الدرة الألفية فى علم العربية

● الدرة الألفية فى علم العربية = الفية ابن معطى / نحو - عربی ad-durrat-il alfīya fī ‘ilm-il ‘arabīyya = alfīyat-u ibn-i mu‘ṭī ابن معطى، یحیی بن عبدالمعطی، 564 - 628 قمری ebn-e mo‘tī, yaḥyā ebn-e ‘abdolmo‘tī (1169 - 1231) تاریخ تألیف: 595ق هزار بیت شعر است در بیان قواعد نحوی و ابن مالک در آغاز الفیه از این کتاب یاد کرده است: «فائقة ألفية بن معط»، حق کلام همان است؛ لکن باز به گفته دیگر ابن مالک: «و هو بسبق حائز تفضيلا». این ألفیه در مقایسه با ألفیه ابن مالک نسبت به حجم خود، استيعاب ألفيه ابن مالک را ندارد، مثلاً: ابن معط در تعریف کلام می‌گوید: «اللفظ ان يفد هو الكلام ×× نحو مضى القوم و هم کرام» و ابن مالک برای بیان همان مطلب، یک مصراع به کار می‌برد و مصراع دیگر را برای تعریف کلمه اختصاص می‌دهد: «كلامنا لفظ مفيد كاستقم ×× و اسم و فعل ثم حرف الكلم». امتیاز دیگر این ارجوزه بر ألفیه ابن مالک این است که در این ارجوزه، عناوین با شعر بیان گردیده است: «بالله ربى في الأمور اعتصم ×× القول في حل الكلام و الكلم». (محمود مرعشی) آغاز: يقول راجى ربه الغفور ×× يحيى بن معط بن عبدالنور / الحمدلله الذي هدانا ×× باحمد دينا له ارتضانا ... چاپ: لیسبیک، 1870 و 189ص، 1317ق [کشف الظنون 155/1؛ معجم المطبوعات 246؛ دنا 1115/4] شرح و حواشی: 1- الصفوة الصفية فى شرح الدرة الانسية المشهورة بالفيه ابن معطى؛ قونوی، ابراهیم