نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

دعای کمیل (ترجمه نظم و نثر)

عنوان پیراسته: دعای کمیل
do‘ā-ye komayl (t.-ye nazm va nasr)
4 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/28040
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #28040
پدیدآور / مؤلف: هراتی، محمد حسن
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 658 تا 659
زبان و قالب: فارسی (translation)
رده‌های موضوعی: دعا
عناوین دیگر و هم‌تراز:
ترجمه نظم و نثر دعای کمیل (t.-ye nazm va nasr-e do‘ā-ye komayl)
اثر مرتبط / وابسته به: دعاء کمیل؛ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (-40)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ترجمه فارسی منظوم و منثور دعای کمیل. محمد حسن خلیفه هراتی به‌شکرانه هجرت از هرات به مشهد مقدس این ترجمه دعای کمیل را به نظم و نثر ترتیب داده است. چنان که در مؤخره‌ای طولانی بر نسخه‌ای نوشته و داستان ترجمه و کتابت این نسخه را کامل آورده که مجملش چنین است: «العبد که اقل خليقة الملقب بالخليفة محمد حسن هراتی می‌باشم ... از دارالسلطنه هرات، که اغلب اوقات مقر افاغنه و مسکن ترکمانیه بوده، بالاختیار انفرار و چون ارض مشهد مقدس علی رکنها الف التحية و الثناء از خراسان است ... به قصد توطن به این زمین فیض قرین حلقه عبودیت در گوش هوش کشیده، استقامت نمودم و بعد به شکرانه این نعمت عظمی از برای دعای کمیل که از ادعیه مشهوره سلسله جلیله اثنا عشریه است و عروس مضامین دلکش مرغوب مطلوبش بالنسبه به فهم عوام الناس فارسی زبان در پس پرده اختفا مستور و ترجمه مختصه نسبت به قلت فهم خود ساختم یکی نظم و یکی نثر ...». وی ویژگی ترجمه‌اش را در این می‌داند که: «بر سبیل اختصار دو ترجمه نظماً و نثراً به جهت مناجات خالی و عاری از محسنات شعریه و کنایات و استعارات و دقایق معنویه و رموزات نوشتم». از مؤلف مثنوی می‌شناسم که در 1276ق برای شیخ عبدالمحسن کرمانی سروده و در آن از هشتاد سالگی خود خبر داده است.
آغاز اثر
« آغاز ترجمه منظوم: بنام خدائی که روزی ده است ×× گنه بخش هر کهتر و مهتر است / الها ترا سائلم رحمتی ×× که باشد در آن رحمتت وسعتی ... آغاز ترجمه نثر: ابتدا می‌کنم بنام خداوند جهان، که بخشاینده روزیست و مهربان، الهی سؤال کننده‌ام از نعمتت، و آن نیز بواسطه رحمتت». »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 212/24 با عنوان «نظم دعای کمیل» فهرستواره منزوی ج7، ص 551 (با معرفی یک نسخه از کتابخانه مجلس، و تکرار اشتباه آن جا)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● دعای کمیل (ترجمه نظم و نثر) = ترجمه نظم و نثر دعای کمیل / دعا / فارسی do‘ā-ye komayl (t.-ye nazm va nasr) = t.-ye nazm va nasr-e do‘ā-ye komayl هراتی، محمد حسن، ق13قمری harātī, mohammad hasan (- 19c) وابسته به: دعاء کمیل؛ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (-40) ترجمه فارسی منظوم و منثور دعای کمیل. محمد حسن خلیفه هراتی به‌شکرانه هجرت از هرات به مشهد مقدس این ترجمه دعای کمیل را به نظم و نثر ترتیب داده است. چنان که در مؤخره‌ای طولانی بر نسخه‌ای نوشته و داستان ترجمه و کتابت این نسخه را کامل آورده که مجملش چنین است: «العبد که اقل خليقة الملقب بالخليفة محمد حسن هراتی می‌باشم ... از دارالسلطنه هرات، که اغلب اوقات مقر افاغنه و مسکن ترکمانیه بوده، بالاختیار انفرار و چون ارض مشهد مقدس علی رکنها الف التحية و الثناء از خراسان است ... به قصد توطن به این زمین فیض قرین حلقه عبودیت در گوش هوش کشیده، استقامت نمودم و بعد به شکرانه این نعمت عظمی از برای دعای کمیل که از ادعیه مشهوره سلسله جلیله اثنا عشریه است و عروس مضامین دلکش مرغوب مطلوبش بالنسبه به فهم عوام الناس فارسی زبان در پس پرده اختفا مستور و ترجمه مختصه نسبت به قلت فهم خود ساختم یکی نظم و یکی نثر ...». وی ویژگی ترجمه‌اش را در این می‌داند که: «بر سبیل اختصار دو ترجمه نظماً و نثراً به جهت مناجات خالی و عاری از محسنات شعریه و کنایات و استعارات و دقایق معنویه و رموزات نوشتم». از مؤلف مثنوی می‌شناسم که در 1276ق برای شیخ عبدالمحسن کرمانی سروده و در آن از هشتاد سالگی خود خبر داده است. آغاز: آغاز ترجمه منظوم: بنام خدائی که روزی ده است ×× گنه بخش هر کهتر و مهتر است / الها ترا سائلم رحمتی ×× که باشد در آن رحمتت وسعتی ... آغاز ترجمه نثر: ابتدا می‌کنم بنام خداوند جهان، که بخشاینده روزیست و مهربان، الهی سؤال کننده‌ام از نعمتت، و آن نیز بواسطه رحمتت». [الذریعه 212/24 با عنوان «نظم دعای کمیل»؛ فهرستواره منزوی ج7، ص 551 (با معرفی یک نسخه از کتابخانه مجلس، و تکرار اشتباه آن جا)]

نسخه‌های خطی این اثر

4 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
شورا
تهران
9338/1 محمد حسن هروی شعبان 1257ق نستعلیق، نسخ 24 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
10560 بی‌کاتب ربیع الثانی 1273ق نستعلیق، نسخ 34 شناسنامه ←
3
الهیات
تهران
174 بی‌کاتب قرن 13 و 14 نستعلیق، نسخ 46 شناسنامه ←
4
شورا
تهران
12482/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ ثلث 28 شناسنامه ←