شناسنامه کتابشناختی اثر
خزان و بهار
xazān va bahār
89
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/25601
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #25601
پدیدآور / مؤلف:
کاشف شیرازی، محمد شریف بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
1060 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 13، ص 657
تا 663
زبان و قالب:
فارسی
اهدا / به درخواست:
محمد اسماعیل (برادر کوچکش)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
داستانها و حکایاتی را که متضمن آسایش پس از ناراحتی است، با نثر ادبی شیوا گرد آورده است و اشعار فارسی که به کار رفته بنا به گفته مؤلف از خودش میباشد، و در اول کتاب حروف «صراط علی حق نمسکه» را که هر کدام رمز یکی از القاب حضرت امیرالمؤمنین (ع) میباشد شرح کرده است. بیشتر داستانها از کتاب «الفرج بعد الشده» ابن الجوزی انتخاب شده و بقیه را خود مؤلف گرد آورده است. شامل یک «مقدمه» و چهارده «اساس» و «خاتمه»: 1. صبر، 2. رحم، 3. ادب، 4. طهارت، 5. عبادت، 6. لطف، 7. یقین، 8. حلم، 9. نصرت، 10. مروت، 11. سخاوت، 12. کرامت، 13. هدایت. این کتاب گذشته از رهگذر نثر فارسی در ایجاد امید در انسانها بسیار مؤثر و فرج بعد از شدت را بیان میدارد و در هر اساسی حکایات عجیبهای نقل میکند که بسی آموزنده است. در خاتمه به احوال خویش میپردازد و میگوید که پدرش از مردم شیراز بوده است و در کربلا ازدواج کرده و مؤلف این کتاب، در کربلا متولد یافته آن گاه پدرش در سال 1006ق به اصفهان برمیگردد و در این سال، مؤلف پنج سال داشته. پس از آن در سال 1010ق با پدر به خراسان میرود و در 1029ق به اصفهان برمیگردد و در سال 1035ق پدرش به ری میرود و در آن جا وفات مییابد. همچنین در خاتمه این کتاب آمده است که مؤلف، ادبیات و منطق و کلام را نزد پدرش خوانده و برخی از آثارش را نام میبرد.
آغاز اثر
« بسمله چمن آرای فرج بعد از شدت درخزان و بهار روزگار لطف شامل حضرت سبحانی است که ذات کامل انسانی را از وحشت سرای رحم »
انجام اثر
« بتاریخ وی گفت رای رزین xx که «باید خزان و بهار این چنین »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج2، ص1883؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1276ق، خشتی، 129ص
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 151/7 و ج7-251
نسخههای منزوی 1601/2
فهرست نسخ فارسی سن پترزبورک شماره 107 این کتاب بتفصیل معرفی شده است
گنج بخش منزوی 915
مشترک پاکستان 2315/4: نشانی 4 نسخه
فارس شناسی ص91
فهرستواره منزوی 436/6-437 و 327/1
معجم المؤلفین ج10: 67
اعیان الشیعه 45: 222
دنا 864/4-866 (85 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● خزان و بهار / داستان، اخلاق / فارسی
xazān va bahār
کاشف شیرازی، محمد شریف بن محمد، 1001 - 1060؟ قمری
kāšef-e šīrāzī ،mohammad šarīf ebn-e mohammad (1593 - 1650)
به خواهش: محمد اسماعیل (برادر کوچکش)
تاریخ تألیف: 1060ق یا 1061ق
داستانها و حکایاتی را که متضمن آسایش پس از ناراحتی است، با نثر ادبی شیوا گرد آورده است و اشعار فارسی که به کار رفته بنا به گفته مؤلف از خودش میباشد، و در اول کتاب حروف «صراط علی حق نمسکه» را که هر کدام رمز یکی از القاب حضرت امیرالمؤمنین (ع) میباشد شرح کرده است. بیشتر داستانها از کتاب «الفرج بعد الشده» ابن الجوزی انتخاب شده و بقیه را خود مؤلف گرد آورده است. شامل یک «مقدمه» و چهارده «اساس» و «خاتمه»: 1. صبر، 2. رحم، 3. ادب، 4. طهارت، 5. عبادت، 6. لطف، 7. یقین، 8. حلم، 9. نصرت، 10. مروت، 11. سخاوت، 12. کرامت، 13. هدایت. این کتاب گذشته از رهگذر نثر فارسی در ایجاد امید در انسانها بسیار مؤثر و فرج بعد از شدت را بیان میدارد و در هر اساسی حکایات عجیبهای نقل میکند که بسی آموزنده است. در خاتمه به احوال خویش میپردازد و میگوید که پدرش از مردم شیراز بوده است و در کربلا ازدواج کرده و مؤلف این کتاب، در کربلا متولد یافته آن گاه پدرش در سال 1006ق به اصفهان برمیگردد و در این سال، مؤلف پنج سال داشته. پس از آن در سال 1010ق با پدر به خراسان میرود و در 1029ق به اصفهان برمیگردد و در سال 1035ق پدرش به ری میرود و در آن جا وفات مییابد. همچنین در خاتمه این کتاب آمده است که مؤلف، ادبیات و منطق و کلام را نزد پدرش خوانده و برخی از آثارش را نام میبرد.
آغاز: بسمله چمن آرای فرج بعد از شدت درخزان و بهار روزگار لطف شامل حضرت سبحانی است که ذات کامل انسانی را از وحشت سرای رحم
انجام: بتاریخ وی گفت رای رزین xx که «باید خزان و بهار این چنین
چاپ: مشار فارسی، ج2، ص1883؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1276ق، خشتی، 129ص
[الذریعة 151/7 و ج7-251؛ نسخههای منزوی 1601/2؛ فهرست نسخ فارسی سن پترزبورک شماره 107 این کتاب بتفصیل معرفی شده است؛ گنج بخش منزوی 915؛ مشترک پاکستان 2315/4: نشانی 4 نسخه؛ فارس شناسی ص91؛ فهرستواره منزوی 436/6-437 و 327/1؛ معجم المؤلفین ج10: 67؛ اعیان الشیعه 45: 222؛ دنا 864/4-866 (85 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
89 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
رضوی
مشهد
|
12515 | عبدالرسول بن محمد هادی منشی رشتی | 1187 الی 1213ق | نستعلیق | 76 | شناسنامه ← |
| 32 |
رضوی
مشهد
|
9473 | بیکاتب | 11 ذیقعده 1215ق | نستعلیق | 123 | شناسنامه ← |
| 33 |
ادبیات
تهران
|
181/1 - ج | بیکاتب | ربیع الثانی 1218ق | نستعلیق | 139 | شناسنامه ← |
| 34 |
مجلس
تهران
|
116 سرود | محمد علی بن علی رضا خان مرندی | 1218ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 35 |
حججی
نجف آباد
|
95 | بیکاتب | 1222ق، برای بوداق خان | نستعلیق | 100 | شناسنامه ← |
| 36 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1010 | بیکاتب | رجب 1226ق | نستعلیق | 94 | شناسنامه ← |
| 37 |
رضوی
مشهد
|
13346/2 | ملک محمد بن کربلایی عبدالعلی اندجانی | 1226ق | نستعلیق | 270 | شناسنامه ← |
| 38 |
نمازی
خوی
|
580 | عبدالرحیم بن محمد | 27 جمادی الثانی 1230ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 39 |
فاضل
خوانسار
|
122 | سجانو ... بن مشهدی محمد رضا دزماری | 1232ق | نسخ | 126 | شناسنامه ← |
| 40 |
مرکز احیاء
قم
|
1075 | اسماعیل خوئی | 4 شعبان 1234ق | نستعلیق | 85 | شناسنامه ← |
| 41 |
ملی
تهران
|
2666 | بیکاتب | 1236ق | نستعلیق | 80 | شناسنامه ← |
| 42 |
دائرة المعارف
تهران
|
1585/3 | علی اکبر بن سلطان لورجانی | 1236ق | نستعلیق | 60 | شناسنامه ← |
| 43 |
نوربخش
تهران
|
589 | بیکاتب | یکشنبه 21 ذیحجه 1237ق | نستعلیق | 200 | شناسنامه ← |
| 44 |
ادبیات
تهران
|
48/2 - ب | بیکاتب | یکشنبه 2 جمادی الثانی 1239ق | نستعلیق | 65 | شناسنامه ← |
| 45 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1434 | بیکاتب | 1240ق | نسخ | 101 | شناسنامه ← |
| 46 |
بیات، عبدالحسین
اراک
|
43 | بیکاتب | 1240ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 47 |
مجلس
تهران
|
2232 | بیکاتب | 1241ق | تحریری متوسط، بیکا | - | شناسنامه ← |
| 48 |
صارم الدوله (کتابخانه فرهنگ اصفهان)
اصفهان
|
1065 | سید لاریجانی | شوال 1243ق | شکسته نستعلیق | 418 | شناسنامه ← |
| 49 |
مسجد اعظم
قم
|
2383 | محمد علی آشتیانی قمی | جمادی الاول 1245ق | نستعلیق | 134 | شناسنامه ← |
| 50 |
مجلس
تهران
|
276 | عبدالباقی بن احمد شریف تفرشی | 26 شعبان 1247ق | نستعلیق | 121 | شناسنامه ← |
| 51 |
مجلس
تهران
|
18646 | موسی ثمری | یکشنبه 28 ذیقعده 1247ق | نستعلیق | 128 | شناسنامه ← |
| 52 |
رضوی
مشهد
|
13345 | بیکاتب | 1248ق | نستعلیق، شکسته | 101 | شناسنامه ← |
| 53 |
عمومی
مراغه
|
34 | بیکاتب | 1251ق | نسخ | 109 | شناسنامه ← |
| 54 |
مفتاح
تهران
|
886 | بیکاتب | 18 محرم 1252ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 55 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1250/1 | بیکاتب | 1253ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 56 |
حججی
نجف آباد
|
97/4 | بیکاتب | شنبه 11 شوال 1254ق | نستعلیق | 62 | شناسنامه ← |
| 57 |
دائرة المعارف
تهران
|
703 | محمد قاسم | جمعه محرم 1255ق | نستعلیق | 149 | شناسنامه ← |
| 58 |
مجلس
تهران
|
2946 | بیکاتب | 1255ق | نستعلیق | 262 | شناسنامه ← |
| 59 |
مرعشی
قم
|
2144 | محمد رضا صرافیانی | پنجشنبه جمادی الاول 1256ق | نستعلیق | 113 | شناسنامه ← |
| 60 |
رضوی
مشهد
|
14271 | بیکاتب | 6 صفر 1256ق | نستعلیق | 95 | شناسنامه ← |