نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الدروس الشرعية في فقه الامامية

ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف: شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف: 784 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 520 تا 535
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13 ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439 مكتبة امير المؤمنين 479/2 الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173 مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137 دنا 1159/4-1165(196 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385) تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛ فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است. آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ... چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ [الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)] شرح و حواشی 1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9) 2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-) - حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11) 6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113) 7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140) مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13) 9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231) 10- حواشی دروس 11- آداب الاكل 12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

196 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
علامه طباطبائی
شیراز
1223 کمال الدین بن شمس الدین نصرکانی غره ذیحجه 901ق نسخ 280 شناسنامه ←
152
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
2970 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 412 شناسنامه ←
153
رضوی
مشهد
12890 بی‌کاتب نیمه دوم قرن 10 و نیمه اول قرن 13 نسخ 134 شناسنامه ←
154
رضوی
مشهد
2399 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 70 شناسنامه ←
155
رضوی
مشهد
2400 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 228 شناسنامه ←
156
مرکز احیاء
قم
2307 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 415 شناسنامه ←
157
گلپایگانی
قم
4120-21/40 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 205 شناسنامه ←
158
ادبیات
تهران
14 بی‌کاتب قرن 9 و 10 نسخ - شناسنامه ←
159
دیانی
بیرجند
15 علی بن منصور بن سلام بن ناصر شویعری قرن 10 نسخ 195 شناسنامه ←
160
زنجانی (آیة الله)
قم
2/2 بی‌کاتب قرن 10 نسخ - شناسنامه ←
161
دانشگاه
تهران
8166 بی‌کاتب قرن 8 و 9 نسخ 28 شناسنامه ←
162
مرعشی
قم
10694/1 محمد بن یوسف بن احمد بن بابت الخطی قرن 9، نسخه نفیس و کهن نسخ - شناسنامه ←
163
فیضیه
قم
295 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 237 شناسنامه ←
164
شورا
تهران
11312 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 290 شناسنامه ←
165
مرعشی
قم
853عکسی بی‌کاتب قرن 9 نسخ 357 شناسنامه ←
166
دانشگاه
تهران
8177 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 229 شناسنامه ←
167
دانشگاه
تهران
9996 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 227 شناسنامه ←
168
رضوی
کاشان
25 بی‌کاتب قرن 9 نسخ - شناسنامه ←
169
ملک
تهران
1959 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 198 شناسنامه ←
170
رضوی
مشهد
14133 بی‌کاتب نیمه اول قرن 9 نسخ 59 شناسنامه ←
171
رضوی
مشهد
2402 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 415 شناسنامه ←
172
مرعشی
قم
10419 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 362 شناسنامه ←
173
مرعشی
قم
13035/1 محمد بن یوسف بن احمد بن ثابت خطی ذیحجه 875ق نسخ 242 شناسنامه ←
174
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
16 حسین بن علی بن حسن بن عیسی حسینی سبزواری 23 رجب 871ق نسخ 220 شناسنامه ←
175
مدرسه غرب
همدان
4568 بی‌کاتب پیش از 25 جمادی الاول 862ق نسخ - شناسنامه ←
176
مرعشی
قم
6674 احمد بن علی جزائری دوشنبه 6 رجب 859ق نسخ 250 شناسنامه ←
177
دانشگاه
تهران
1799 ابراهیم بن علی کفعمی 5 رجب 856ق نسخ 257 شناسنامه ←
178
مرعشی
قم
14360 ابراهیم بن علی کفعمی 850ق نستعلیق، نسخ 220 شناسنامه ←
179
گلپایگانی
قم
3526-18/46 محمد بن حاج مقبل دوشنبه 12 رمضان 846ق نسخ 356 شناسنامه ←
180
شورا
تهران
8419 محمد بن حسین بن عامله 10 رجب 845ق نسخ 142 شناسنامه ←