نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الدروس الشرعية في فقه الامامية

ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف: شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف: 784 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 520 تا 535
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13 ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439 مكتبة امير المؤمنين 479/2 الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173 مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137 دنا 1159/4-1165(196 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385) تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛ فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است. آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ... چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ [الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)] شرح و حواشی 1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9) 2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-) - حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11) 6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113) 7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140) مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13) 9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231) 10- حواشی دروس 11- آداب الاكل 12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

196 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
محمد هلال
آران کاشان
73 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 267 شناسنامه ←
92
گوهرشاد
مشهد
768 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
93
مرعشی
قم
10750 بی‌کاتب قرن 11ق، برگ‌های اول و آخر به تاریخ رجب 1245 نسخ 247 شناسنامه ←
94
مرکز احیاء
قم
2944 بی‌کاتب قرن 10 یا 11 نسخ 293 شناسنامه ←
95
رضوی
مشهد
17762 محمد علی آل عصفور قرن 11 نسخ 293 شناسنامه ←
96
مرکز احیاء
قم
4290 ابن علی بن محمود بن حاج محمد معلم اصفهانی (پایان جزء اول)، محمد بن محمد بن علی بن حاجی بابا دشتی اصفهانی (پایان کتاب) قرن 10 یا 11 نستعلیق 370 شناسنامه ←
97
رضوی
مشهد
7646 موسوی العصمی قرن 11 نسخ 397 شناسنامه ←
98
رضوی
مشهد
17157 بی‌کاتب اوایل قرن 11 نستعلیق 171 شناسنامه ←
99
شورا
تهران
6324/12 بی‌کاتب قرن 11 - 10 شناسنامه ←
100
شورا
تهران
6324/35 بی‌کاتب قرن 11 - 86 شناسنامه ←
101
شورا
تهران
6324/33 بی‌کاتب قرن 11 - 23 شناسنامه ←
102
دارالحدیث
قم
294 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 130 شناسنامه ←
103
سریزدی
یزد
259 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 171 شناسنامه ←
104
مهدوی (کتابخانه)
قم
بدون شماره بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
105
شورا
تهران
16708 بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
106
شورا
تهران
4398 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 243 شناسنامه ←
107
ملی
شیراز
682/2 محمد بن محزوم رجب 997ق نسخ 211 شناسنامه ←
108
مروی
تهران
458 سید علی حسینی 996ق - - شناسنامه ←
109
علامه طباطبائی
شیراز
337 احمد بن شیخ عبدالله بن علی بن سیف صیمری جزائری 25 ربیع الثانی 994ق - - شناسنامه ←
110
امام جمعه
زنجان
46 زکریا بن علی بن ابراهیم خطی قطیفی جزایری نجفی حایری پنج‌شنبه 27 جمادی الاول 989ق نسخ 212 شناسنامه ←
111
گلپایگانی
قم
1388-8/98 بی‌کاتب 22 جمادی الاول 986ق نسخ 324 شناسنامه ←
112
رضوی
مشهد
2394 علی بن نصرالله بن محمد فتال حسینی 29 ربیع الثانی 985ق نسخ 243 شناسنامه ←
113
رضوی
مشهد
9942 حسین بن سلمان بن محمد بن محمد جمعی آخر جمادی الثانی 984ق نسخ 240 شناسنامه ←
114
مرعشی
قم
14815 نعمت الله بن میر محمود شعبان 984ق نسخ 124 شناسنامه ←
115
مرکز احیاء
قم
3400 عبدالمهدی بن عبدالله بن راشد چهارشنبه 18 محرم 984 (پایان کتاب) نسخ 268 شناسنامه ←
116
رضوی
مشهد
23357 بی‌کاتب - نستعلیق - شناسنامه ←
117
رضوی
مشهد
2396 نامشخص - نسخ 272 شناسنامه ←
118
رضوی
مشهد
2738 ابن شمس الدین،نامور تا 4 شوال 982ق - نسخ 348 شناسنامه ←
119
رضوی
مشهد
20601 نامشخص رجب 980 ق نسخ 255 شناسنامه ←
120
مدرسه باقریه
مشهد
140 نامشخص - - - شناسنامه ←