شناسنامه کتابشناختی اثر
در بحر المناقب فی تفضیل علی بن ابیطالب (ع)
dorr-o bahr-el manāqeb fī tafzīl-e ‘alī ebn-e abī-tāleb
53
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27236
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27236
پدیدآور / مؤلف:
ناشناخته
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 308
تا 312
زبان و قالب:
فارسی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
درویش برهان، علی بن ابراهیم، ق 10 قمری
darvīš borhān, ‘alī ebn-e ebrāhīm (- 16c)
مؤلف ابتدا کتابی مفصل به عربی نگاشته در فضایل امیر مؤمنان علی علیه السلام به نام «بحر المناقب» و پس از تکمیل، آن را بهطور خلاصه در یک «مقدمه» و دوازده «فصل» به فارسی برگردانده است با عناوین «ای ولی مؤمن». در الذریعة تاریخ تألیف را بین سالهای 911 و 971 دانسته است ولی نسخهای با تاریخ 908 دارد البته اگر فهرستنگار خطا نرفته باشد. عناوین چنین است: مقدمه: در شرف و کرامت بنی هاشم و اهل بیت و آل عبا؛ باب 1. ذکر افضلیت مرتضی بنص احادیث؛ 2. ثبوت افضلیت مرتضی بجهت شرف محل ولادت؛ 3. ثبوت افضلیت مرتضی بجهت سبق اسلام؛ 4. ثبوت افضلیت مرتضی بسبب افتراض محبت؛ 5. ثبوت افضلیت مرتضی به سبب تلقيب به خلیفه و وصی؛ 6. ثبوت افضلیت مرتضی بهواسطه تلقيب به صدیق؛ 7. ثبوت افضلیت مرتضی به سبب نعت به امیرالمؤمنین؛ 8. ثبوت افضلیت مرتضی به حکم اخوت با پیامبر (ص)؛ 9. ثبوت افضلیت مرتضی به مفهوم بودن با حق؛ 10. ثبوت افضلیت مرتضی به نص آیات؛ 11. ثبوت افضلیت مرتضی بسبب كفويت با فاطمه؛ 12. احادیث متفرقه دارای چهار حرف.
آغاز اثر
« سپاس بی قیاس و ثنای بی منتهی حضرت مبدع حکیمی راجلت ارادته و قدرته ... اما بعد چنین گوید فقیر حقير علی بن ابراهیم و فقه الله لاحسن القول و عصمه من التعصب و الجدل ... »
انجام اثر
« بلکه آیتی که به عتاب و توبیخ تعلق داشته باشد هرگز درشأن وی نیامده است چنانک در صدر باب دهم از ابن عباس روایت رفت فهذا ما اردنا ایراده اللهم صل على سيدنا ... انك انت المنان بالجزيل و اليك المنتهى. »
سوابق و چاپهای اثر
تبریز، سنگی، 1313ق، وزیری
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 62/8 و 848/3
فهرستواره منزوی 1643/3 و 347/7
نسخههای منزوی 4462/6
مشار: 66 و 2058/2
معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن ابی طالب 132-133
دنا 1113/4-1115 (47 نسخه)
معجم التراث الکلامی 245/3-246
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● در بحر المناقب فی تفضیل علی بن ابیطالب (ع) / کلام و اعتقادات، تاریخ معصومین / فارسی
dorr-o bahr-el manāqeb fī tafzīl-e ‘alī ebn-e abī-tāleb
درویش برهان، علی بن ابراهیم، ق 10 قمری
darvīš borhān, ‘alī ebn-e ebrāhīm (- 16c)
مؤلف ابتدا کتابی مفصل به عربی نگاشته در فضایل امیر مؤمنان علی علیه السلام به نام «بحر المناقب» و پس از تکمیل، آن را بهطور خلاصه در یک «مقدمه» و دوازده «فصل» به فارسی برگردانده است با عناوین «ای ولی مؤمن». در الذریعة تاریخ تألیف را بین سالهای 911 و 971 دانسته است ولی نسخهای با تاریخ 908 دارد البته اگر فهرستنگار خطا نرفته باشد. عناوین چنین است: مقدمه: در شرف و کرامت بنی هاشم و اهل بیت و آل عبا؛ باب 1. ذکر افضلیت مرتضی بنص احادیث؛ 2. ثبوت افضلیت مرتضی بجهت شرف محل ولادت؛ 3. ثبوت افضلیت مرتضی بجهت سبق اسلام؛ 4. ثبوت افضلیت مرتضی بسبب افتراض محبت؛ 5. ثبوت افضلیت مرتضی به سبب تلقيب به خلیفه و وصی؛ 6. ثبوت افضلیت مرتضی بهواسطه تلقيب به صدیق؛ 7. ثبوت افضلیت مرتضی به سبب نعت به امیرالمؤمنین؛ 8. ثبوت افضلیت مرتضی به حکم اخوت با پیامبر (ص)؛ 9. ثبوت افضلیت مرتضی به مفهوم بودن با حق؛ 10. ثبوت افضلیت مرتضی به نص آیات؛ 11. ثبوت افضلیت مرتضی بسبب كفويت با فاطمه؛ 12. احادیث متفرقه دارای چهار حرف.
آغاز: سپاس بی قیاس و ثنای بی منتهی حضرت مبدع حکیمی راجلت ارادته و قدرته ... اما بعد چنین گوید فقیر حقير علی بن ابراهیم و فقه الله لاحسن القول و عصمه من التعصب و الجدل ...
انجام: بلکه آیتی که به عتاب و توبیخ تعلق داشته باشد هرگز درشأن وی نیامده است چنانک در صدر باب دهم از ابن عباس روایت رفت فهذا ما اردنا ایراده اللهم صل على سيدنا ... انك انت المنان بالجزيل و اليك المنتهى.
چاپ: تبریز، سنگی، 1313ق، وزیری
[الذريعة 62/8 و 848/3؛ فهرستواره منزوی 1643/3 و 347/7؛ نسخههای منزوی 4462/6؛ مشار: 66 و 2058/2؛ معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن ابی طالب 132-133؛ دنا 1113/4-1115 (47 نسخه)؛ معجم التراث الکلامی 245/3-246]
نسخههای خطی این اثر
53 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
224 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 164 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
545 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 130 | شناسنامه ← |
| 3 |
الهیات
مشهد
|
14772 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 4 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1171 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 97 | شناسنامه ← |
| 5 |
شورا
تهران
|
544 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 157 | شناسنامه ← |
| 6 |
شورا
تهران
|
543 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 227 | شناسنامه ← |
| 7 |
وزیری
یزد
|
2778 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 119 | شناسنامه ← |
| 8 |
ثقة الاسلام
تبریز
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
36813 | بیکاتب | 29 شوال 1298ق | نستعلیق | 155 | شناسنامه ← |
| 10 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1377 | بیکاتب | 29 شوال (؟) | نستعلیق | 154 | شناسنامه ← |
| 11 |
مسجد اعظم
قم
|
299/10 | غلامعلی بن کربلائی حسن مازندرانی | ذیحجه 1241ق | نستعلیق | 655 | شناسنامه ← |
| 12 |
دائرة المعارف
تهران
|
753/2 | بیکاتب | 9 ذیحجه 1232ق | نستعلیق | 54 | شناسنامه ← |
| 13 |
رضوی
مشهد
|
36822 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، نسخ | 97 | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
25581 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 15 |
وزیری
یزد
|
619 | ملا محمد جوانشیر | 1190ق | نستعلیق، شکسته | 142 | شناسنامه ← |
| 16 |
سپهسالار
تهران
|
5361 | بیکاتب | 1140ق | نستعلیق | 197 | شناسنامه ← |
| 17 |
دانشگاه
تهران
|
2419 | میر علی خوشنویس | با تاریخ 1114ق | نستعلیق | 169 | شناسنامه ← |
| 18 |
شورا
تهران
|
8841/77 | جمال الدین محمد حسنی | پنجشنبه 5 شوال 1106ق | نستعلیق، نسخ | 64 | شناسنامه ← |
| 19 |
مرکز احیاء
قم
|
2725 | بیکاتب | 8 صفر 1104ق | نستعلیق | 116 | شناسنامه ← |
| 20 |
شورا
تهران
|
3516 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 164 | شناسنامه ← |
| 21 |
جلیلی
کرمانشاه
|
48 | میرمحمد زمان حسینی | صفر 1096ق | نسخ | 243 | شناسنامه ← |
| 22 |
مرکز احیاء
قم
|
191/1 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 23 |
فاضل خوانساری
خوانسار
|
123/1 | محمد سعید بن اهل الله الویزی | 1081ق | نسخ | 99 | شناسنامه ← |
| 24 |
مرعشی
قم
|
6469/1 | محمد رضا بن شیخ حسین فتونی | 1076ق | نستعلیق | 145 | شناسنامه ← |
| 25 |
مرعشی
قم
|
8191/2 | پیر محمد | 1071ق | نستعلیق | 112 | شناسنامه ← |
| 26 |
سپهسالار
تهران
|
5363 | مرادعلی بن فتاح همدانی | شنبه 25 محرم 1069ق | نستعلیق | 165 | شناسنامه ← |
| 27 |
مرعشی
قم
|
103/2 | علی بن ملا قادر | پنجشنبه شوال 1057ق | نسخ | 103 | شناسنامه ← |
| 28 |
مرعشی
قم
|
3008/20 حاشیه | ابوالحسن بهاری | 1049ق | نستعلیق | 29 | شناسنامه ← |
| 29 |
شورا
تهران
|
831 | حسین بن حاجی یعقوب کربلائی | 1046ق | نستعلیق، نسخ | 116 | شناسنامه ← |
| 30 |
امیرالمؤمنین
بشرویه
|
141 | بیکاتب | 10 ربیع الاول 1024ق | نستعلیق | 117 | شناسنامه ← |