خسرو و شیرین

● خسرو و شیرین / شعر / فارسی xosrow va šīrīn نظامی، الیاس بن یوسف، 530؟ - 614؟ قمری nezāmī, elyās ebn-e yūsof (1136 - 1218) دومین مثنوی از «پنج گنج» اوست. مثنوی است بزمی، در 6500 بیت. به نام اتابک شمس الدین محمد جهان پهلوان ایلدگز (568-581ق) که سراینده پس از آن در آن دست برده نام طغرل پسر ارسلان سلجوقی (573-576ق) و قزل ارسلان ایلدگز (581-587ق) را نیز در آن آورده است. در داستان خسرو با شیرین شهزاده ارمنی است، که بعدها از زنان نامی حرمسرای خسرو گردید. داستان عشق خسرو و شیرین، از داستان‌های پایان روزگار ساسانی، که در المحاسن و الاضداد جاحظ و غرر أخبار ملوک الفرس ثعالبی و شاهنامه فردوسی آمده است. (احمد منزوی) آغاز: خداوندا در توفیق بگشای ×× نظامی را ره تحقیق بنمای / دلی ده کو یقینت را بشاید ×× زبانی کافرینش را سزاید انجام: خدایا هر چه رفت از سهو کاری ×× بیامرز از کرم کامرزگاری / سخن را بر سعادت ختم کردم ×× ورق کاینجا رساندم در نوردم چاپ: ایران، سنگی، 1249، رقعی، 275+2صص [الذریعة 264/7 و 159/7 و 1207/9؛ مشار فارسی 1919/2؛ نسخه‌های منزوی 2685/4 و 2790/4؛ مشترک پاکستان 88: 7 نشانی 74 نسخه؛ مکتبة امیرالمؤمنین 235/1 و 236/1؛ دنا 867/4-868 (74 نسخه)] شرح و حواشی: 1- امثال فارسی در خسرو و شیرین؛ تنکابنی، فریدون (1316-)