نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الدروس الشرعية في فقه الامامية

ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف: شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف: 784 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 520 تا 535
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13 ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439 مكتبة امير المؤمنين 479/2 الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173 مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137 دنا 1159/4-1165(196 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385) تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛ فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است. آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ... چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ [الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)] شرح و حواشی 1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9) 2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-) - حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11) 6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113) 7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140) مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13) 9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231) 10- حواشی دروس 11- آداب الاكل 12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

196 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
دانشگاه
تهران
6590 محمد کاظم بن محمد مهدی چهارشنبه 7 رمضان 1112ق نسخ 251 شناسنامه ←
32
نوربخش
تهران
393 علی بن محمد بن امیر حسین خوراسکانی جی 11 شوال 1109ق نسخ 472 شناسنامه ←
33
رضوی
مشهد
11173 محمد امین بن محمد علی استرآبادی دوشنبه 23 محرم 1109ق نسخ 385 شناسنامه ←
34
الهیات
مشهد
22809 علی بن میر احمد خلخالی چهارشنبه 23 ربیع الثانی 1107ق - 247 شناسنامه ←
35
امام صادق
اردکان یزد
96/1 عبدالرحمن بن جعفر بن ابوالبقاء محمد پنج‌شنبه 28 رمضان 1106ق نسخ 273 شناسنامه ←
36
ملک
تهران
1181 رفیع بن احمد بن محمد امین 1104ق تعلیق، نسخ 341 شناسنامه ←
37
شورا
تهران
4876 عبدالخالق بن محمد شریف قرن 11-12 نسخ 335 شناسنامه ←
38
رضوی
مشهد
19467 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 261 شناسنامه ←
39
شورا
تهران
3476 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 528 شناسنامه ←
40
گلپایگانی
قم
8486-57/156 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 120 شناسنامه ←
41
رضوی
مشهد
2395 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 337 شناسنامه ←
42
سپهسالار
تهران
232 مشیر بی‌کاتب قرن 12 نسخ 355 شناسنامه ←
43
حجتیه
قم
20 بی‌کاتب 1099ق نسخ - شناسنامه ←
44
مدرسه صدر بازار
اصفهان
899 محمد هاشم بن فرهاد کمره‌ای سه‌شنبه غره ذیحجه 1093ق نسخ 493 شناسنامه ←
45
رضوی
مشهد
11564 بی‌کاتب دهه اول صفر 1092ق نسخ 233 شناسنامه ←
46
سپهسالار
تهران
2035 بی‌کاتب 1092ق نسخ 195 شناسنامه ←
47
نواب
مشهد
327 بی‌کاتب سلخ رمضان 1085ق نسخ 296 شناسنامه ←
48
شورا
تهران
1292 عین علی قوهجی ابن ملا محمد زمان 1085ق نسخ - شناسنامه ←
49
ملی
تهران
437 محسن بن محمد حسین 1080ق نسخ 189 شناسنامه ←
50
شیخ علی حیدر
مشهد
121 نامشخص - - - شناسنامه ←
51
مدرسی
یزد
بدون شماره بی‌کاتب با تاریخ 1079ق نسخ 258 شناسنامه ←
52
مرعشی
قم
2844 رمضان بن حسین الخطی یک‌شنبه غره محرم 1074ق، به‌دستور سکینه خاتون دختر شیخ فارس بن محمد نسخ 156 شناسنامه ←
53
ملی
تهران
2282 حسن بن حسین بن محمد بن احمد بن علی بن حسین سعید بحرانی الجد حاجی اصلاً و مسکناً و منشئاً 3 شوال 1074ق نسخ 238 شناسنامه ←
54
مدرسه باقریه
مشهد
139 بی‌کاتب با تاریخ 1073ق نستعلیق - شناسنامه ←
55
رضوی
مشهد
21340 ابن محمد افضل بن حاجی محمد بن نورالدین محمد بن ابوالقاسم کاتب دشت بیاضی قاینی رجب 1073ق نسخ 284 شناسنامه ←
56
مؤسسه مطالعات اسلامی
تهران
10 بی‌کاتب 25 شوال 1073ق نستعلیق 201 شناسنامه ←
57
علامه طباطبائی
شیراز
128/2 محمد زمان بن جعفر شولستانی 1063ق نسخ 206 شناسنامه ←
58
وزیری
یزد
51 محمد سهل الله 1059ق نسخ 252 شناسنامه ←
59
دانشگاه
تهران
1720 محمد مهدی بن میر حبیب الله بندرآبادی 3 ربیع الثانی 1056ق نسخ 246 شناسنامه ←
60
الهیات
مشهد
22663 قنبر علی بن سلیمان قاری رستمداری نائینی جمعه 18 محرم 1055ق نسخ 357 شناسنامه ←