاب از تألیفاتی نادر از خاصه و عامه بهره برده و به گفته افندی از کتاب‌هایی غریب روایت می‌کند. از جمله مصادر این کتاب که مؤلف با تصریح از آنها یاد می‌کند: کتاب المناقب و الفضائل ابوبکر احمد بن مردویه، نهایة العقول امام فخر رازی، اسرار الامامه ابوعلی طبرسی (مؤلف مجمع البیان) کتاب الفردوس ابن شیرویه دیلمی، کتاب یحیی بن بطریق کتاب الموازاة بین المعجزات راوندی، حاشیه رساله الفین از علی بن عبدالعالی کرکی (که جد مادری او است و از او چنین یاد می‌کند: «قال رئیس المحققین ... حجة المتأخرین فارس میدان الحکماء و المتکلمین. خاتم المجتهدین الملة و الدین جدی ابوالحسین علی بن عبدالعالی فی حاشیة الرساله)، کتاب المواقیت ابوعمر زاهد، کتاب المائة المرویه من طرق العامه از محمد بن احمد بن شاذان، نفحات اللاهوت کرکی، معارج السؤال و مدارج المأمول لبعض الفضلاء المحققین، مستدرک الاخبار فی مناقب الوصی المختار تألیف محمد بن احمد بن شاذان، کتاب السلطان علی بن عبدالحمید، صحائف شمس الدین سمرقندی، کتاب اللوامع الالهیه، کتاب البراهین علی امامة امیر المؤمنین (ع). مسالک الافهام للمحقق ابی القاسم الحلی، قواعد ابن میثم بحرانی، کتاب الیواقیت ابو عمر زاهد، کتاب الاربعین اسود بن ابراهیم بن حسن اردبیلی، کتاب ما اتفق من الاخبار، الاناف فی الرد علی صاحب الکشف، تنبیه الغافلین عن فضائل الطالبیین تألیف سید مرتضی علم الهدی، المجالس و المحاسن مفید، علامات النبی و الائمه از سعید بن هبة الله راوندی، غایة الطلب و نهایة السئول فی مناقب آل الرسول تألیف ابراهیم بن علی بن محمد دینوری حنبلی عیون المجالس و سرور المدارس از طاهر بن محمد بن احمد بن نصر حداد، کتاب السلطان المفرج عن اهل الایمان تألیف زین الدین علی بن عبدالحمید، الفضائل و الدلائل سعید بن هبة الاله راوندی، الانصاف فی الجمع بین الکشف و الکشاف از ابن الاثیر، کتاب التمحیص زکریا بن آدم، الخصائص الطبریه از ابوعبدالله طبرسی، تاریخ جرجان از احمد جرجانی، کتاب طرق رد الشمس ابوبکر وراق، کتاب جواز رد الشمس ابو عبدالله جعل، تفسیر محمد بن مؤمن شیرازی مستخرج از تفاسیر اثنا عشر، شرح انوار الملکوت نوبختی از علامه حلی. آغاز: بسمله. هوالله الذی لا اله الا هو الملک القدوس السلام المؤمن المهیمن العزیز الجبار المتکبر منشیء الأرواح و الصور جاعل القوی و القدر ... فی مسند احمد بن حنبل عنه صلی الله علیه و آله عن جبرئیل قال یا محمد قلبت الأرض مشارقها و مغاربها ... و بعد فقد سأل من تفرد تعالی فطربه ... اسئولة أحلی من الشهد ... انجام: لو أن لی بدلا ما أبدلت به فکیف ذاک و مالی عنهم بدل و من زحزح عن النار وادخل الجنة فقد فاز فوزا عظیما. چاپ: به اهتمام سید مهدی رجائی به چاپ رسیده است [الذریعة 232/8؛ فهرستواره منزوی 206/9؛ دنا 1225/4] شرح و حواشی: 1- دفع المناواة عن التفضل و المساواة (ترجمه)؛ نویدی شیرازی، زین العابدین بن عبدالمؤمن (922-988)