نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الدروس الشرعية في فقه الامامية

ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف: شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف: 784 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 520 تا 535
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13 ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439 مكتبة امير المؤمنين 479/2 الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173 مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137 دنا 1159/4-1165(196 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385) تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛ فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است. آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ... چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ [الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)] شرح و حواشی 1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9) 2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-) - حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11) 6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113) 7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140) مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13) 9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231) 10- حواشی دروس 11- آداب الاكل 12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

196 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
121
مروی
تهران
413 موسی حسینی،طالقانی: تا 980 ق - - - شناسنامه ←
122
شورا
تهران
16052 نامشخص - نسخ 365 شناسنامه ←
123
رضوی
مشهد
17158 نامشخص 2 ذیحجه 977ق نستعلیق 215 شناسنامه ←
124
رضوی
مشهد
2737 بی‌کاتب - نسخ 320 شناسنامه ←
125
امام عصر
شیراز
343 بی‌کاتب - نسخ 243 شناسنامه ←
126
رضوی
مشهد
9790 بی‌کاتب - نستعلیق 204 شناسنامه ←
127
مرعشی
قم
10736 نامشخص 3 جمادی الثانی 974ق نسخ 209 شناسنامه ←
128
مرعشی
قم
8910 نامشخص 12 جمادی الاول 973ق نسخ 90 شناسنامه ←
129
صدوقی یزدی
یزد
144 نامشخص 19 ربیع الثانی 972ق نسخ 412 شناسنامه ←
130
مرکز احیاء
قم
1920 مطهر بن اسلام محمد، تا پنج شنبه 26 شعبان 969ق - نسخ 464 شناسنامه ←
131
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
103 نامشخص - نسخ 194 شناسنامه ←
132
جامع کبیر
یزد
54 نامشخص - - - شناسنامه ←
133
وزیری
یزد
10 محمد بن علی بن محمد حسینی 968ق نستعلیق 241 شناسنامه ←
134
ملی
تهران
479 بی‌کاتب 967ق نسخ 396 شناسنامه ←
135
شاهچراغ
شیراز
13 محمد لراسترآبادی 966ق نسخ 198 شناسنامه ←
136
دیانی
بیرجند
125 محمد بن علی بن هارون بن یحیی بن صائم مظاهری اسدی جزائری 966ق نسخ 209 شناسنامه ←
137
رضوی
مشهد
2397 داوود بن عین بن داوود بن احمد بن حسن بحرانی دوشنبه 10 صفر 964ق نسخ 255 شناسنامه ←
138
مرعشی
قم
4240 اسعد بن احمد بن اسعد حاسبی( پایان جزء اول) 962ق، باقی کتاب به خط محب الله بن عطاء الله، پنج‌شنبه 7 ربیع الاول 1023ق در قم نسخ 315 شناسنامه ←
139
رضوی
مشهد
14677 بی‌کاتب 10 جمادی الاول 960ق نستعلیق، نسخ 183 شناسنامه ←
140
رضوی
مشهد
7647 محمد بن حسن بن علی احسایی پنج‌شنبه آخر رمضان 960ق نستعلیق 146 شناسنامه ←
141
شورا
تهران
5819 بی‌کاتب 957ق نسخ 462 شناسنامه ←
142
مرعشی
قم
12559 بی‌کاتب 3 رمضان 957ق نسخ 262 شناسنامه ←
143
سپهسالار
تهران
8421 مقصود بن علی همدانی جمعه رمضان 956ق نسخ 336 شناسنامه ←
144
امام صادق
اردکان یزد
163 اسدالله بن نصرالله پنج‌شنبه 6 جمادی الثانی 953ق نسخ 316 شناسنامه ←
145
مدرسه صدر بازار
اصفهان
358 بی‌کاتب سلخ جمادی الاول 951ق نستعلیق 222 شناسنامه ←
146
امام عصر
شیراز
150 بی‌کاتب 15 ذیقعده 950ق نسخ 313 شناسنامه ←
147
شورا
تهران
30-طباطبائی حسن بن محمد شرف الدین حسین عاملی 15 شوال 949ق، برای ملا صفی الدین نسخ 220 شناسنامه ←
148
دانشگاه
تهران
1832 علی بن محمد بن مرتضی حسینی استرآبادی 921ق نسخ 284 شناسنامه ←
149
ملی
تهران
1506 بی‌کاتب 912ق نسخ 294 شناسنامه ←
150
الهیات
تهران
121/1 اسحق بن ناصح بن علی طبیب استرآبادی چهارشنبه 12 شعبان 909ق نسخ - شناسنامه ←