الدر المنثور من الخبر المأثور و غیر المأثور

● الدر المنثور من الخبر المأثور و غیر المأثور / گوناگون / عربی ad-durr-ul manṯūr min-al xabar-il ma’ṯūr wa ġayr-il ma’ṯūr عاملی، علی بن محمد، 1013؟ - 1104 قمری ‘āmelī, ‘alī-ye-bn-e mohammad (1605 - 1693) کتاب در شرح احادیث و مسائل فقهی متفرقه و غیرهما است که آنها را در تمامی ایام نوشته و جمع در تدوین نموده و بدین نام موسوم داشته است. این کتاب را پس از شرح اصول کافی که موسوم به «در المنظوم من کلام المعصوم» است، تألیف نموده است. کتاب در سه جزء است و نخستین را در 10 صفر 1073 و دومی را در 22 ذیقعده 1092 به پایان برده است و سوم آن تاریخ ندارد. مؤلف در دیباچه، سلسله اسانیدش را به شیخ کلینی و شیخ صدوق و شیخ طوسی ذکر نموده است. در آن بسیاری از حدیث‌های مبهم و دشوار روشن گشته و پاسخ‌های پاره‌ای از پرسش‌ها که گرد آورده بود در آن آورده است. در این کتاب بررسی‌های علمی پراکنده‌ای دیده می‌شود مانند: حدیث اسلام ابی طالب به جمل و شرح آن؛ رد بر صوفیان و نکوهش سخت از تصوف؛ درباره حرمت غنا؛ رساله رد مفید یا مرتضی بر صدوق درباره فراموشی پیامبر؛ رساله مفید در رد بر صدوق درباره شماره روزهای رمضان؛ رساله امام هادی در رد بر جبریان و تفویضیان و عبارت‌هایی به نظم و نثر که قبلاً گرد آورده بود. آغاز: الحمدلله ملهم الصواب و مذلل الصعاب و مفيض فيضه و احسانه على من يشاء بغير حساب ... و بعد فيقول ... انه كان يسألني بعض الاخوان في الدين عن حل احادیث وردت عن الائمه ... چاپ: قم، انتشارات کتابخانه مرعشی نجفی، 1398ق [الذريعة 76/8 و 67/8-68؛ ریحانة الادب 160/2؛ فهرستگان حدیث، ج 4، ص 51-53؛ دنا، ج 4، ص 1103-1104 (36 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تتمة الدر المنثور؛ عاملی، علی بن محمد (1013-1104)