نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الدروس الشرعية في فقه الامامية

ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف: شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف: 784 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 520 تا 535
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13 ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439 مكتبة امير المؤمنين 479/2 الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173 مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137 دنا 1159/4-1165(196 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385) تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛ فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است. آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ... چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ [الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)] شرح و حواشی 1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9) 2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-) - حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11) 6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113) 7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140) مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13) 9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231) 10- حواشی دروس 11- آداب الاكل 12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

196 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملی
تهران
19649 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
2
ملی
تهران
27504 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
3
ملی
تهران
17955 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 332 شناسنامه ←
4
شاهچراغ
شیراز
839 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 291 شناسنامه ←
5
مکتبة الزهراء
اصفهان
202 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 145 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
876 عیسی بن سلیمان بن عیسی بی‌تاریخ نسخ 259 شناسنامه ←
7
نوربخش
تهران
218 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 500 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
495 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 204 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
2739 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 356 شناسنامه ←
10
مدرسه غرب
همدان
335 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
11
مدرسه سلطانی
کاشان
303 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 273 شناسنامه ←
12
الهیات
مشهد
205 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 120 شناسنامه ←
13
الهیات
مشهد
22370/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
14
فیضیه
قم
455 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 270 شناسنامه ←
15
وزیری
یزد
2854 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 89 شناسنامه ←
16
وزیری
یزد
3917 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 137 شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
109 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
28196 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
29024 بی‌کاتب 1300ق نسخ - شناسنامه ←
20
رضوی
مشهد
14335 احمد بن ابوالقاسم قمی یک‌شنبه جمادی الثانی 1267ق نسخ 253 شناسنامه ←
21
الهیات
مشهد
12444 محمد بن صفر علی رجب 1266ق نستعلیق، نسخ 239 شناسنامه ←
22
مسجد اعظم
قم
26 بی‌کاتب 22 رمضان 1259ق نسخ 232 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
20318 ابوالقاسم بن محمد سعید یک‌شنبه 18 جمادی الثانی 1227ق نسخ 215 شناسنامه ←
24
گلپایگانی
قم
4755-24/55 محمد هادی بن محمد تقی (بخش نونویس) قرن 12، بخش نونویس در پنج‌شنبه از صفر 1215ق نسخ 262 شناسنامه ←
25
رضوی
مشهد
20290 یوسف بن موسی بن محمد دوباشی (نونویس) 1210ق، تاریخ تحریر نسخه قرن 12 است نسخ - شناسنامه ←
26
رضوی
مشهد
29018 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
27
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
59 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
28
رضوی
مشهد
21340 عبدالله بن عبدالعظیم خوانساری یک‌شنبه 8 رجب 1184ق نسخ 373 شناسنامه ←
29
امام جمعه
زنجان
151 محمد معصوم بن نصیر الدین چهارشنبه 28 شوال 1139ق نسخ 155 شناسنامه ←
30
رضوی
مشهد
11260 بی‌کاتب یک‌شنبه 18 رمضان 1120ق نسخ 378 شناسنامه ←