خصائل الملوک

● خصائل الملوک = خصال الملوک / اخلاق / فارسی xasā'el-ol molūk = xesāl-ol molūk گیل گیلانی، اسدالله بن عبدالغفار، ق13 قمری gīl gīlānī, asad-ol-lāh ebn-e 'abd-ol-qaffār (- 19c) تاریخ تألیف: 1255ق به نثر آمیخته به نظم، با سروده‌هایی از نگارنده، در بیست «خصلت»: 1. ذکر لزوم ترک دنیا و عبرت گرفتن از امثال و ماسواست؛ 2. ذکر لزوم احقاق حقوق و ارتفاع عقوق است؛ 3. ذکر لزوم نظام و نسق است در عالم از جهت تمشیت مهام بنی آدم؛ 4. ذکر لزوم سلطنت است از برای رفاه اهل مملکت و ایمنی شرع و ملت؛ 5. ذکر فواید عدل و داد است از برای کافه عباد خاصه ملوک سعادت بنیاد؛ 6. ذکر آداب جنگ و جدل است و نصایح ارسطاطالیس معلم اول به اسکندر ذوالقرنین از جهت دفع شور و شین؛ 7. ذکر لزوم فکر صائب از برای مالکان و رقایب از جهت ارتفاع نقایص و عوایب؛ 8. ذکر لزوم توکل است بر سبیل جزم در عزم؛ 10. ذکر لزوم تواضع است از برای اقاصی عالم و ادانی بنی آدم؛ 11. ذکر لزوم حفظ امانت است از برای ارکان ملک و ملت؛ 12. ذکر لزوم وفا است از برای خداوندان آلاء و نعما؛ 13. ذکر لزوم صبر و تأمل و تانی است از برای ملوک عالم و خوانین بنی آدم؛ 14. ذکر لزوم غیرت است از برای صاحبان عزت و شوکت؛ 15. ذکر لزوم مشورت و تدبیر است از برای ملوک و سعادت تخمیر؛ 16. ذکر لزوم کتمان سرایر و اخفای ضمایر است از برای ملوک و اکابر؛ 17. ذکر لزوم تحصیل نام نیک است از برای ترک و تاجیک؛ 18. ذکر لزوم تربیت کردن اقاصی است بر ادانی و فوائد آن است چنانکه دانی؛ 19. ذکر لزوم علم فراست است از برای اصحاب سیاست؛ 20. ذکر لزوم اغتنام فرصت است از برای خداوندان ابهت و نصفت. آغاز: بسمله. و به نستعین. مالک ملک و ملکوت واجب واهب لایموت جهان آرایی است ... این کتاب منحصر است بخصائل الملوک و مرتب است بر بیست خصلت ... انجام: از هجرت الی یومنا هذا هزار و دویست و پنجاه و پنج سال ... در ذیل کتاب ریاض الاخبار که تاریخ تألیف کتاب مسفور و مقطع بهشت جنبت است بعون عنایت خداوند مجید برشته تحریر خواهد رسید و هو حسبی [و] نعم الوکیل نعم المولى و نعم النصير. [دنا 877/4؛ فهرستواره منزوی 438/6]