خاورنامه

● خاورنامه = خاوران نامه / شعر، تاریخ معصومین / فارسی xāvar-nāme = xāvarān-nāme ابن حسام، محمد بن حسام الدین، - 875؟ قمری ebn-e hosām, mohammad ebn-e hosām-od-dīn (- 1471) تاریخ تألیف: 830ق خاورنامه بر وزن شاهنامه فردوسی و به شیوه آن سروده شده و داستانی است که اصل آن عربی بوده و ابن حسام آن را به شعر فارسی درآورده است. موضوع آن حماسه‌ای است از فتوحات حضرت علی (ع) و یارانش که کاملاً تخیلی است مانند: جنگ مالک اشتر و ابوالمعجن، جنگ با طهماسب شاه و شاه خاوران، فتح ایالات ایران، عاشق شدن مالک به دختر جمشید شاه و برخورد با دیو و جادو که به هیچ‌وجه جنبه تاریخی ندارد. آغاز: نخستین بدین نامه دلگشای ×× سخن نقش بستم بنام خدای / خداوند هوش و خداوند جان ×× خداوند روزی ده رهنمای چاپ: مشار فارسی، «خاورنامه» (9 چاپ)؛ ایران، سنگی، 1300، خشتی، 95ص [الذریعة 20/9 و137/7؛ نسخه‌های منزوی 2777/4؛ فهرستواره منزوی 1633/3؛ مشار، فارسی 1859/2؛ دنا 840/4 (10 نسخه)]